Бресс – Францияның бұрынғы провинциясы, Auvergne Rhône Alpes және Bourgogne Franche Comté аймақтарында орналасқан. Географиясы, тұрғындары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрынғы Франция провинциясы
Former province of France
Бресс (bʁɛs) – Францияның бұрынғы провинциясы. Ол Францияның шығысындағы Овернь-Рона-Альп және Бургундия-Франш-Конте аймақтарында орналасқан. Бресс географиялық терминінің екі мағынасы бар: Бресс бургиньон (немесе луанназ), ол Саон және Луара департаментінің шығысында жатыр, және Бресс, ол Айн департаментінде орналасқан. Сәйкес сипаттауыш – bressan, ал тұрғындары – bressans. Бресс оңтүстіктегі Домбтан солтүстіктегі Дубс өзеніне дейін, ал Саонадан шығысқа қарай Юра тауларына дейін созылады, бұл бағытта шамамен және екінші бағытта шамамен. Бұл теңіз деңгейінен бастап өзгеретін жазық, көтеріңкі жерлер аздаған және батысқа қарай сәл еңкейген. Құрғақ далалар мен шалғынды жерлер тоғайлармен кезектеседі; көлдер мен батпақтар, әсіресе солтүстікте көп. Оның ірі өзендері – Вейль, Рейссуз және Сейль, барлығы Саонаның салалары. Топырағы құмды сазды, бірақ орташа құнарлы, мал шаруашылығы кеңінен дамыған. Алайда, бұл аймақ ең алдымен асүй құстарымен атақты.
Bresse (bʁɛs) is a former French province. It is located in the regions of Auvergne Rhône Alpes and Bourgogne Franche Comté of eastern France. The geographical term Bresse has two meanings: Bresse bourguignonne (or louhannaise), which is situated in the east of the department of Saône et Loire, and Bresse, which is located in the department of Ain. The corresponding adjective is bressan, and the inhabitants are Bressans. Bresse extends from the Dombes on the south to the river Doubs on the north, and from the Saône eastwards to the Jura mountains, measuring some in the former, and in the latter direction. It is a plain varying from above the sea, with few eminences and a slight inclination westwards. Heaths and coppice alternate with pastures and arable land; pools and marshes are numerous, especially in the north. Its chief rivers are the Veyle, the Reyssouze and the Seille, all tributaries of the Saône. The soil is gravelly clay but moderately fertile, and cattle raising is largely carried on. The region is, however, more especially celebrated for its table poultry.
Тарих
Аймақтың атауы гало-римдік Bricius (Бриц) есімінен шыққан. Орта ғасырларда Бресс Баге мырзаларына тиесілі болды, ал 1272 жылы Савой үйіне өтті. Провинция, астанасы Бург болатын, тек 15 ғасырдың бірінші жартысында ғана ресми түрде құрылды. 1601 жылы Лион шарты бойынша Францияға өткізілді, содан кейін (Бюгей/Буге провинциясымен бірге) алдымен жеке басқару құрылымы, кейін Бургундия басқаруының бір бөлігі болды. Бастапқыда Баге провинцияның маңызды қаласы болды. Алайда, Франция шекарасына жақын орналасқандығы Бург-ан-Бресстің өркендеуіне себеп болды, ол астанаға айналды. Франция королі осы аймаққа қызығушылық танытты, өйткені ол өзінің аумағын кеңейткісі келді. Бресс аймағының жазық болуы оны қорғауды қиын етті. Соңында Савойя билеушілері Альпілік бөлікке көшіп, Пьемонттағы Шато-Дофинмен алмасу шартымен Бресс пен Бюгейден бас тартуға келісті.
The region's name derives from the Gallo Roman name Bricius (Brice). During the Middle Ages Bresse belonged to the lords of Bâgé, from whom it passed to the House of Savoy in 1272. It was not until the first half of the 15th century that the province, with Bourg as its capital, was founded as such. In 1601 it was ceded to France by the Treaty of Lyon, after which it formed (together with the province of Bugey/Bugê) first a separate government and later part of the government of Burgundy. Initially, Bâgé was the principal city of the province. But its location, close to the borders of France, encouraged the emergence of Bourg en Bresse, which became the capital. The province was coveted by the King of France, who wanted to increase his territory. The flat nature of Bresse was difficult to defend. Finally, the sovereigns of Savoy (Savouè) agreed to relocate to the Alpine part of the Duchy and to give up Bresse and Bugey in exchange for Château Dauphin in Piedmont.
Ауыл шаруашылығы және экономика
Бресс аймағында жылына 1,2 миллион тауық өсіріледі, олардың 330 шаруашылығында басым бөлігі ашық ауада, әр тауыққа кемінде 10 шаршы метр жер беріледі. Олардың орташа бағасы килограмына 10 евроны құрайды. Бұрын еркін жайылымда өскен Бресс тауықтары – Appellation d'Origine Contrôlée (тектілік атауы қорғалған) белгісін алған алғашқы жануарлар болды. Бресс тауығы ас дайындау үшін ең жоғары сапалы тауық ретінде танымал. Сондай-ақ, Бле де Бресс ірімшігі осы аймақта жасалады.
Bresse is noted for the 1,200,000 chickens per year which are raised primarily outdoors by 330 stockbreeders, with a minimum of 10 square metres per bird. They are sold at an average of 10 euros per kilo. The chickens of Bresse, formerly ranging freely, were the first animals to have an Appellation d'Origine Contrôlée. Bresse chickens are noted as the best quality chicken for cooking. The Bleu de Bresse cheese originates here.
Әлеуметтік сипаттама
Негізінен ауылдық аймақ болған Бресс тарихи тұрғыдан ауыл шаруашылығы экономикасына негізделіп құрылған. Аймақтың ауылдық жері бокаж (тоғайлы-орманды жер) болып келеді, бұл қауымдастықта дербес тұлғалардың қалыптасуына әкелді, олар приход және коммуна айналасында біріккен. Осылайша, әлеуметтік құрылым консерватизм, ата-бабалық құндылықтарға адалдық және қоғамдық өмірге тікелей демократиялық қатысудың үйлесімімен сипатталады.
A chiefly rural region, Bresse was historically organized around an agricultural economy. The countryside is bocage (woodlands), resulting in independent individuals within the community, organized around the parish and the commune. Social structures, then, are defined by a mixture of conservatism, attachment to ancestral values, and direct democratic participation in community life.
Брессан халық әдет-ғұрыптары
Бресс аймағының дәстүрлі мерекелік киімдері тарихи қоғамдар тарапынан сақталып келеді. Әйелдер киіміне кең қапталды, табақ пішіндес шляпа және оның үстіне қара конус кіреді. Ал ерлер киімі көк түсті жейде, ұзын бас киім, ұзын шалбар және аяқ киімнен тұрады.
The traditional festival costumes of Bresse are preserved by historical societies. They include, for the women, a wide brim hat, in the shape of a plate, topped by a black cone. For men, they comprise a blue tunic, a long bonnet, long trousers and shoes.
Әскерге шақыру
"Конскриттер мерекесі" (la fête des conscrits) – 20 жастағы жастарға арналған дәстүрлі шара. Оның тамыры 1798 жылы генерал Журдан құрған "әскерге шақыру" дәуіріне дейін барып жетеді, ол 20 мен 25 жас аралығындағы әрбір ер адамды мемлекеттік қызметке шақыруға құқылы болды. Жастар сапарға аттанғандарына дейін мерекелер ұйымдастырған. Бұл шаралар қазірге дейін сақталып келеді және халық оларды әлеуметтік байланыстарды нығайтудың маңызды жолы деп санайды. Мерекелер көбінесе қаңтар және наурыз айлары аралығында өтеді. Халық кең ауқымды тойға жиналады, онда екі музыкант – гобой мен барабаншы дәстүрлі "ригодон" музыкасын орындайды. Толыққанды ұйымдастыру 20 жастағы жастардың еншісінде, олар әрбір қонақты жеке үйлеріне шақыруды ар намысына алады. Оларға жастарын көрсететін ерекше суреттермен розеткалар табыс етіледі. Конскриттер мерекесі әулиелердің күндерімен бірге тойланады. Бұл – демалыс күндері өткізілетін халықтық той.
The "conscripts' festival" (la fête des conscrits) is a ceremony for young people, 20 years of age. It has its roots in the period of "conscription" founded by General Jourdan in 1798, who required that every man between 20 and 25 years could be called to national service. The people organized festivals before their departure. The ceremonies survive to the present, and are appreciated by the population, seeing them as a way of maintaining social bonds. These festivals generally take place between January and March. The people gather at a large banquet during which traditional "rigodon" music is played by two musicians, on clarinet and drum. The banquet is entirely organized by 20 year old people, who make it a point of honour to personally invite each guest to visit their home. They are then given rosettes, in distinctive designs corresponding to their age. The conscripts' festivals coincide with patron saints' days. Those are the occasions of the vogue, a weekend festival.
Диалекті
Брессан, франко-провансаль тілінің диалектісі, 1950 жылдарға дейін Брессан ауылдық аймағында күнделікті қарым-қатынастың басты тілі болды. Ол әлі де сөйленіп тұр, бірақ бұрынғыдан сирек. (Мысалдар үшін франко-провансаль тілі туралы мақаланы қараңыз.)
Bressan, a dialect of the Franco Provençal language, was the principal language of informal communication in the Bressan countryside until the 1950s. It is still spoken, though more rarely. (See the article on Franco Provençal for several examples.)