Кіріспе

Кабана – Перудегі қала. Ол Перудің солтүстігіндегі Анкаш аймағындағы Кабана ауданының және Паласка провинциясының орталығы болып табылады. Кабана 2 қаңтар 1857 жылы негізделген, бірақ адамдар онда испан конкистадорлары келгенге дейін де қоныстанған болуы мүмкін. Қала төрт шағын ауданға бөлінеді:

Уайумака
Пакчамака
Сан-Херонимо
Трухильо

Кабана – бұрынғы президент Алехандро Толедоның туған жері.

Тарих

1711 жылы "Кагуана" деген атпен құрылған, бұл ескі аңызға сәйкес "Калли тілінде" (бұрынғы осы аймақтың тілі) "жөндеу" немесе "ойша шалу" дегенді білдіреді. Испан жаулап алушылары Кагуанаға келгенде, атын дұрыс айта алмағандықтан, Кагуананың орнына "Кабана" деп айта бастады. Кабана 1821 жылдың 12 ақпанында Уақытша ережелермен ресми түрде құрылды және бастапқыда үлкен Кончукос провинциясының құрамына кірді. 1856 жылдың 2 желтоқсанында Дон Рамон Кастилья президенттігі кезінде Кабана округ деңгейіне көтерілді. 1861 жылы Кончукос провинциясы екі провинцияға бөлінді: Паласка және Помабамба, біріншісінің орталығы Коронго, екіншісінің орталығы Помабамба қаласы болды. 1901 жылдың 30 қазанында Кабана заңмен Паласка провинциясының астанасы деп жарияланды, сонымен қатар "Вилла" атағы берілді. 1914 жылдың 18 қарашасында №2631 заң бойынша қала мәртебесіне ие болды, бұл ұсыныс дін қызметкері Теодоро Гонсалес Мелендес жасады және конгрессмен Дон Фаусто Вальдеавеллано қолдады. 1943 жылдың 26 қаңтарында №9821 заңмен Паласка провинциясы екіге бөлінді: Паласка, орталығы Кабана қаласы және Коронго, орталығы Коронго қаласы. Бұл заң бүгінгі күнге дейін күшінде. Кабана – Анкаш аймағындағы Паласка провинциясын құрайтын 11 округтің бірі. Солтүстік жағынан Болоньеси және Уандовал округтерімен, шығыс және оңтүстік жағынан Коронго провинциясымен, ал батыс жағынан Таука округімен шектеседі.

Сантьяго елші мейрамдары

Сантьяго Апостолдың құрметіне арналған мерекелер әр жылдың шілде айында екі апта бойы тойланады. 16 шілдеде басталып, 25 шілдеде, орталық күнімен аяқталады. Сантьяго Апостолдың құрметіне арналған мерекелер, Кабанада тойланатын ең маңызды мерекелердің бірі болып саналады. Екі апта бойы әлемнің түкпір-түкпірінен жүздеген адамдар Кабанаға келіп, оның ұсынатын тағамдардың, билердің және басқа да мүмкіндіктердің куәсі болады. Осы мереке кезінде Кабана тұрғындарының демалуға уақыты болмайды. Күн бойы музыка тартылып, таңғы 4-ке дейін немесе 5-ке дейін жалғасады. Мереке кезінде келушілер тегін тамақ пен сусыннан дәм тата алады. Екі апта бойы адамдар Сантьяго Апостолдың құрметіне билейді, бірақ 24 және 25 шілдеде Кабана тұрғындары Сантьяго Апостолға арналған қасиетті миссаға қатысып, Кабана көшелерімен шеру тартады. Бұл мереке Чимботе, Лима және Америка Құрама Штаттарының түрлі қалаларында да тойланады.

Билер

Олар өткен оқиғаларды халықтың сенімдеріне, армандарына және ой-толғаныстарына құрмет көрсету ретінде бейнелейді, билер бір жердің және оның халқының тарихын жаңартады деуге болады. Анд таулы аймағында ғасырлар бойы сақталған билер көп. Кабана қаласы өз қамқоршысы Сантьяго Апостолға түрлі-түсті билер арқылы құрмет көрсетеді, солардың ішінде: Моджиганга, Бланкильос және Кияяс; олардың әрқайсысы хореография, костюмдер, әндер, музыка және орындалу өнері сияқты әртүрлі элементтерден тұрады.

Моджиганга

Кастилиялық сөз, «jocoso» деп аталатын, күлкілі деген мағынаны білдіреді. Бұл әдет-ғұрыпты испандықтар енгізген, ол халықтың әлеуметтік жағдайын көрсетеді және түрлі әлеуметтік топтардың кейіпкерлерін бейнелейді. «Моджиганганы» жыл сайын шілде айында өтетін меценаттық мерекелерде екі сәтте көруге болады: (1) таңертең қаланың басты көшелерімен жүгіріп, көпшілікті «пасео де рес» (la vaca) шарасына шақырады, ол кешке мерекеге атсалысушылардың (жандардың) біріне тапсырылады, және (2) түстен кейін «Пасео де рес» (la vaca) тапсырылғанда, ақша немесе Ронкадордың ырғағымен билейді. Суреттегі кейіпкерлер: бай және беделді адамдар – меценат және меценатка, жартылай тайпалықтарды немесе ауыл тұрғындарын бейнелейтін қойшы мен қойшы, ал Вильче – аралық тұлға, ол малға билік етеді. Меценат пен меценатканың киімдері өте әсем. Ер адам костюм, шляпа және таяқ киеді, ал әйел адам көйлек, вуаль, әмиян және тақтатастың аяқ киімін киеді. Қойшылар мерекеге лайықты тамаша киім киеді. Әйелдер кестеленген юбка, блузка, ойота және сабаннан тоқылған шляпа киеді, ал қойшының киімдері – әшекейленген шалбар, көйлек, жүн пончо, корсет, сабаннан тоқылған шляпа және қолында қамшы болады. Вильче алтын немесе күміс жіппен кестеленген көйлек, түрлі айналары бар қауырсын тәж киеді, ал артында алтын жапырақтарымен кестеленген, боялған немесе шұға матадан жасалған ескерткіш орналасқан, ол түрлі ою-өрнектермен безендірілген. Сонымен қатар, ол мойнына моньера (декоративтік лента) тағады және белге боялған немесе кестеленген печераны киеді, содан кейін «res» (la vaca) орналасады. Олардың барлығы ерекше маска киеді.

Бланкильолар

Испан үстемдігіне қарсы туған жауынгерлер тобы, мысалы, "Уанка" және "шакша". Бланкильо Кончукос мәдениетінің көптеген аймақтарын аралап, испандықтар оларды өлтіру үшін орналасқан жерлерде болды. Бұл топтар қала тұрғындары, испандықтар және метистерден құралған жауынгерлер еді. Олар таңертең қала алаңында шайқасқа түсетін, сондықтан да бұл би сол жылдардағы билік күресін көрсетеді. Сол кездегі "Пашалар" "Кулли" тілінде сөйлеп, "Катекилья" құдайына табынған. Бұл бейнені жыл сайын 24 және 25 шілдеде көруге болады. Бланкильо қаланың басты көшелерімен Сантьяго Апостолының процессиясына сүйемелдеп билейді. 10-12 адамнан тұратын топтың мүшелері барлығы да кору матадан тігілген әсем киімдер, алтын жапырақталған (испан стиліндегі) жіппен жасалған әшекейлер, бетперде, қауырсыннан жасалған тәж және түрлі-түсті шарф киеді. Саяхаты барысында Бланкильо өзінің ерекше стилімен көрермендердің бірінің иығына шарфын салып, оны ақша, тәтті немесе сусынмен сыйлайды.

Кияялар

Бұл сөз "қасиетті әйелдерді" білдіреді. Осы топ әйелдер "Катекилья құдайына" және басқа да құдайларға (күн, ай, найзағай және көкжиек) табыну үшін арналған. Олар әрдайым дін қызметкерлерінің және Пашалардың жоғары дәрежелі басшыларының жанында болып тұратын. Испандықтар бұл амалды құртуға тырысты, олардың жарлықтары мен заңдары діни сенімдерге, дәстүрлерге және тілдерге қарсы болды. Кияялар осы зұлымдықтардан аман қалды, бірақ мөр басылған би түрінде. "Бланкильо" сияқты, "кияялар" да жыл сайын шілде айында Сантьяго апостолының құрметіне өткізілетін мерекелерде көрінеді. Олар бүйірден тілінген, алтын жапырақтарымен және алтын немесе күміс ою-өрнектерімен безендірілген қара юбка киеді, санынан төменгі жағындағы юбкалар арнайы маталармен және Паша мәдениетінің мотивтерімен безендірілген ақ юбка киеді, кең жеңді және көлемді ақ көйлек киеді, басына әсем гүлдерден жасалған тәж тағады, ал оның үстінен тор жамылады, былғары аяқ киімдері көбінесе жеңіл болады. Олардың барлығы күміс әшекейлер тағады.

Торо де Трапо

Ллактабамба Әміршісіне құрмет көрсету биі. Олар "мамитамен" бірге Кабанаға көтеріліп, жыл сайын қараша айында ғибадатханасына оралады. Ағаштан жасалған каркасқа орнатылған, ақ матамен қапталған және омыртқасына қара пануэлон байланған бұл бишінің бастауын білікті ерікті адам шаттықпен Әмірші мүсінінің айналасында билеп жүзеге асырады.

Туризм

Кабана ауданы көптеген археологиялық іздерге толы, олардың ең маңыздысы – Пашаш бекінісі. Бұл Кончукос аймағының қорғаныс және діни орталығы болған болуы мүмкін; тарих бойынша: "Бұл жерде Кончукос және Уамачукос құдайларының Катекилла идолының орны болды". Сонымен қатар, Машгонга қиратылыстары да бар.

Археология

Пашаштың археологиялық ескертігі Кабанаға жақын орналасқан. Ол Пашаш мәдениетіне (500-1000 жж.) атын берді. Осы мәдениетке қатысты көптеген артефакттар аймақта табылды. Пашаш мәдениеті Рекуай мәдениетінің кейінгі дамуы деп есептеледі. Ол Солтүстік Анкаш таулы аймағында қалыптасты. Оның қалдықтары Анкаш облысының шығыс-орталық аймағындағы Чакас қаласында және басқа да жерлерде кездеседі.