Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі Англиядағы базар қаласы және азаматтық аудан.

Тарих

Киркбимурсайд 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Чирчеби деп тіркелген. 1254 жылдан бері сауда орталығы ретінде танылған. Қалада екі ежелгі керуенсарай сақталған: мүсінделген қалқасы бар «Қара құтан» және 13 ғасырда салынған «Джордж пен Аждаһа». Йорк пен Скарборо арасындағы керуен жолындағы коммерциялық гүлденудің кейінгі кезеңдерін көрсететін георгиандық фасады бар. Аймақта ежелгі британдықтарға, викингтерге және англосакстарға тән қалдықтар табылған. Норман бароны Роберт де Стутевилл Виверс төбесінде ағаштан қоршалған қамал салған. 13 ғасырда осы иелік Уэйк отбасына өткен, олар қаланың дамуына үлкен үлес қосыпты. Бірақ, 14 ғасырдың ортасында қара өлім жұқпалы ауруынан қала ауыр қаза тапты, содан кейін ағаш қамал қирап кетті. 1408 жылдан кейін Невилл отбасы билікке келгеннен кейін қала қайтадан гүлденді, алайда қаланың солтүстігінде салынған бекінілген үйдің көп бөлігі бүгінге дейін жетпеген. Невиллдер католик дінін ұстанды және 1569 жылғы Солтүстік көтерілісіне қатысты. 1660 жылы қалада гимназия ашылды (ғимарат қазір кітапхананың бөлігі). Қала орталығындағы үлкен жол ақысы жиналатын орын 1730 жылы Невиллдердің иелігінен алынған тастармен салынған. Ескі базар залы өртенген, бірақ 1872 жылы қайта жаңартылған. 1881 жылы қала халқы 2337 адамды құрады. Ауылдың атауын жазуда дау бар: басқа нұсқасы – Кирбимурсайд, осылай теміржол компаниялары стансаның атын жазыпты, дәстүрліше осылай айтылады. Жол көрсеткіштерінде «Киркбимурсайд» деп жазылған. «Кирк» – шіркеу деген мағынаны білдіреді, ал «by» – викингтердегі елді мекен сөзі, сондықтан атау «боз жайлаудың жанындағы шіркеуі бар елді мекен» деп аударылады, немесе Эквалл айтқандай, Мурсайд – «Моршевед», яғни «боз жайлаудың ең биік жері». Қалаға жақын орналасқан аңғар Киркдейл деп аталады. Джордж Вильерс, Букингемнің 2-ші герцогы 1687 жылдың 16 сәуірінде жергілікті шаруаның үйінде, жақын маңдағы аң аулау кезінде суық тиіп қайтыс болды. Англиядағы ең көне түлкі аулау қоғамы, бүгінге дейін жалғасып келе жатқан Билсдейл аулауы Йоркширде герцогтың 1668 жылы құрған қоғамы. Букингем үйі қала орталығында орналасқан. Манор Вейл – қалалық кеңес басқаратын ормандық аймақ, бұрын бұл аймақ аң аулау паркі болған және II санаттағы сарайдың қалдықтарын қамтиды. Онда қышқыл және сілтілі топырақтар кездеседі. Бұл жерде сирек кездесетін «Oedemera virescens» деген қоңыздар түрі мекендейді. 1600 жылдарда және кем дегенде 1700 жылға дейін бұл аймақта және жақын орналасқан Хаттон-ле-Холде көптеген квакерлер тұрған. 1690 жылы салынған квакерлердің жиналыс залы әлі де сақталған, бірақ ол 1790 жылы бірнеше рет өзгертіліп, 1810 жылы кеңейтілген. Бұл ғимарат II санаттағы мұражай болып табылады. Квакер миссионері Джон Ричардсон 1753 жылы Хаттон-ле-Холде қайтыс болып, жиналыс залының маңындағы жерлеу орнына жерленген.

Басқару

Осы атаумен сайлау округі бар. 2011 жылғы халық санағы бойынша осы округтің халқы 3444 адамды құрады.

Экономика

Қалада британдық жеңіл ұшақтардың сирек қалған өндірушілерінің бірі – Slingsby Aviation компаниясы орналасқан. (Екіншісі Уайт аралындағы Britten Norman). Көптеген су асты көліктері мен роботтар Forum Energy Technologies (бұрынғы Perry Slingsby Systems) компаниясында жасалады, ол сол аумақта, қала орталығынан шамамен 1 миль оңтүстікке қарай орналасқан.

Мәдениет және қоғамдастық

Қалада Kirkbymoorside Town Brass Band оркестрі орналасқан, ол ұлттық деңгейде жетістіктерге қол жеткізді, соңғы рет 2004, 2008 және 2015 жылдары Солтүстік Англияның мыс қоры тобының бірінші лигасының чемпионатында жеңіс одіс. 2008 жылғы жетістігінің арқасында оркестр 2008 жылдың 28 қыркүйегінде Харрогейтте өткен Ұлттық финалға қатысып, жалпы есеп бойынша 3-орынды иеленді. Анархист ақын және өнер сыншысы Герберт Рид Киркбимурсайдтан оңтүстікке қарай шамамен төрт миль (6,4 км) қашықтықтағы Мускойтс ауылында дүниеге келді. Қала төңірегіндегі аймақ оның аяқталған жалғыз романы – «Жасыл бала» романына шабыт берді. Қалада жыл сайынғы ауыл шаруашылығы көрмесі – Райдейл шоуы өткізіледі, сондай-ақ ол Daisybeck Studios студиясының Channel 5 арнасы түсірген «The Yorkshire Vet» сериалының үш негізгі түсірілім орнының бірі болды.

Көлік

Кирбимурсайд [sic] темір жол станциясы 1875 жылдан 1964 жылға дейін Гиллинг және Пикеринг желісінің бөлігі ретінде ұлттық темір жол желісіне қосылды. 1965 жылдың тамызында жол толығымен демонтаждалды. Соңғы жолаушылар пойыздары 1950 жылдардың басында жүрді, бірақ 1964 жылға дейін Малтоннан Гиллинг Ист арқылы жүк пойызы жүрді. Киркбимурсайд пен Пикеринг арасындағы рельстер 1950 жылдары алынып тасталды, ал қаланың шығысындағы A170 тас жолы бұрынғы темір жол төсегінің бір бөлігімен қиылысады. Бұрын темір жол станциясының орнына Tesco дүкенін салу жоспарланған, бірақ ол кейіннен тоқтатылды. Станция ғимараттары 2010 жылы бұзылды, ал қазір бұл жерде жаңа үйлер салынған. 128 автобус маршруты Скарбороу және округі (Шығыс Йоркшир автобус компаниясының бөлігі) тарапынан Хелмслиден Скарбороуға дейін іске қосылған, ол қала арқылы Вест-Энд және Пирси-Энд аймақтарынан өтеді. Қызмет дүйсенбіден сенбіге дейін шамамен сағат сайын жұмыс істейді. Жазда қызмет жексенбі және мереке күндері Moorsbus желісінің бөлігі болып табылады, сонда ол Хелмслиден батысқа қарай Саттон Банкке дейін созылады. Йоркқа қатынайтын Reliance Motor Services 31X маршруты Хелмсли арқылы жүзеге асырылады. Оқу күндері Киркбимурсайдқа және одан 3 тікелей автобус, ал сенбі және оқу демалысында 4 автобус қатынайды. Transdev Pickering-тен Йорк пен Лидске Malton арқылы 840 маршрутын басқарады, оған Киркбимурсайдтан 128 маршруты арқылы жетуге болады. Пикерингте екі автобус маршруты арасында тікелей байланыс жоқ. 840 сонымен қатар Фламинголанд ойын-сауық паркі мен зообағы орналасқан Кирби Миспертонға, сондай-ақ Малтон автобус және теміржол станцияларына тоқтайды.

Білім

Киркбимурсайдта бастауыш мектеп бар. Қала Райдейл толық орта мектебінің аймағында орналасқан, ол Наутон қаласында, 5 шақырым қашықтықта орналасқан және шамамен 600 оқушыға арналған. Киркбимурсайдте жыл сайын 1 мамыр мерекесіне дейінгі жексенбіде 10 шақырымдық жол жүгіру жарысы өткізіледі. Бұл жарыс 2000 жылы Малкольм Ходжсон, доктор Тим Хьюз және Мартин Луш жергілікті мектептерге қаржы жинау мақсатымен ұйымдастырылған. Қазір оны Киркбимурсайд CP мектебінің достастары ұйымдастырады, ал жиналған қаражат осы қайырымдылық қорына және Гилламур CE (VC) бастауыш мектебінің ата-аналар комитетіне бағышталған.

Діни орындар

Англикандық ғибадат орны – All Saints' Parish Church, I дәрежелі ғимарат, 13 ғасырға дейін салынған, бірақ 19 ғасырдың ортасында сэр Джордж Гилберт Скотттың жетекшілігімен кеңінен қайта жаңартылды. Шіркеудің сайлау тізімінде 187 жұртшы бар, олардың 27-сі тұрғын емес. Әр жексенбіде екі құлшылық өтеді, 2010 жылдардың басында орташа жиын 60–80 адамды құрады. Қасиетті Чадтың католик шіркеуіне жақын жердегі Амплфорт аббаттығынан екі бенедиктин дін қызметкері қызмет етеді; Кикбимурсайд Миддлсбро диоцезінің құрамында. Шіркеу тізімге енбегенімен, ол Пирси Эндтегі Киркбимурсайдтың ескерткіштерді қорғау аймағына кіреді. Іргетасы 1896 жылы қаланды, ал шіркеу Лорд Февершемнен сатып алынған жерге салынды; архитекторы Бернард Смит. Қалада методист шіркеуі де бар. Алдында тәуелсіз және примитивті методист шіркеулері де болған. Вест-Эндтегі квакерлердің үйі 1691 жылға дейін салынған. 2010 жылдардың басында жексенбі күндері таңертең оншақты адам құлшылық ететін. Ол Пикеринг және Халл аймақтық жиналысына қарайды. Квакерлердің зиратына евангелист Джон Ричардсон (1667–1753) жерленген, ол Британия, Ирландия және Америка колонияларында уағызшы ретінде өмірінің қызықты естеліктерін қалдырды.

Спорт және демалыс

Киркбимурсайдта 1890 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Киркбимурсайд футбол клубы орналасқан. Ұзақ жылдар Скарборо және округтік лигасында ойнағаннан кейін, 2005 жылы Тизсайд футбол лигасына ауысты және 2007-08 маусымда бірінші дивизионда күміс жүлдегер атанды. Осының нәтижесінде 2008-09 маусымда Wearside Football League лигасына, Step7 лигасының және Ұлттық пирамида жүйесінің бір бөлігіне көтерілді, ал 2009-10 жылдары турнир кестесінде ортаңғы сатыда қалды. 2016-17 маусымда клуб алтыншы орынды иеленді. Клубтың резервтік құрамы 2010-2011 жылдары жеңіс туын көтерген Беккет футбол лигасынан өнер табады. Футбол клубы, 2010 жылдары 1-ші дивизиондағы күміс жүлдегер атанған Крикет клубымен бірге ортақ инфрақұрылымды пайдаланады, ол Скарборо Беккет лигасының Жоғары дивизионына өтті. Команда сонымен қатар Райдейл Беккет лигасының мүшесі және жоғары дивизионда ойнады. Қаланың 18 лункасы бар, 69 пармен гольф клубы бар. 1998 жылдың қараша айында үш мәрте Ryder Cup капитаны болған Бернард Галлахер жаңа клуб үйін ашты. Киркбимурсайд Солтүстік Йоркширдің ұлттық паркінің оңтүстік жиегінде орналасқандықтан, аймақта жаяу серуендеу, велосипед тебу және альпинизм сияқты көптеген басқа да ашық ауадағы іс-шаралармен айналысуға болады.