Кіріспе

Виманмек сарайы (พระที่นั่งวิมานเมฆ, ) – Таиландтың Бангкок қаласындағы бұрынғы патшалық вилла. Ол Дусит ауданындағы Дусит сарайы кешенінде орналасқан. Іргетасын жөндеу жұмыстары үшін сарай бөлшектелді және жөндеу аяқталған соң қайта құрастырылады.

Тарих

1897 жылы король Рама V Еуропаға саяхат жасап, көптеген патша сарайларын аралады. Отанына оралған соң ол «Дусит бағы» деп аталатын патшалық бақ құру үшін жер телімін иеленді. Виманмек сарайы 1900 жылы Чонбури провинциясының Ко Сичанг аралындағы Пхра Чуттахут сарайындағы Мунтату Раттанарож резиденциясын бөлшектеп, Дусит бағында қайта құрастыру арқылы салынды. Бұл бақтағы тұрақты алғашқы резиденция болды. Оның құрылысында шегелер пайдаланылды. Ішкі безендіруде еуропалық неоклассикалық стиль тай мотивтерімен, архитектурасымен және 20 ғасыр басындағы модернизациямен үйлесім тапқан. Виманмек сарайы Виктория стилінде салынған, батыс әсері тай сәулетімен біріктірілген. Құрылысқа негізгі материал ретінде алтын тик қолданылды. Сарайдың пішіні L әрпіндей, ұзындығы 60 метр, ені 20 метр. Онда үш қабат бар, ал резиденция сегізбұрышты, төрт қабаттан тұрады. Ең төменгі қабаты кірпіш пен цементтен, ал жоғарғы қабаттары алтын тиктен салынған. Шатыры тай сәулет стиліндегі кремовый және қызыл түстерде боялған, терезелер мен желдеткіштердің ою-өрнегі «каном панг хинг» деп аталады. Сарайдың әр бөлмесі әртүрлі түспен боялған – ашық көк, жасыл, қызғылт, ақ немесе шалғы түсі. Әр бөлмеде король Рама V және басқа да ақсүйектердің жеке заттары қойылған. 72 бөлмелі Виманмек сарайы 1901 жылдың 27 наурызында ашылды. 1906 жылы Ампорн Сатан резиденциясы салынып біткенге дейін ол король Рама V-тің резиденциясы ретінде бес жыл бойы пайдаланылды. 1932 жылы Виманмек сарайы Патшалық үйдің кеңсесінің қоймасы ретінде ғана қолданылды. 1982 жылы королева Сирикит король Рама IX-тан Бангкоктың 200 жылдығына орай Виманмек сарайын король Рама V-тің естелігі үшін музей ретінде пайдалануға, оның фотосуреттерін, өнер туындыларын және қолөнер бұйымдарын қоюға, сондай-ақ тай ұлттық мұрасын көрсетуге рұқсат сұрады. Қазіргі таңда сарай туристер арасында танымал орынға айналды және әлемдегі ең үлкен алтын тик ағашынан салынған сарай болып табылады. 2018 жылы Google Maps спутниктік суретіне сәйкес Виманмек сарайы бұзылып, жақын жердегі парламенттің аумағында шатырларда сақталды. 2019 жылдың шілдесінде Корольдің бас жеке хатшысы кеңсесінің өкілі ғимараттың тозуға шалдыққан ағаш және металл тіректерін болат тіректермен және бетон негізімен алмастыру үшін бөлшектелгенін, содан кейін солтүстік жағына үлкен балықты көл қосылып, «алғашқы күйінде қайта құралатынын» мәлімдеді. Алайда, сарай мұрағатта жабылып, көпшілікке қайта ашылмайтыны да хабарланды. Құжаттарға сәйкес, құрылыс жұмыстарының құны 81 миллион батқа бағаланған.

Сәулет

Виманмек сарайы – Таиландтағы Рама V патша тұсында кең танымал болған қыбыржық үйлердің ең көрнекті мысалы. Бұл еуропалық және тай стиліндегі заманауи сәулеттік құрылыс, терезелер мен желдеткіштердегі күрделі ою-өрнектер арқылы ерекше әшекейленген.