Кіріспе

Құс түрлері

Мадагаскар балық бүркіті (Icthyophaga vociferoides) немесе Мадагаскар теңіз бүркіті (Ichthyophaga балықшы бүркіттерінен ерекшелену үшін) – Accipitridae тұқымдасына жататын ірі жыртқыш құс, оған тағы да көптеген күндізгі жыртқыштар, мысалы, қанаттылар, бүркіттер және қарлығаштар кіреді. Бұл Мадагаскардың солтүстік-батыс жағалау аймағына ендемик. Оның ұзындығы шамамен 75-85 см, басы ақшыл қоңыр, денесі қоңыр, ал құйрығы ақ. Мадагаскар балық бүркітінің саны азайып барады және оның қоныс орындарының жойылуы мен адамдардың қуғын-сүргіншілігіне байланысты жойылу қаупі бар. Халықаралық табиғатты қорғау одағы оның сақталу статусын "қатерлі түрде жойылу қаупі бар" деп бағалаған.

Сипаттама

Мадагаскарлық балық бүркіті – орташа мөлшердегі, ұзын және қанаттарының ұзындығы 1,5 метр болатын теңіз бүркіті. Денесі мен қанаттары қоңыр қара, басы ақ қоңыр, ал құйрығы ақ; мұражайы қара түсті, бірақ табаны ақшыл, ал аяқтары ақшыл сұр. Оның ең жақын туысы – Африкалық балық бүркіті, Icthyophaga vocifer. Олар бірге теңіз бүркіттерінің ерекше жұп түрінің тегін құрайды, олар тұқымның ажырауынан кейін көп ұзамай бөлініп кетті; олар ата-бабаларының қара мұражайын, тырнақтарын және көзін сақтайды, бірақ Haliaeetus түрлерінен айырмашылығы, тіпті жасөспірім кезінде де кем дегенде жартылай ақ құйрықтары болады. Басқа теңіз бүркіттерінің жұп түрлері сияқты, бір түрінің (осы жағдайда Мадагаскарлық балық бүркітінің) қоңыр басы бар, ал екіншісінің ақ басы бар.

Тарату

Бұл түр Мадагаскарға эндемик, ол Морондаваның солтүстік-батыс жағалауының солтүстігінде аз санда кездеседі. Бұл бүркіттің таралған аймағы Мадагаскардың құрғақ жапырақты ормандарының ішінде. Біріккен Ұлттар Ұйымының Экологиялық бағдарламасы бойынша, популяцияның негізгі орны Аналова аймағында; 1980-ші жылдарда оннан жиырма бесқарасты тұқымдық жұп тіркелген. Гарбут пен Хоганның жақындағы зерттеулері Үнді мұхитының жағалауындағы Анджаджави орманында, Анджаджави ауылының солтүстігінде бірнеше өзеннің құятын жерінде кем дегенде үш тұқымдық жұптың шоғырланғанын көрсетті.

Мәртебе

Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Грамбоның бағалауынша, осы түрдің әлемдік популяциясы шамамен 40 жұптай көбейеді; Грамбоның сөзінше, бұл құс Жер бетіндегі ең сирек құстардың бірі болуы мүмкін. 1991 және 1995 жылдар аралығындағы басқа да зерттеулер 105 локацияда кемінде 222 ересек құстың тіркелгенін көрсетті, оның шамамен 98 жұбы көбейеді. Оның көбею ортасына ең үлкен қауіптер – орманды кесу, топырақ эрозиясы және күріш егістіктері үшін батпақты жерлерді игеру. Бұдан өзге, ол балық қорларын пайдалануда адамдармен тікелей бәсекелеседі. Санының азаюы мен қауіп-қатерлерге байланысты Халықаралық табиғатты қорғау одағы құстың сақталу статусын "өте қауіпті" деп бағалады.