Кіріспе

Шотланд бизнесмені және меценаты (1897–1991)

Сэр Исаак Вольфсон, 1-ші барон FRS ('/w//ʊ//l//f//s//ən/; 17 қыркүйек 1897 – 20 маусым 1991) – шотланд бизнесмені және меценаты. Ол 1932–1947 жылдары «Great Universal Stores» (G.U.S. немесе Gussies) компаниясының басқарушы директоры, ал 1947–1987 жылдары төрағасы болды. Ол өзінің байлығының көп бөлігін қайырымдылыққа жұмсау үшін «Вольфсон» қорын құрды. «Great Universal Stores» – пошта арқылы тауар сататын компания болатын. Ол 1932 жылы компанияға тауар таратқышы ретінде кіріп, сол жылы бірлескен басқарушы директор атанды. Ол компанияға келгенде компания қиын жағдайда болды, бірақ ол оны жақсарып, өте күшті бизнеске және өзінің байлығының басты көзіне айналдырды. Оның басқа да табысты бизнес жобалары болды. Оның орнын ұлы Леонард Вольфсон басты. Ол Шотландияның Глазго қаласындағы Горбал ауданында тұрған. Оның анасы – Нечи Сура Виламовски. Ол Глазгодағы Куинс Парк мектебінде білім алды. Ол математика саласында өте қабілетті болды, бірақ бухгалтер болып оқуға мүмкіндігі болмады, сондықтан әкесіне сатушы болып жұмыс істеді. Әкесі жергілікті халыққа арзан үстелдер мен орындықтар жасап сатқан. Ол керемет сатушы болған деседі. Осы кезде ол көптеген іскер достар тапты, олар онымен кейіннен де бірге жұмыс істеді. Сонымен қатар, ол Rolls Razor компаниясында жуу машиналарын өндіретін кәсіпкер Джон Блумның жалдау шартына кепілдік берді, бірақ 1964 жылы қаржылық қолдауын кері тартып алды, нәтижесінде компания өз еркімен таратылды. 1954 жылы Вольфсон Кемсли Винник Телевизиясының құрамына кірді, ол ITV-нің алғашқы демалыс күнгі келісімшарттарын Мидлендс және Солтүстік Англия аймақтары үшін жеңіп алды. Алайда, келісімшарттар берілгеннен кейін көп ұзамай консорциумның қажетті қаржылық қолдауы болмағаны анықталды, бұл оның құлдырауына себеп болды.

Дін және қайырымдылық

Вольфсон дінге берілген, ортодоксал яһуди болған. Ол әкесінің және өзінен шыққан Орта Еуропа қауымдастығының үлгісімен өмір сүрді. Ол былай деген: "Ешбір адамның 100 000 фунттан астам ақшасы болмауы керек. Қалғаны қайырымдылыққа жұмсалуы тиіс". Ол қайырымдылық қорларына мол қаржы бөлген: 1948 жылдан бастап досы Израиль Сиффтің ықпалымен сионистік қайырымдылық қорларын да қолдаған. 1962 жылы ол Біріккен синагогтың президенті болып тағайындалды, он тоғызыншы ғасырдағы иммигранттар толқынынан тараған ұрпақтардың ішінде осы лауазымға алғаш рет сайланған адам болды. 1955 жылы Вольфсон білім беруді, денсаулық сақтауды және жастар шараларын дамытуға көмектесу мақсатында Вольфсон қорын құрды. Осы қор арқылы Оксфордтағы Вольфсон колледжі (ол онда негізін қалаушы мүше болды), Кембридждегі Вольфсон колледжі, Оксфордтағы Сомервилл колледжіндегі Вольфсон ғимараты, Кембридждің Тринити колледжіндегі Вольфсон ғимараты және Сент-Дэвид колледжіндегі Вольфсон бөлмесінің құрылысы қолдау тапты. Осылайша, ол көп жылдар бойы Оксфордта да, Кембриджде де өзінің атымен аталатын колледжі бар жалғыз діни емес тұлға атанды. Оның атымен аталатын профессорлық қызметтер Бар-Илан, Хайфа, Иерусалим, Оксфорд және Тель-Авив қалаларында бар. Ол сондай-ақ Джон Райлендс кітапханасына көмектесіп, 1961 жылы кішкентай кеңейтуге қажетті қаражатты сыйлады. Эдит пен Айзек Вольфсон қоры Израильде екі тұрғын үй жобасын қаржыландырды, екеуі де Кирият Вольфсон деп аталды, ал отбасы Тель-Авивтегі Вольфсон медициналық орталығының құрылуына қолдау көрсетті. Вольфсон – Эдмунд Абингдондық, Әулие Петр, Александриялық Екатерина, Мария Магдалина, Исаның анасы Мария, Құдай және Иса сияқты, Кембридж және Оксфорд колледждері олардың есімдерімен аталатын санаулы тұлғалардың бірі.

Жеке өмір

1960 жылға дейін Вольфсон Вурчестерде тұрды; содан кейін Лондонға көшті. Ол 1962 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде баронет титулы алды, 19 ақпанда Сент-Марилебонның сэр Исаак Вольфсоны болып баронет атанды. 1963 жылы 12-ші Ереже бойынша Корольдік қоғамның мүшесі болып сайланды. 1971 жылы Глазго қаласының құрметті азаматы атағымен марапатталды. Ол 1991 жылы Израильде 93 жасында қайтыс болды. Вольфсонның әйелі, бұрынғы Эдит Спектерман, Англия еврейлерінің әл-ауқатын жақсарту кеңесінің вице-президенті болған. Исаак пен Эдит Вольфсонның жалғыз баласы, ұлы Леонард 1927 жылы дүниеге келді.