Кіріспе

Лука Фанчелли (шамамен 1430 – шамамен 1502) – итальяндық архитектор және мүсінші.

Өмірбаян

Фанчелли Флоренцияның бір бөлігі – Сетигнано қаласында дүниеге келген. Оның өмірі мен еңбектерінің көп бөлігі құпиялы; ол тас кесуші және қоймашы ретінде білім алғаны және Брунеллескиден оқығаны белгілі. XVI ғасыр флоренциялық суретшісі және суретшілердің өмірбаянын жазған Джорджо Вазари, Фанчеллиге жатқызылатын туындылардың нақтылығына қатысты көптеген күмәндер тудырды. Фанчелли, мүмкін, Медичидің досы және қарсыласы саналған Лука Питтидің флоренциялық резиденциясы – Палаццо Питтиді жобалаған болуы мүмкін, бірақ Вазари бұл жобаны жұмыс басталғанға бірнеше жыл бұрын қайтыс болған Брунеллескиге жатқызады. Палаццо Брунеллески стилінде емес, көптеген адамдар оны нашар орындалған жұмыс деп санайды. Фанчеллиге Флоренциядағы Сан-Аннунциата шіркеуінің трибунасын жобалау да жатқызылды, бірақ бұл да даулы. 1450 жылы Фанчелли Мантуяға көшіп, маркиз Людовико III сарайында қызмет етті. Гонзагалар билігінде Мантуя – Пизанелло, Мантенья, Перуджино, Корреджио, Леон Баттиста Альберти, Джулио Романо және Рубенс сияқты суретшілер жұмыс істеген көркемдік орталық болды. Мантуяда Фанчелли Сан-Себастьяно (1460 ж.) және Сант-Андреа (1472 ж.) шіркеулерінің жұмыс басшысы және қадағалаушы сәулетшісі болды. Екі шіркеудің де жоспарларын Альберти жасағанмен, Фанчеллидің үлесі зор болды, әсіресе Сант-Андреа шіркеуінде, ол Альбертидің қайтысынан аз уақыт бұрын салынды. Мантуяның маркизі Федерико I қалада жаңа патша сарайының құрылысын бастады, ал Фанчелли сағат мұнарасын орталыққа алып, жаңа сарайдың бөлмелерін жобалау жұмысын алды, бұл қанат «Domus Nova» («Жаңа үй») деп аталды. Фанчелли 1478 жылдан 1484 жылға дейін жұмыс істеді, бірақ сарайдың құрылысы 17 ғасырға дейін аяқталмады. Фанчеллидің өмірінің соңғы жылдары да ерекше құпиялы; ол 1494 жылдан бастап жазбаларда кездеспейді.