Вена қаласының ең көне шіркеуі: Руперт шіркеуінің тарихы
St. Rupert's Church, Vienna
Венадағы Рупрехт шіркеуі – қаланың ең көне шіркеуі саналады. Римдік стильдегі бұл ғимарат тұз саудагерлерінің қасиетті әулиесі Рупертке арналған. Тарихы мен ерекшеліктері туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Руперт шіркеуі (Ruprechtskirche) – Австрияның Вена қаласындағы роман стиліндегі шіркеу. Қаланың ең көне шіркеуі деп дәстүрлі түрде саналатын Руперт шіркеуі, Вена тұз саудагерлерінің қадірлісі – Зальцбургтық Рупертке арналған. Шіркеу қаланың ең көне бөліктерінің бірінде, Римдік Виндобонаның орналасқан жерінде салынған. Қазір Руперт шіркеуінің Венадағы ең көне шіркеу екендігіне қатысты пікірталас жүріп жатыр. Әйгілі Петр шіркеуінің іргетасы мен Степан соборының астынан табылған ескі қабірлер осы мәртебенің нақтылығына күмән тудырады.
St. Rupert's Church (Ruprechtskirche) is a Romanesque church in Vienna, Austria. Traditionally considered to be the oldest church in the city, St. Rupert's Church is dedicated to Saint Rupert of Salzburg, patron saint of the salt merchants of Vienna. The church is located in one of the oldest parts of the city, the section of the Roman Vindobona. There is currently some debate whether the Ruprechtskirche is truly the oldest church in Vienna. Discoveries of old foundations under the St. Peter's Church and old graves under the St. Stephen's Cathedral have disputed the certainty of this label.
Тарих
Аңыз бойынша, оны Руперттің Зальцбург епископы қызметін атқару кезіндегі серіктері Кунальд пен Гизсальрих құрған. Алайда, 796 және 829 жылдар аралығында Зальцбург Венадағы діни мәселелерге ықпал еткендіктен, оның осы кезеңде құрылуы ықтимал. Тарихи құжаттамадағы алғашқы сілтеме 1200 жылы герцог Генрих II Ясомерготттың Шоттенштифт шіркеуіне жасаған сыйлықты сипаттаған құжатында кездеседі. Құжатта сондай-ақ қаладағы ең көне шіркеу деп есептелетін Рупрехтскирхе туралы да айтылады. Римдік елді мекеннің қирауынан кейін қаланың негізгі бөлігі шіркеудің жанында өсті. 1147 жылы бұл функция Стефан соборына берілгенге дейін, ол діни басқару орталығы болды. Орта ғасырларда шіркеуде тұз кеңсесі (Salzamt) орналасқан, ол тұзды жеке сатып алушыларға таратып, оның сапасын бақылап отырды. Шіркеуден Дунай арнасындағы тұз саудагерлерінің тұрақтары көрінеді. Ивимен жабылған шіркеу тарихында көп рет қайта салынды және өзгертілді. 1276 жылы өрттен зақымданып, қайта жөнделді. Хоры 13 ғасырға, ал оңтүстік бөлігі 15 ғасырға дейін сақталған. 1622 жылы ол барокко стилінде қайта безендірілді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде артиллериялық оқтан да зақымданып, жақын жердегі қираған ғимараттың бұзылуынан әсер көрді. Апсиданың ортасында екі романдық стильдегі витражды терезелер орналасқан.
According to legend, it was founded by Cunald and Gisalrich, companions of Rupert during his occupation of the seat of bishop of Salzburg. However, because Salzburg had influence over religious issues in Vienna between 796 and 829, it is more probable that it was founded in this period. The first reference in historical documentation is in a document of 1200 when Duke Heinrich II Jasomirgott describes a gift to the Schottenstift church. The document also mentions the Ruprechtskirche, which is labeled the oldest in the city. After the destruction of the Roman settlement, the core part of the city grew in the area near the church. It was the seat of the religious administration before that function was transferred to the Stephansdom in 1147. During the Middle Ages, the church was the seat of the Salt Office (Salzamt), which distributed salt to individual buyers and ensured its quality. The church overlooks the jetty of the salt merchants on the Danube channel. The ivy covered church has been rebuilt and altered many times in its history. In 1276, it was damaged by fire and modified. The choir dates from the 13th century, while the southern nave dates from the 15th century. In 1622, it was redecorated in Baroque style. It was also somewhat damaged by shellfire during World War II and affected by the demolition of the nearby ruins of another building. In the middle of the apse, there are two Romanesque stained glass windows.
Басқа ерекшеліктері
Венадағы ең көне қоңыраулар 1280 жылға дейін салынған шіркеуде орналасқан. Ең көне шыны терезелер (шамамен 1370 жылғы) осы шіркеуде табылады. Оларда айқышқа шегеленген Иса Мәсіх және баласы бар Марияның бейнесі бейнеленген. Басты мұнараның солтүстік бөлігінде Әйгілі Руперттың мүсіні орналасқан. Батыс галереядағы аркадада "AEIOU 1439" деген жазуы бар тақта орналасқан, бұл император Фридрих III-нің шешілмеген ұраны. Бұл тақта 1439 жылдың 6 желтоқсанында императордың Венаға кіргенін еске алу үшін орнатылған. Дәстүр бойынша, AEIOU латын тілінде "AUSTRIAE EST IMPERARE ORBI UNIVERSO" немесе неміс тілінде "ALLES ERDREICH IST OESTERREICH UNTERTAN" дегенді білдіреді, екеуі де "Бүкіл әлем Австрияға бағынады" деген мағынаны береді.
The oldest bells in Vienna are located in the church, dating from around 1280. The oldest glass window panes (dating from approximately 1370) can be found in the church. They depict a crucified Christ and the Madonna with baby. A statue of Saint Rupert is located in the north part of the main tower. The arch on the western gallery has a plaque with the label “AEIOU 1439”, an undecyphered motto of Emperor Frederick III. The plaque was designed to commemorate the entrance of the emperor to Vienna on December 6, 1439. According to tradition, AEIOU stands for (in Latin) "AUSTRIAE EST IMPERARE ORBI UNIVERSO" or in German "ALLES ERDREICH IST OESTERREICH UNTERTAN", both meaning "The whole world is subject to Austria"
Шіркеуде Әйгілі Виталийдің саркофагының қалдығы сақталған, онда Рим катакомбаларынан шыққан христиан құрбандарының сүйектері бар. Бұл құрбандық ескерткіші қазіргі заманда ерекше маңызға ие, себебі еврейлерді қудалау мен депортациялау үшін пайдаланылған Гестапо штаб-пәтері Морзинплац алаңында, жақын жерде орналасқан.
A relic of the sarcophagus of Saint Vitalis is located in the church containing the remains of a claimed Christian victim from the Roman catacombs. This memorial of victimization has special meaning in modern times because the Gestapo headquarters, which was used for torture and the organization of Jewish deportations, was located nearby in the Morzinplatz square.