Кіріспе

Француз виолончельшісі және композиторы (1749–1819)

Жан Луи Дюпорт (4 қазан 1749 – 7 қыркүйек 1819), кейде ағасы (және мұғалімі) Жан Пьерден (1741–1818) ажырату үшін «Жас Дюпорт» деп аталады. Ол, негізінен, 21 этюдтан тұратын, «Essai sur le doigté du violoncelle et sur la conduite de l'archet» («Виолончельдің саусақ қою техникасы және ілгектің басқаруы» туралы эссе) (1806) еңбегінің соңғы бөлігімен танымал. Бұл виолончель техникасының маңызды еңбегі. Ол сонымен қатар алты виолончель концерті және «Виолончельге арналған этюдтер» жазған. Дюпорт пен Жан Пьер Францияда Мартин Бертоның жетекшілігімен өнерлерін жетілдірді. Оның виртуоздық шеберлігі Францияда тұрғанда маңызды лауазымдарға ие болуға мүмкіндік берді, бірақ Француз революциясының нәтижесінде Пруссияға қашуға мәжбүр болды. Ол Людвиг ван Бетховенмен бірлесіп Op. 5 виолончель сонаталарын жасады, бұл Бетховеннің партитураларында виолончельге қарауының шешуші кезеңі болды және виолончельдің рөлін нағыз жеке орындаушы аспапқа айналдырды. 1812 жылы Жан Луи Парижге оралды, онда ол Наполеонмен кездесті, ол Дюпорттың Страдивари виолончелін сынап көруді талап етіп, «Мырза Дюпорт, сіз бұл аспапты қалай ұстайсыз?» деді. Дюпорт Наполеонның оны зақымдауынан қатты қорқып, Наполеон күліп, виолончельді виолончельшінің сақтық қолына қайтарды. Шындығында, Наполеон виолончельдің қабырғасында кішкентай ойық қалдырды, оны әлі күнге дейін аспапта көруге болады. Кейіннен ол Аугуст Франхомме мен Мстислав Ростроповичке тиесілі болды.

"Келеметшілердің саусақтары мен садақтың жүрісі туралы эссе"

"Essai sur le doigté du violoncelle et sur la conduite de l'archet" ("Виолончельдің саусақтарына және садақтың жүрісіне арналған эссе") – Дупорттың 1806 жылы Париждегі Имбольт баспасында жарық көрген виолончель техникасының маңызды еңбегі. 175 беттік француз тіліндегі мәтін виолончель техникасының кең ауқымындағы түрлі аспектілерін егжей-тегжейлі қарастырады, одан кейін әртүрлі деңгейдегі қиындыққа ие екі виолончельге арналған 21 этюд келеді. Бұл еңбек ағылшын және неміс тілдеріне аударылған және құрал үшін ең ықпалды оқулық еңбек ретінде кеңінен қабылданады.