Кіріспе

Үндістандағы Шаттисгарх штатындағы болат зауыты

Шаттисгарх штатының Бхилай қаласында орналасқан Бхилай болат зауыты (BSP) – Үндістанның болат рельстерін өндірудегі алғашқы және негізгі кәсіпорны, сондай-ақ кең болат тақталар және басқа да болат өнімдерін шығарушы. Зауыт болат өндіреді және кокс пештері мен көмір химия зауытынан алынған түрлі химиялық қосымша өнімдерді саудалайды. Ол 1955 жылы КСРО көмегімен құрылған. 1959 жылдың 4 қарашасына дейін Бхилай болат жобасы үшін келесі жалақымен 1162 совет қызметкері жұмысқа тартылды:

7 Бас инженер – 4500 рупий
37 Жетекші маман – 2850 рупий
141 Маман – 2400 рупий
266 Техникалық жетекші шебер – 2200 рупий
70 Интерпиктус – 1950 рупий
114 Шебер – 1800 рупий

Бхилай болат зауыты (BSP) елдегі ең үздік интеграцияланған болат зауыты үшін Премьер-министрдің кубогын он бір рет жеңіп алды. Зауыт елдегі ең ұзын теміржол желісіне жалғыз жеткізуші болып табылады, оның ұзындығы 130 метр. Әлемдегі ең ұзын теміржол рельсі – 2016 жылдың 29 қарашасында SAIL-дің Бхилай болат зауытындағы URM-де құйылды. Зауыт сым және тауарлық өнімдер сияқты өнімдерді де шығарады. Бхилай болат зауыты – «Индия болат авторитеті» ЖШС мемлекеттік сектордағы болат компаниясының флагмандық интеграцияланған болат зауыты болып табылады және оның ең ірі және ең табысты өндіріс орталығы. Бұл SAIL компаниясының пайданың ең үлкен үлесін қамтамасыз ететін жетекші зауыты. Бхилай болат зауыты Ресеймен ынтымақтастықта Шаттисгарх штатының Дург ауданында салынды және 1959 жылы өндіріс бастады. Ағариялар – темір балқытушылар қауымдастығы Бхилай болат зауыты үшін темір кенін табуға көмектесті.

Жаңғырту және кеңейту бағдарламалары

Билай болат зауыты жаңа жобалар мен жаңғырту арқылы болат өндірісінің қуатын арттырып жатыр. Алдағы ірі жоба – тәулігіне 8000 тонна ыстық металл өндіретін, көлемі 4060 текше метрлік алып биік пешті іске қосу. Билай болат зауыты темір жолдың ең қиын жобаларының бірі үшін болат өндірді – Жамму мен Барамулла арасындағы темір жол желісі мен аэродромдық желі құрылысы, бұл жобаға BSP инвестиция салды. Сондай-ақ, BSP Банихал өткеліндегі жоғары биіктіктегі туннельде пайдалану үшін арнайы сападағы TMT арматурасын әзірледі. БСП Баба атомдық зерттеу орталығының (BARC) Үндістандағы беделді Нейтрино обсерваториясы (INO) жобасы үшін арнайы жұмсақ темір магниттік пластиналарды да жасады. Сонымен қатар, Үндістанның алғашқы өздігінен салынған су астына қарсы корветі INS Kamorta құрылысына арналған арнайы сападағы жоғары тартылу күшіне ие (DMR249A) болатты әзірледі. Зауыт 2018 жылдың 14 маусымында одан әрі кеңейтілді.

Жергілікті экономика мен мәдениетке әсері

BSP құрылған кезде Шаттисгарх аймағындағы басты өнеркәсіптік жұмыс беруші болды. Оның оң әсері аймақта білім беру, экономика және мәдениет салаларында көрінеді. Бұл бір кезде Үндістанның ең ірі зауыттарының қатарында болды, онда шамамен 60000 адам жұмыс істеді. Мемлекеттік сектор кәсіпорны болғандықтан (алғашқы күндері Үндістан Үкіметінің жалғыз иесі болғандықтан) қызметкерлеріне қолжетімді білім беру, денсаулық сақтау және тұрғын үймен қамтамасыз етті. Көптеген мемлекеттік сектор кәсіпорындары сияқты, Билайда жұмысшылардың құқықтары мен әлеуетін қорғайтын күшті ұйымдасқан кәсіподақтар болды. Жоспарланған қала 13 секторға бөлінді. Қаланың өзінде және айналасындағы қалаларда тұрғындардың білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін бірнеше білім беру мекемелері ашылды. Билай мәдени орталыққа айналды, алғашқы жылдары қалада көптеген советтік мамандар мен инженерлер тұрды. Билай бүкіл Үндістаннан білімді жұмыс күшін тартты, бұл аймақтың мәдениетін негізінен ауылдықтан космополиттік ортаға өзгертіп, жаңарып кетті. Билай болат зауытының негізінде, көршілес қалаларда шлак, металл қалдықтары және губка темір сияқты қосалқы өнімдерді өңдейтін жекеше фабрикалар өсіп, аймақта гүлденген жергілікті экономика құрылды.

Зауыттағы қауіпсіздік оқиғалары

2014 жылдың 12 маусымында Билай болат зауытында газ ағып кетуі салдарынан алты адам, оның ішінде екі жоғары лауазымды шенеунік қаза тапты. Апаттан 50-ден астам адам зардап шекті. Су сорғысының бұзылуына байланысты көміртек моноксиді газ ағып, тазарту камерасының құбырлары арқылы қысымның айырмашылығынан зауыт аумағына тарады. Қаза тапқандардың арасында екі бас менеджердің орынбасары болды, ал жарақат алғандардың қатарында Орталық өндірістік қауіпсіздік күштерінің қызметкерлері, сондай-ақ мемлекеттік сектор зауытының жұмысшылары мен қызметкерлері бар. Газ ағып кетуі жергілікті уақыт бойынша сағат 18:10-да басталды. 2018 жылдың 9 қазанында зауытта болған жарылыстан 13 жұмысшы (оның ішінде BSP өрт сөндіру қызметінің төрт қызметкері) қаза тауып, 14 адам (оның ішінде BSP өрт сөндіру қызметінің алты қызметкері) жарақат алды. Жарылыс Билай қаласындағы болат зауытының кокс пеші бөліміне жақын құбыр желісінде болды. Үндістанның Бақылау және есептік палатасы (CAG) зауытты қауіпсіздік ережелерін бұзғаны үшін сынға алып, биік пештер мен кокс пештерінің жанында жұмыс істейтін қызметкерлер үшін қауіпті жағдай жасады деп көрсетті.