Кіріспе

Centuripe (лат. Centuripae; Сицилия: Centorbi) – Италияның оңтүстігіндегі Сицилия аймағындағы Эна провинциясындағы қала және коммуна. Қала Энадан Диттаино және Салсо өзендері арасындағы төбелі жерде орналасқан. Экономикасы көбінесе ауыл шаруашылығына негізделген. Мұнда күкірт және тұз кендері бар үңгірлер мен су бұлақтары кездеседі.

Тарих

Фукидид Кенторипаны (Κεντόριπα) (сондай-ақ Кенторипай деп те аталады) б.з.б. V ғасырда гректерге ассимиляцияланған Сицилия қаласы ретінде еске алады. Ол Сиракузаға жасалған жорық кезінде афиналықтардың одақтасы болды және дербесдігін көбінесе сақтап келді (бірақ Агатоклдің билігіне қарады) Бірінші Пуника соғысына дейін, ол бірден римдіктерге бағынды. Осылайша, ол Сицилияның қалған бөлігінен бұрын Латын құқықтарын алды және civitas immunis ac libera sine foedere (салықтан босатылған және келісім-шартсыз еркін қала) мәртебесіне ие болды. Б.з.б. 3 және 2 ғасырларда Centuripe Ware – сицилиялық вазалардың ерекше түрі болды, оның ерекшелігі – отқа пісірілгеннен кейін темперамен толық боялған суреттері. Цицерон оны, мүмкін, шамадан тыс айтумен, Сицилиядағы ең ірі және ең бай қала деп сипаттады, халқы 10 000 адамды құрап, кең аумақты өңдеумен айналысты. Ол Секст Помпейге қарсы соғыста көп қиындықтарға тап болған сияқты.

Симето өзені бойындағы мощенделген жолдың және ғасырлар бойы өзеннің бағыты өзгергендіктен ұмытылған, қираған Римнің Центурипе көпірінің бөліктерінің табылуы кейбір ғалымдардың via frumentaria жолын табу гипотезасын күшейтті. Көпір Бьянкавилланың Понте Баркасының жанында орналасқан және ені шамамен 3 м, ұзындығы 6-8 м болатын, WNW/ESE бағытында тізілген төрт үлкен сегменттен тұрады. Ескерткіш екінші ғасырға жатады, бұл, мүмкін, 108 және 112 жылдар аралығында Траян жолының кураторы болған Квинт Помпей Сосий Фалькомен байланысты.

Сентурипе Аскосы

1820 жылдары біздің заманымыздан бұрынғы V ғасырдың бірінші жартысына жататын аскос (жазық құмыра) табылған (қазір Карлсруэ археологиялық мұражайында сақталады), ол күнтізбе дейінгі дәуірдегі ең ұзын сицил жазуы болып табылады.

Центурипе археологиялық аймақтық мұражайы

Сентурипе қаласында Сентурипе аймақтық археологиялық мұражайы орналасқан. Бұл мұражайда Орталық Сицилиядағы римдік жәдігерлердің ең ірі коллекциясы және императорлар Адриан мен Августтың маңызды әрі сирек кездесетін мүсіндері сақталған.