Кіріспе
Сион епископы Матфей Шиннер (немесе Шиннер; шамамен 1465 – 1 қазан 1522) – Сион епископы, кардинал және дипломат. Ол Солтүстік Италиядағы бірнеше шайқаста әскери қолбасшы болған.
Matthäus Schiner (or Schinner; c. 1465 – 1 October 1522) was a bishop of Sion, Cardinal and diplomat. He was a military commander in several battles in northern Italy.
Өмірбаян
Ол Мюлебахта (қазіргі Швейцарияның Вале кантонында) фермер және ағаш шебері Петер Шиннер мен Анна Велшеннің ұлы болып дүниеге келді; оның ағасы Николас Шиннер, кейін Сион (Ситтен) епископы, оған алғашқы білім берді. Ол рухани мансапқа ұмтылып, ақырында Аренненнің пастыры (1496), Сион соборының каноны және деканы болды. Ағасы отставкаға кеткен соң, ол Сион епископы болып тағайындалды (1499 жылдың 20 қыркүйегі). Шиннердің дипломатиялық шеберлігі мен одақтас Швейцария Конфедерациясына тигізген ықпалы оны Рим папасы Юлий II және Рим папасы Лев X-тің Италияны біріктіру және француздарды қуу жолындағы оң қолына айналдырды. 1511 жылы Шиннердің ықпалымен швейцариялықтар Миланға қарсы екі сәтсіз жорық жасады. Осы одақты қамтамасыз еткені үшін ол 1511 жылы Новара епископы және кардинал атанды. 1512 жылы Италия және Германияға папалық легаты ретінде тағайындалып, швейцариялық және венециялық әскерлерге басшылық етті, француздарды Миланнан қуды және Максимилиан Сфорцаны герцог етіп орнатты. Бірақ Людовик XII Юлий II қайтыс болғаннан кейін Миланды қайта басып алғандықтан, Шиннер тағы да Швейцария конфедерациясының басында Новара шайқасында (1513) француздарды жеңді. Милан герцогы Шиннерді Вигевано маркграфтығымен марапаттады. Франциск I басшылығында француздар Альпі тауларын қайтадан кесіп өткенде, Шиннер швейцариялық әскерлерге басшылық етті, олардың бір бөлігі зейнеткерлікке шыққан еді, Мариньяно шайқасында (1515) жеңіліске ұшырады. 1516 жылы Англияның көмегімен тағы бір әскер жинады, бірақ Миланды қайтаруға қол жеткізе алмады. Ол өзінің мақсатына жету үшін папа, император, Англия және Испания арасында одақ құруға тырысты, сол үшін 1516 жылы Лондонға барды, бірақ Швейцария Конфедерациясы мен императордың Франциямен келісуі одақтың сәтсіз аяқталуына себеп болды. Ол үйден ұзақ уақыт болмағандықтан, оның ашкөз жауы Джордж Суперсакс басқаратын француздық тарап көтеріліс ұйымдастырып, оны Сионнан қуды. Ол бірнеше жыл Цюрихте (1517–19) тұрды, содан кейін император сарайында қызмет етті. 1519 жылы император Карл V сайлануына қолдау көрсетті, осының нәтижесінде Сицилиядағы Катания епископы болды (1520 жылдың қарашасы). 1521 жылы ол Франциск I-ге қарсы Миланды иелену үшін императорлық жорықта Швейцария Конфедерациясының әскеріне басшылық етті. Егер Францияға деген жек көрініші болмағанда, ол Лео X-тің орнына сайлануы мүмкін еді; алайда, Папа Адриан VI оны Римге Шіркеу мемлекеттерінің әкімшісі ретінде шақырды. Ол сол жерде обадан қайтыс болды, өмірінде ешқашан өз діни округіне қайта бармады. Оның кең таралған, алуан түрлі хаттары – ол қалдырған жалғыз әдеби мұра. Оның туған күні туралы мәліметтерге қатысты пікірлер шамамен жиырма жылға дейін ерекшеленеді, сондықтан оның нақты күні даулы. Жылы белгісіз, тікелей көрсеткіштер жоқ. Бірақ ол 1493 жылы ғана ашылған Берн қаласындағы Лупул мектебінде оқығанын білеміз. Шиннер 1492 жылы діни қызметкер болғандықтан, оның туған жылы 1470 жылдан кейін болмауы керек.