Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық иезуит кардинал және әулие (1542–1621 жж.)
Italian Jesuit cardinal and saint (1542–1621)
Роберт Беллармин, СДж (; 4 қазан 1542 – 17 қыркүйек 1621) – итальяндық иезуит және католик шіркеуінің кардиналы. 1930 жылы қасиетті деп жарияланып, Шіркеу Докторы атағын алды, осындай атаққа ие болғандардың барлығы 37 ғана. Ол Контрреформацияның ең маңызды тұлғаларының бірі болды. Беллармин теология профессоры және кейіннен Рим колледжінің ректоры болды, ал 1602 жылы Капуа архиепископы болды. Ол Трент соборының реформалық қаулыларын қолдады. Сонымен қатар, ол Джордано Бруно ісі, Галилей ісі және Фриар Фулгенцио Манфредидің ісіндегі рөлімен кеңінен еске алынады.
Robert Bellarmine, SJ (; 4 October 1542 – 17 September 1621) was an Italian Jesuit and a cardinal of the Catholic Church. He was canonized a saint in 1930 and named Doctor of the Church, one of only 37. He was one of the most important figures in the Counter Reformation. Bellarmine was a professor of theology and later rector of the Roman College, and in 1602 became Archbishop of Capua. He supported the reform decrees of the Council of Trent. He is also widely remembered for his role in the Giordano Bruno affair, the Galileo affair, and the trial of Friar Fulgenzio Manfredi.
Ерте өмір
Беллармин Монтепульчанода туды, әулетті, бірақ кедей ата-анасы Винченцо Белламино мен оның әйелі Чинция Червинидің ұлы болды, ол Папа Марцелл II-нің қарындасы еді. Бала кезінде ол Вергилийді жатқа білді және итальян және латын тілдерінде бірнеше өлеңдер жазды. Оның Мария Магдалинаға арналған гимндерінің бірі Римдік Бревиарийге енгізілген. 1560 жылы ол Рим иезуиттерінің жаңадан кірушілер үйіне қабылданды және Римде үш жыл тұрды. Содан кейін ол Пьемонттағы Мондовидегі иезуиттер үйіне барып, грек тілін үйренді. Мондовиде болғанда, ол жергілікті иезуит провинциялық үстемдігінің басшысы Франческо Адорноның назарына ілікті, ол оны Падуа университетіне жіберді.
Bellarmine was born in Montepulciano, the son of noble, albeit impoverished, parents, Vincenzo Bellarmino and his wife Cinzia Cervini, who was the sister of Pope Marcellus II. As a boy he knew Virgil by heart and composed a number of poems in Italian and Latin. One of his hymns, on Mary Magdalene, is included in the Roman Breviary. He entered the Roman Jesuit novitiate in 1560, remaining in Rome for three years. He then went to a Jesuit house at Mondovì, in Piedmont, where he learned Greek. While at Mondovì, he came to the attention of Francesco Adorno, the local Jesuit provincial superior, who sent him to the University of Padua.
Мансап
Беллармин 1567 және 1568 жылдары Падуада теологияны жүйелі түрде зерттей бастады, онда оның ұстаздары томизмді қолдаған. 1569 жылы ол Брабанттағы Левен университетінде оқуын аяқтау үшін жіберілді. Сол жерде ол дін қызметкері болып тағайындалды және профессор және уағызшы ретінде танылды. Ол университетте сабақ берген алғашқы иезуит болды, оның курсы Томас Аквиннің «Summa Theologica» еңбегіне арналған. Ол Майкл Байуспен Рақым мен ерік бостандығы мәселесі бойынша пікір таластырып, еврей тілінің грамматикасын жазды. Левендегі қызметі жеті жылға созылды. Денсаулығы нашарлағандықтан, 1576 жылы Италияға сапар жасады. Ол онда Римнің жаңа колледжінде, қазіргі Рим Папалық университетінде, даулы теологиядан дәріс оқуға Папа Григорий XIII-тің тапсырмасымен қалды. Кейіннен ол Белларминнің қызмет еткен кезінде колледждің студенті болған Алойсиус Гонзаганың қасиеттілікке ие болу ісін ілгерілетуге көмектесті.
Bellarmine's systematic studies of theology began at Padua in 1567 and 1568, where his teachers were adherents of Thomism. In 1569, he was sent to finish his studies at the University of Leuven in Brabant. There he was ordained and obtained a reputation both as a professor and as a preacher. He was the first Jesuit to teach at the university, where the subject of his course was the Summa Theologica of Thomas Aquinas. He was involved in a controversy with Michael Baius on the subject of Grace and free will, and wrote a Hebrew grammar. His residency in Leuven lasted seven years. In poor health, in 1576 he made a journey to Italy. Here he remained, commissioned by Pope Gregory XIII to lecture on polemical theology in the new Roman College, now known as the Pontifical Gregorian University. Later, he would promote the cause of the beatification of Aloysius Gonzaga, who had been a student at the college during Bellarmine's tenure.
1589 жылдан кейінгі жаңа баждар
1589 жылға дейін Белармин теология профессоры қызметін атқарды. Сол жылы Франция королі Генрих III-тің қазасынан кейін Папа Сикст V Францияның католик лигасымен келіссөздер жүргізу үшін Энрико Каетаниді Парижге елші ретінде жіберді және оны теолог ретінде Беларминмен бірге алып жүруді тапсырды. Ол Генрих Наваррдың қала қоршауы кезінде Парижде болды. 1590 жылы Папа Сикст V қайтыс болғаннан кейін Оливарес графы Испания королі Филип III-ке былай деп жазды: "Белармин Папа бола алмайды, себебі ол тек Шіркеудің мүддесін ғана еске алады және ханшайымдардың талаптарына құлақ қоймайды". 1602 жылы ол Капуа архиепископы болып тағайындалды. Ол діни округтеріндегі епископтардың көп болуына және тұрақты түрде қызмет атқармауына қарсы жазған. Епископ ретінде ол Трент соборының реформалық қаулыларын іске асырды. Ол 1605 жылы Папа Лев XI және Папа Павел V сайланған конклавтарда, сондай-ақ 1621 жылы Папа Григорий XV сайланғанда дауыс алды, бірақ көптеген кардиналдардың пікірінше, оның иезуит болуы оған қарсы дәлел болды.
Until 1589, Bellarmine was occupied as professor of theology. After the murder in that year of Henry III of France, Pope Sixtus V sent Enrico Caetani as legate to Paris to negotiate with the Catholic League of France, and chose Bellarmine to accompany him as theologian. He was in the city during its siege by Henry of Navarre. Upon the death of Pope Sixtus V in 1590, the Count of Olivares wrote to King Philip III of Spain, "Bellarmine would not do for a Pope, for he is mindful only of the interests of the Church and is unresponsive to the reasons of princes." In 1602 he was made archbishop of Capua. He had written against pluralism and non residence of bishops within their dioceses. As bishop he put into effect the reforming decrees of the Council of Trent. He received some votes in the 1605 conclaves which elected Pope Leo XI, Pope Paul V, and in 1621 when Pope Gregory XV was elected, but his being a Jesuit counted against him in the judgement of many of the cardinals.
Өлім
Беллармин Римдегі Сент-Андрей иезуит колледжі Сант-Андреа-делли-Скоццезиге зейнетке шықты. Ол 17 қыркүйекте 1621 жылы 78 жасында қайтыс болды. Ол Римдегі Әулие Игнатий шіркеуінде жерленді.
Bellarmine retired to Sant'Andrea degli Scozzesi, the Jesuit college of Saint Andrew in Rome. He died on 17 September 1621, aged 78. He was buried in the Church of St. Ignatius in Rome.
Шығармалары
Белларминнің кітаптары заманының іздерін сақтайды; әдеби әсемдікке ұмтылыс ("маравилья" деп аталады) көп мүмкіндік бермей, адам білімінің барлық саласын қамтып, оны теологияға сіңіруге деген ниетке жол берді. Оның poleмикалық еңбектері көптеген жауаптар туғызды және оның қайтыс болғаннан кейін ондаған жылдар бойы оқылып зерттелді. Лёвен университетінде ол шіркеу әулиелері мен схоластикалық теологтарды жан-жақты зерттеді, бұл оған "De scriptoribus ecclesiasticis" (Рим, 1613) кітабы үшін материал жинауға көмектесті. Кейіннен Сирмонд, Лаббьюс және Казимир Один оны қайта қарастырып, толықтырды. Беллармин жаңа Сиксто-Клементиан Вульгатының кіріспесін жазды.
Bellarmine's books bear the stamp of their period; the effort for literary elegance (so called "maraviglia") had given place to a desire to pile up as much material as possible, to embrace the whole field of human knowledge, and incorporate it into theology. His controversial works provoked many replies, and were studied for some decades after his death. At Leuven he made extensive studies in the Church Fathers and scholastic theologians, which gave him the material for his book De scriptoribus ecclesiasticis (Rome, 1613). It was later revised and enlarged by Sirmond, Labbeus, and Casimir Oudin. Bellarmine wrote the preface to the new Sixto Clementine Vulgate.
Догматика
Оның зерттеулерінен 1581–1593 жылдары Ингольштадт қаласында алғаш рет жарияланған Disputationes de controversiis christianae fidei (сондай-ақ Controversiae деп те аталады) туды. Бұл маңызды еңбек католиктер мен протестанттар арасындағы түрлі діни дауларды жүйеге келтірудің алғашқы тынысы болды. Беллармин осы мәселелерді қарастырып, Рим колледжінде оған он бір жыл бойы еңбек етті. 1590 жылдың тамызында Папа Сикст V «Диспутациялар» еңбегінің бірінші томын Индекске енгізуге шешім қабылдады, себебі Беллармин онда Рим папасының бүкіл әлемнің уақытша билеушісі емес екенін, ал әлемдік билеушілердің билік құқығы Құдайдан емес, басқарылатын халықтың келісімінен туындайтынын айтқан болатын. Алайда, Сикст түзетілген Индекс жарыққа шығар алмай тұрып қайтыс болды, ал одан кейінгі Папа Урбан VII өзінің он екі күндік қысқа ғана билігінің кезінде осы кітапты Индекстен алып тастады. 1597–1598 жылдары ол екі нұсқада («Қысқаша христиан діні» және «Христиан дінінің кең ауқымды түсіндірмесі») Катехизис жариялады, ол 60 тілге аударылып, ғасырлар бойы Католик шіркеуінің ресми ілімі ретінде танылды.
From his research grew Disputationes de controversiis christianae fidei (also called Controversiae), first published at Ingolstadt in 1581–1593. This major work was the earliest attempt to systematize the various religious disputes between Catholics and Protestants. Bellarmine reviewed the issues and devoted eleven years to it while at the Roman College. In August 1590, Pope Sixtus V decided to place the first volume of the Disputationes on the Index because Bellarmine argued in it that the Pope is not the temporal ruler of the whole world and that temporal rulers do not derive their authority to rule from God but from the consent of the governed. However, Sixtus died before the revised Index was published, and the next Pope, Urban VII, removed the book from the Index during his brief twelve day reign. In 1597 98 he published a Catechism in two versions (A Short Christian Doctrine [it] and An Ample Declaration of the Christian Doctrine [it]) which has been translated to 60 languages and was the official teaching of the Catholic Church for centuries.
Венеция тыйым салуы
Папа Павел V (1605–1621 жылдары таққа отырған) тұсында Венеция мен Папалық арасында ірі қақтығыс туды. Паоло Сарпи, Венеция Республикасының өкілі ретінде, Папаның тыйым салуына қарсылық білдіріп, Констанц және Базель соборларының қағидаларын қайта бекітті, соның ішінде Папаның дүниелік мәселелердегі билігін мойынламады. Беллармин Венециялық теологтарға үш рет жауап берді және 1607 жылдың қыркүйегінде Ротилио Орландини есімді санынан айырылған монах пен қарақшы Сарпиді 8000 коронаға өлтіруді жоспарлаған кезде, оған қауіпті қастандық туралы ескерткен болуы мүмкін. Орландинидің жоспары ашылды, ол және оның серіктері Папалық территориясынан Венеция территориясына өткенде тұтқындалды.
Under Pope Paul V (reigned 1605–1621), a major conflict arose between Venice and the Papacy. Paolo Sarpi, as spokesman for the Republic of Venice, protested against the papal interdict, and reasserted the principles of the Council of Constance and of the Council of Basel, denying the pope's authority in secular matters. Bellarmine wrote three rejoinders to the Venetian theologians, and may have warned Sarpi of an impending murderous attack, when in September 1607, an unfrocked friar and brigand by the name of Rotilio Orlandini planned to kill Sarpi for the sum of 8,000 crowns. Orlandini's plot was discovered, and when he and his accomplices crossed from Papal into Venetian territory they were arrested.
Қасиетті паптың билігі мен адалдық анты туралы дау
Беллармин Англия королі Яков I-мен де дауға тартысты. Ағылшын католиктерінің қағидалық тұрғысынан туған бұл пікір талас Батыс Еуропаның көптеген елдерінен келген тұлғаларды қамтыды. Ол екі тараптың да беделін көтерді: король Яков – өзінің шектеулі кальвинистік протестантизмінің жақтаушысы ретінде, ал Беллармин – Тридент католицизмінің қорғаушысы ретінде.
Bellarmine also became involved in controversy with King James I of England. From a point of principle for English Catholics, this debate drew in figures from much of Western Europe. It raised the profile of both protagonists, King James as a champion of his own restricted Calvinist Protestantism, and Bellarmine for Tridentine Catholicism.
Дини шығармалар
Зейнеткерлік өмірінде ол қарапайым адамдарға рухани өмірде көмектесуге арналған бірнеше қысқа кітап жазды: De ascensione mentis in Deum per scalas rerum creatorum opusculum (Жаратылған нәрселердің баспақысымен Құдайға сананың көтерілуі; 1614), ол ағылшын тіліне «Жақыптың баспақысы» (1638) деп аударылды, авторлық құқығы бұзылған күйі, «Жақсы өлу өнері» (1619) (латын тілінде, Эдвард Коффинның ағылшын тіліне осы атаумен аудармасы), және Кресттегі жеті сөз.
During his retirement, he wrote several short books intended to help ordinary people in their spiritual life: De ascensione mentis in Deum per scalas rerum creatorum opusculum (The Mind's Ascent to God by the Ladder of Created Things; 1614) which was translated into English as Jacob's Ladder (1638) without acknowledgement by v=sup, The Art of Dying Well (1619) (in Latin, English translation under this title by Edward Coffin), and The Seven Words on the Cross.
Қасиеттілер қатарына қабылдау және соңғы демалатын жері
1930 жылы Папа Пий XI Белларминді қасиетті деп жариялады; келесі жылы ол Шіркеудің докторы деп жарияланды. Оның денесі кардиналдың қызыл тоғасын киіп, Рим колледжінің шіркеуі – Сент-Игнатиус шіркеуіндегі қосалқы алтарьдың астында, шыны артында, өзінің студенті Алойсиус Гонзаганың денесімен бірге, өзі қалағандай көрсетілген. Жалпы Рим күнтізбесінде әулие Роберт Белларминнің мерекесі 17 қыркүйекте, оның қайтыс болған күні; бірақ кейбіреулер 1969 жылға дейінгі күнтізбелерді пайдалануды жалғастыруда, онда 37 жыл бойы оның мерекесі 13 мамырда болған. Оның мерекесіне берілген дәреже "қосарланған" (1932–1959), "үшінші дәрежелі мереке" (1960–1968), ал 1969 жылғы түзетуден бастап "еске алу" болып табылады.
Bellarmine was canonized by Pope Pius XI in 1930; the following year he was declared a Doctor of the Church. His remains, in a cardinal's red robes, are displayed behind glass under a side altar in the Church of Saint Ignatius, the chapel of the Roman College, next to the body of his student Aloysius Gonzaga, as he himself had wished. In the General Roman Calendar Saint Robert Bellarmine's feast day is on 17 September, the day of his death; but some continue to use pre 1969 calendars, in which for 37 years his feast day was on 13 May. The rank assigned to his feast has been "double" (1932–1959), "third class feast" (1960–1968), and since the 1969 revision "memorial".