Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Заң саласы
Field of law
Авиациялық құқық – ұшу, әуе тасымалы және оған байланысты құқықтық және бизнес мәселелерімен айналысатын құқық саласы. Оның кейбір салалары теңіз құқығымен (адмиралтейство құқығы) байланысты, және көп жағдайда авиациялық құқық әуе тасымалының ерекшелігіне байланысты халықаралық құқық мәселесі болып есептеледі. Дегенмен, әуе компанияларының бизнес аспектілері мен оларды реттеу де авиациялық құқықтың құзыретіне жатады. Халықаралық деңгейде Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) авиациялық құқыққа қатысты жалпы ережелерді ұсынады және халықаралық мәселелерді шешуге көмектеседі. ИКАО – Біріккен Ұлттар Ұйымының мамандандырылған мекемесі. АҚШ және көптеген Еуропа елдерінде авиациялық құқық федералдық немесе штаттық деңгейде қарастырылады және сол деңгейде реттеледі. АҚШ-та штаттар көбінесе авиациялық мәселелерді тікелей реттей алмайды, оның орнына федералдық заңдар мен сот шешімдеріне сүйенеді. Мысалы, 2008 жылы АҚШ-тың екінші апелляциялық соты Нью-Йорктің жолаушылар құқығы туралы заңын күштен шығарды, себебі авиацияны реттеу дәстүрлі түрде федералдық үкіметтің құзыретінде болады. Алайда, АҚШ-та авиациялық құқық теңіз құқығы сияқты федералдық сот юрисдикциясының тікелей мандатына бағынбайды; яғни, АҚШ Конституциясы теңіз құқығын басқаруды қамтамасыз етеді, бірақ авиациялық құқық үшін мұндай ереже қарастырылмаған. Штаттар мен муниципалитеттер авиация саласын косвенді түрде реттеуге құқылы. Мысалы, жер учаскелерін бөлу туралы заңдар әуежайдың тұрғын үйлерден қашықта орналасуын талап етеді, ал әуежайды пайдалану белгілі бір уақытта шектелуі мүмкін. Штаттық өнімділіктің жауапкершілігі туралы заңдар федералдық заңдармен қайта қарастырылмайды және көп жағдайларда авиациялық өндірушілер авиациялық өнімдердегі ақаулар үшін толық жауапкершілікке тартылуы мүмкін. Ғарыш құқығы, Жер атмосферасының сыртындағы кеңістіктегі мәселелерді реттейді және 1967 жылғы "Ғарыш кеңістігі туралы шарт" негізінде салыстырмалы түрде жаңа сала болып табылады.
Aviation law is the branch of law that concerns flight, air travel, and associated legal and business concerns. Some of its area of concern overlaps that of admiralty law and, in many cases, aviation law is considered a matter of international law due to the nature of air travel. However, the business aspects of airlines and their regulation also fall under aviation law. In the international realm, the International Civil Aviation Organization (ICAO) provides general rules and mediates international concerns to an extent regarding aviation law. The ICAO is a specialized agency of the United Nations. In the United States and in most European nations, aviation law is considered a federal or state level concern and is regulated at that level. In the U. S., states cannot govern aviation matters in most cases directly but look to federal laws and case law for this function instead. For example, in 2008, The United States Court of Appeals for the Second Circuit struck down New York's Passenger Bill of Rights law because regulation of aviation is traditionally a federal concern. Aviation law, however, is not in the United States held under the same federal mandate of jurisdiction as admiralty law; that is, while the United States Constitution provides for the administration of admiralty, it does not provide such for aviation law. States and municipalities do have some indirect regulation over aviation. For example, zoning laws can require an airport to be located away from residential areas, and airport usage can be restricted to certain times of day. State product liabilities law are not pre empted by federal law and in most cases, aviation manufacturers may be held strictly liable for defects in aviation products. Space law, which governs matters in outer space beyond the Earth's atmosphere, is a relatively new area with the Outer Space Treaty in 1967.
Тарих
Римдік құқық және басқа да ежелгі жер жүйелері, әдетте, ауа кеңістігіндегі барлық құқықтарды жерге иелік ететін тұлғаға берді. Ұшақтарға қатысты алғашқы заң 1784 жылы Парижде Монгольфье ағайындарының алғашқы ыстық ауа шарымен ұшуынан бір жыл кейін қабылданған жергілікті ереже болды. 19 ғасырда ауа шарларымен айналысатын адамдарға қатысты бірнеше сот ісі қарастырылды.
Roman law and other ancient land systems generally granted all rights in airspace to the owner of the underlying land. The first law specifically applicable to aircraft was a local ordinance enacted in Paris in 1784, one year after the first hot air balloon flight by the Montgolfier brothers. Several court cases involving balloonists were tried in common law jurisdictions during the 19th century.
Халықаралық қоғамдық құқықтың дамуы
Баллондар 1870-1871 жылдардағы франко-герман соғысында қолданылды, ал 1899 жылғы Бірінші Гаага конференциясы әскери операцияларда баллондарды пайдалануға бес жылдық мораторий белгіледі, бірақ ол Екінші Гаага конференциясы (1907) тарапынан жаңартылмады. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін бірнеше мемлекет халықаралық ұшулардың құқықтық мәртебесі туралы екіжақты келісімдерге қол қойды, соғыс кезінде бірнеше мемлекет өз аумағы арқылы ұшуға тыйым салды. Соғыстан кейін бірнеше бәсекелес көпжақты шарттар жүйесі құрылды, оның ішінде 1919 жылғы Париж конвенциясы, 1926 жылғы Ибероамерикандық конвенция және 1928 жылғы Гавана конвенциясы. Халықаралық әуе тасымалдау қауымдастығы (IATA) 1919 жылы Гаагада өткен конференцияда әртүрлі коммерциялық және құқықтық салаларда авиакомпаниялар арасындағы ынтымақтастықты дамыту мақсатымен құрылды.
Balloons were used in the Franco German War of 1870–71, and the First Hague Conference of 1899 set a five year moratorium on the use of balloons in combat operations, which was not renewed by the Second Hague Conference (1907). Prior to World War I, several nations signed bilateral agreements regarding the legal status of international flights, and during the war, several nations took the step of prohibiting flights over their territory. Several competing multilateral treaty regimes were established in the wake of the war, including the Paris Convention of 1919, Ibero American Convention (1926) and the Havana Convention (1928). The International Air Transport Association (IATA) was founded in 1919 in a conference at The Hague, to foster cooperation between airlines in various commercial and legal areas.
Жапония
Жапония 1952 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін болған оккупация кезеңіндегі қысқа мерзімді тыныштықтан соң, азаматтық авиацияны реттеуге арналған заң жүйесін қабылдады. Бастапқыдағы ішкі әуе тасымалы нарығы аз реттеліп, жоғары бәсекеге толы болды, бірақ 1970 жылы үкімет үш авиакомпаниямен (Japan Airlines, All Nippon Airways және Japan Air System) қызметті шектейтін реттеу жүйесін енгізді. Бұл компаниялар көбінесе бөлек нарықтарда жұмыс істеді және бәсекелестікті барынша азайтатын қатаң тарифтермен жұмыс істеді. 1980 жылдары Тынық мұхиты арқылы қатынайтын жаңа американдық авиакомпанияларды енгізуді көздеген АҚШ тарапынан жасалған қысым нәтижесінде Жапония 1980 және 1990 жылдары нарықты біртіндеп либералдауға және ANA-ның халықаралық қызметін кеңейтуге көшті. Бұдан кейін Skymark Airlines және Air Do сияқты жаңа ішкі авиакомпаниялар пайда болды.
Japan enacted a legal regime governing civil aviation in 1952, after a brief moratorium during the occupation that followed World War II. While the early domestic air travel market was lightly regulated and highly competitive, the government implemented a regulation system in 1970 which limited service to three carriers (Japan Airlines, All Nippon Airways and Japan Air System), with largely separate markets and strictly regulated fare levels that minimized competition. Pressure from the United States, which sought to introduce new U. S. carriers to the transpacific market in the 1980s, led Japan to gradually deregulate its market in the form of cheap packaged tour fares and an increased international role for ANA in the 1980s and 1990s, followed by the advent of new domestic carriers such as Skymark Airlines and Air Do.