Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
[[Файл:Пузур Иншушинак аты мен атақтары.jpg|thumb|260px|center|1=Пузур Иншушинак, Сузаның энсисі және Эламның шакканаккусы" "Арыстанның тақтасы", Лувр мұражайы шамамен 2100 ж.б.д. Элам патшасы болған және Суза патшалар тізімі бойынша Аван әулетінен соңғы патша. Ол әкесінің атын Шимпи Ишук деп атайды, бұл еламдық есім болғандықтан, Пузур Иншухинақтың өзі еламдық болғанын көрсетеді. "Арыстанның тақтасы" жазуында ол "Сузаның Пузур Иншушин(ак) энсисі (әкімі), Элам елінің шакканаккусы (әскери әкімі)" ретінде танылады, бұл атақ оның ізашарлары Эшпум, Эпирмупи және Или Ишмани Элам аумағы үшін Акад империясының губернаторлары ретінде қолданған. Басқа бір жазуда ол өзін "Еламның қуатты патшасы" деп жариялайды, бұл әлсіреген Акад империясынан тәуелсіздікке көшуді білдіреді.
[[File:Puzur Inshushinak name and titles. jpg|thumb|260px|center|1=puzur inshushinak ensi shushiki skakkanakku mati NIMki"Puzur Inshushinak, Ensi of Susa and Shakkanakku of Elam""Table au Lion", Louvre Museum was king of Elam, around 2100 BC, and the last from the Awan dynasty according to the Susa kinglist. He mentions his father's name as Šimpi išhuk, which, being an Elamite name, suggests that Puzur Inshuhinak himself was Elamite. In the inscription of the "Table au Lion", he appears as "Puzur Inshushin(ak) Ensi (Governor) of Susa, Shakkanakku (Military Governor) of the country of Elam" ( , a title used by his predecessors Eshpum, Epirmupi and Ili ishmani as governors of the Akkadian Empire for the territory of Elam. In another inscription, he calls himself the "Mighty King of Elam", suggesting an accession to independence from the weakening Akkadian Empire.
Ереже
Оның әкесі – Шинпи хиш-хук, тәждік ханзада, патша Хитаның інісі болуы мүмкін. Кутик Иншушинақтың алғашқы лауазымы Суса қаласының әкімі болды, ол оны жас кезінен бастап атқарған болуы мүмкін. Б.з.д. 2110 жылы әкесі қайтыс болды, және ол оның орнына тәждік ханзада болды. Элам Саргон заманынан бері Аккадтың үстемдігінде болды, сондықтан Кутик Иншушинақ олардың атынан Загрос тауларында жорықтар жасады. Ол үлкен жетістіктерге қол жеткізді, өйткені оның жаулаулары бастапқы міндеттен асып түскен сияқты. Бастапқыда оның жазулары аккад тілінде болған, бірақ уақыт өте келе олар сызықтық элам тілінде де жазыла бастады. Б.з.д. 2090 жылы ол Нәрәм Синнің қайтысынан кейін әлсіреген Аккад империясының патшасы Шар Кали Шарриден тәуелсіздігін жариялады, осылайша Эламның патшасы болды. Ол Аншанды басып алып, Эламның көп бөлігін бір мемлекетке біріктіре алды. Оның жаулаулары Гутиан жеріне едәуір еніп, оларды қатты әлсіретіп, Оту Хенгалдың нео-шумерлік көтерілісіне қарсы тұруға мүмкіндік бермеді. сурет|солға|1=Пузур Иншушинақтың эламдық есімі:100pxPu zu r Šu ši na kin сызықтық элам жазуында (оңнан солға). Ол Суса қаласының қамалын кеңейтіп, элам тілінде жазу үшін сызықтық элам жазуын қолдануға ынталандырды. Бұл Саргонның аккад тілін қолдануға мәжбүрлеу әрекетіне қарсы реакция ретінде қарастырылуы мүмкін. Сызықтық элам тіліндегі көптеген жазулар Кутик Иншушинақтың билік кезінен қалған. Оның жетістіктері ұзаққа созылмады, өйткені оның қайтысынан кейін сызықтық жазу қолданыстан шығып, Сусаны Үр Намму және оның ұлы Шулги басқарған Үрдің үшінші әулеті басып алды. Ол сондай-ақ әйелдерін Аншан, Мархаши және Башиме сияқты шығыс аймақтарының билеушілеріне үйлендіріп, одақтас болды. Қазір оның Эламдағы билігі Үр III-нің Ур Наммуының билігімен бір уақытта болғаны белгілі, бірақ бұрынғы Гутиан әулетінің және Уруктың Уту Хенгалының билігінің ұзақтығы туралы ұзақ болжамдар бұл синхрондылыққа мүмкіндік бермеді. Өзін "Сумер және Аккад патшасы" деп атаған Ур Намму, өзінің билігінің басында Пузур Иншушинақ басып алған солтүстік аймақтарды қайта басып алған, содан кейін Сусаны жаулап алған болуы мүмкін.
His father was Shinpi khish khuk, the crown prince, and most likely a brother of king Khita. Kutik Inshushinak's first position was as governor of Susa, which he may have held from a young age. About 2110 BC, his father died, and he became crown prince in his stead. Elam had been under the domination of Akkad since the time of Sargon, and Kutik Inshushinak accordingly campaigned in the Zagros mountains on their behalf. He was greatly successful as his conquests seem to have gone beyond the initial mission. Early on his inscriptions were in Akkadian but over time they came to be also in Linear Elamite. In 2090 BC, he asserted his independence from king Shar Kali Sharri of the Akkadian Empire, which had been weakening ever since the death of Naram Sin, thus making himself king of Elam. He conquered Anshan and managed to unite most of Elam into one kingdom. His conquests probably encroached considerably on Gutian territory, gravely weakening them, and making them unable to withstand the Neo Sumerian revolt of Utu hengal. thumb|left|1=The Elamite name of Puzur Inshushinak:100pxPu zu r Šu ši na kin the Linear Elamite script (right to left). He built extensively on the citadel at Susa, and encouraged the use of the Linear Elamite script to write the Elamite language. This may be seen as a reaction against Sargon's attempt to force the use of Akkadian. Most inscriptions in Linear Elamite date from the reign of Kutik Inshushinak. His achievements were not long lasting, for after his death the linear script fell into disuse, and Susa was overrun by the Third dynasty of Ur under Ur Nammu and his son Shulgi. He also engaged in marital alliances, by marrying his daughters to rulers of eastern territories, such as Anshan, Marhashi and Bashime. It is now known that his reign in Elam overlapped with that of Ur Nammu of Ur III, although the previous lengthy estimates of the duration of the intervening Gutian dynasty and rule of Utu hengal of Uruk had not allowed for that synchronism. Ur Nammu, who styled himself "King of Sumer and Akkad" is probably the one who, early in his reign, reconquered the northern territories that had been occupied by Puzur Inshushinak, before going on to conquer Susa.
Пузур-Иншушинак мүсіні
Пузур Иншушинақтың өзінің бейнесі болуға мүмкін мүсіннің төменгі бөлігі Лувр мұражайында, Sb 55 нөмірімен сақталған. Мүсін Пузур Иншушинақтың көршілес аймақтардағы көптеген жеңістерін тізімдейді және әсіресе Шимашки патшасының "аяқтарына сүйініп" бағынғанын ерекше атап көрсетеді.
The bottom part of a statue, probably representing Puzur Inshushinak himself, is visible in the Louvre Museum, Sb 55. The statue lists the numerous victories of Puzur Inshushinak over neighbouring territories, and particularly mentions the submission of the king of Shimashki who "kissed his feet".
Жазулар
Пузур Иншушинақтың есімі Пузер Маманың бір жазуында кездесуі мүмкін, бірақ Вальтер Зоммерфельд пен Пётр Штейнкеллер бұл туралы күмәндануда.
A possible mention of Puzur Inshushinak appears in one of Puzer Mama's inscriptions, but this is considered doubtful by Walter Sommerfeld and Piotr Steinkeller.