Кіріспе

Thomas Rundle Reilly MBE (21 тамыз 1919 - 25 қыркүйек 2000) – Канадада туған, негізінен Англияда қоныстанған гармоникашы. Ол сегіз жасында скрипка тарта бастап, ал он бір жасында әкесінің тобында гармоника ойнауға кірісті. 1940 жылдары концерттік орындаушы, концерттерде жеке нөмір қоюшы, танымал радио және теледидар жұлдызы, сондай-ақ студиялық музыкант-композитор ретінде еңбек етті.

Ерте өмір

Онтарионың Гюльф қаласында туған ол сегіз жасында скрипканы ойнауды бастап, он бір жасында әкесінің тобында гармоника тартып үйренді. 1935 жылы отбасы Лондонға көшті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Лейпциг консерваториясында білім алып жатқан еді. Соғыс жылдары тұтқындалып, тұтқын лагерінде ұсталды. Бірақ, осы тұтқын лагерінде ол гармоникадағы шеберлігін жетілдірді, фразировка және интерпретация туралы түсініктерін Яша Хайфецтің ойнау өнеріне негіздеді.

Мансап

1945 жылы Лондонға оралған Рейли гармониканы жеке концерттік аспап ретінде насирлеуді бастады. Ол концерттік солист, концерт орындаушы, танымал BBC радио және теледидар жұлдызы, сондай-ақ студиялық музыкант-композитор ретінде параллель мансаптарды жүргізді. Ол Еуропаның көптеген ірі оркестрлерімен бірге өнер көрсетті және «Сент-Мартин-ин-Филдс» академиясымен бірнеше рет Еуропаға гастрольде болды. Сонымен қатар, 1959-77 жылдар аралығында BBC радиосының «The Navy Lark» сериалының тақырып әні мен музыкалық үзілістерін, ал 1958 жылы британдық «Dial 999» (телесериал) телешоуының саундтрегін орындады. Рейли үшін 30-дан астам концерттік шығармалар жазылды, оның ішінде Майкл Спиваковскийдің 1951 жылғы «Гармоника концерті» және қанадалық Роберт Фарнонның «Гармоника және оркестр үшін прелюдия мен би». Басқа шығармалардың авторы – Рейлидің аккомпаниаторы Джеймс Муди («Гармоника мен кішкентай оркестр үшін сюита», 1960), Матиас Сейбер («Гармоника, скрипкалар және арфа үшін ескі шотланд әні»), Гордон Джейкоб («Гармоника және скрипкалар үшін бес пьеса»), Фрид Вальтер («Гармоника және оркестр үшін баллада мен тарантелла»), Карл Хайнц Кёпер («Гармоника және оркестр үшін концерт»), Грэм Веттам («Гармоника және оркестр үшін фантазия»), Вилем Тауски («Гармоника және оркестр үшін концертино»), Фрэнсис Уорд («Гармоника және оркестр үшін калейдоскоп»), Виллем Стриетман («O bonne douce France» гармоника және оркестр үшін), Макс Саундерс («Гармоника және фортепиано үшін сонатина»), сэр Джордж Мартин («Гармоника және скрипкалар үшін үш американдық эскиз және адажиетто»), Алан Лангфорд («Гармоника және скрипкалар үшін концертті пьеса»), Пол Паттерсон («Гармоника және скрипкалар үшін ұсыныстар»). Рейли көптеген композиторлармен бірлесіп аспап үшін көбірек түпнұсқа музыка жазу үшін жұмыс істеді, ал оның жазбаларында Ральф Воан-Уильямс, Малкольм Арнольд, Артур Бенджамин және Вилла-Лобостың түпнұсқа гармоникалық шығармалары да бар. 1951 жылы Parlophone компаниясымен келісімшартқа отырды, оның жазбаларын Джордж Мартин шығарды. Ол көптеген американдық және еуропалық фильмдер мен телесериалдардың саундтректеріне музыка жазды, оның ішінде британдық комедия «The Navy Lark» (1959) және «Dixon of Dock Green» телехикаясының тақырып әні. 1967 жылы Рейли алғашқы күміс Hohner гармоникасын жасауды бастады. Ол Джеймс Мудимен бірге «Двайт Баркер» және «Макс Мартин» псевдонимдерімен гармоникаға арналған көптеген музыкалық партитураларды жазды. Оның «Double March» әні Ici Radio Canada Télé телеарнасында «Bobino» бағдарламасының тақырып әні ретінде қолданылды.

Құрметтер

1992 жылы музыкаға қосқан үлесі үшін Британ империясының мүшесі орденімен марапатталды.

Өлім

Томми Райли 81 жасында Френшамда, Суррейде қайтыс болды. Оның немересі Джорджина Райли – Англияда туған канадалық кино және теледидар актрисасы. Ларри Адлер The Guardian газетіндегі Томмидің қайтысын хабарлайтын мақаласында "Оның жанында ешқашан екінші біреу болған емес" деп мәлімдеді.