Кіріспе

Американдық меценат (1873–1952)

Энн Трейси Морган (25 шілде 1873 – 29 қаңтар 1952) – Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстар кезінде және одан кейін Францияға көмек көрсеткен американдық меценат. Ол Джон Пирпонт Морган мен оның әйелі Фрэнсис Луиза (Трейси) Морганның төрт баласының ең кішісі болып, Нью-Йорк штатының Хайленд-Фолс қаласындағы Хадсон өзені жағасындағы "Крэгстон" деп аталатын отбасылық сарайда дүниеге келді.

Мансап

1903 жылы ол Франциядағы Версальге жақын орналасқан Вилла Трианонның бір бөлігінің иесі болды, сонымен қатар декоратор және қоғамдық қайраткер Элси Де Вулф және театр және әдеби агент Элизабет Марбери де оның иегерлері болды. Морган жақын досы Де Вулфқа интерьер дизайны саласында мансап жасауға көмектесуде маңызды рөл атқарды. "Версаль үштігі" деп аталған үш әйел Францияда салон ұйымдастырды және 1903 жылы Флоренс Джафрей Харриманмен бірге Нью-Йорктегі әйелдердің алғашқы әлеуметтік клубы – Colony Club-ты құруға көмектесті, кейін Манхэттеннің Ист-Ривер бойындағы Саттон-Плейс атты эксклюзивті ауданды құруға атсалысты. 1910 жылға қарай ол кәсіби одақ белсендісіне айналды. Энн Морган Нью-Йорктегі киім өнеркәсібінде ереуілде болған әйелдерге белсенді қолдау көрсетті. Ол және оның әлеуметтік айналымындағы басқа да бай әйелдер ереуілдегі көйлек тігушілермен бірге пикетке қатысып, олардың ісіне қаржылық көмек берді. Нью-Йорктегі киім өнеркәсібіндегі осы ереуілдер үшбұрышты көйлек фабрикасындағы өртке тікелей себеп болды. 1921 жылы Морганның әйелдердің жұмыспен қамтылуына деген қызығушылығы және Colony Club-ты құру тәжірибесі Америка әйелдер қауымдастығына ұласты, онда жұмыс істейтін әйелдер "амбициясы, қайраттылығы және энергиясы бар, оны өз мамандығында жоғары көтеретін" желі құруға және көшбасшылық дағдыларын дамытуға мүмкіндік алды. Морган сол кездегі ешбір әйелдің ірі корпорацияны басқаруға дайын емес екенін айтса да, "уақыт өте келе мұндай әйелдер көп болады, тек эволюция қажет" деді. 1930 жылға қарай Америка әйелдер қауымдастығы Нью-Йоркте үлкен ғимарат салды, қазіргі уақытта ол Хадсон қонақ үйі болып табылады. Бұл ғимаратта шатыр бағы, көптеген қонақ бөлмелері, мәжіліс залдары және тұрғын үйлер болды. 1912 жылы Элеонора Робсон Белмонтпен бірге Пайдасыз сыйлық беруді болдырмау қоғамын (SPUG) құрды. 1916 жылы Морган мен Де Вулф Марбери өндірген Коул Портердің алғашқы Бродвей мюзиклі "Американы бірінші көру" атты туындысын қаржыландырды. 1917 жылдан 1921 жылға дейін Морган француз майданына жақын, Сойссоннан және "Дамылар жолынан" (Chemin des Dames) Блеранкурдан алыс емес жерде тұрып, "Францияның американдық достары" атты үлкен көмек ұйымын басқарды (ол бір уақытта жүздеген адамды жұмысқа алды, шетелдік еріктілер мен жергілікті жұмысшылар). Бұл ұйымның қаржысының бір бөлігі оның жеке қаражатынан, екінші бөлігі АҚШ-тағы белсенді желінің көмегімен түгелдей толықтырылды. AFF (Америкалық қираған Франция комитеті) бейбіт тұрғындарға көмек көрсетуде, Сойссонда әлі де бар денсаулық сақтау қызметін ұйымдастыруда, бомбаланған отбасыларға қарапайым жиһаз беру үшін шеберхана ашуда, балаларға демалыс лагерін ұйымдастыруда және Сойссон кітапханасы қабылдаған мобильді кітапхананы құруда белсенділік танытты. 1939 жылы ол Сойссоннан эвакуацияланғандарға көмектесу үшін оралды. Дәрігер Энн Мюррей Дайк Францияда Анн Морганға қосылды. Блеранкурдың меншігі музейге айналдырылып, 1930 жылы, Энн Мюррей Дайк қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң ашылды. Екеуі де өз қызметтері үшін марапатталды және кейіннен олардың арасында романтикалық қарым-қатынас туды. Дайк Блеранкурдағы ауыл зиратына жерленген. Морганның достарына сол кездегі көптеген қоғамдық қайраткерлер мен атақты адамдар кірді. Жоғарыда айтылғандай, Коул Портер сияқты адамдармен байланысы оған қайырымдылыққа арналған аспаздық кітап құрастыруға мүмкіндік берді. 1940 жылы AFF пайдасына шығарылған "Маустың ерекшеліктері" атты кітапта Перл С. Бак, Сальвадор Дали және Кэтрин Хепберн сияқты мәдени иконалардың рецепттері ұсынылған. Ол 1952 жылдың 29 қаңтарында Нью-Йорк штатының Маунт-Киско қаласында қайтыс болды.

Мұра

Бірінші дүниежүзілік соғыста Анн Морган және басқа америкалық еріктілер француздың Эна аймағында құрған денсаулық сақтау желісін сақтап қалу үшін Америка комитеті «Association d’Hygiène Sociale de l´Aisne» (A. H. S. A) атты ұйымды құрды. Бұл ұйым Анна Мюррей Дик басшылығымен Американың қираған Франция жөніндегі комитетінің мүлкін, қызметкерлерін және тәжірибесін мұраға алды. 1953 жылы Анн Морганның қайтысынан кейін атауын «Association Médico Sociale Anne Morgan» деп өзгерткен бұл ұйым бүгінге дейін сақталып келеді және Анн Морган 100 жылдан астам бұрын бастаған жұмысты жалғастыруда. 1921 жылы Нью-Йорктегі Манхэттеннің Солтүстік-Шығыс бөлігіндегі Саттон Плейс ауданында Морган үшін салынған төрт қабатты үй 1972 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымына сыйға тартылды. Қазір ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының ресми резиденциясы болып табылады.