Кіріспе

2010 жылдан бері Мәскеу қаласының мэрі

Сергей Семёнович Собянин (Серге́й Семёнович Собянин; 1958 жылдың 21 маусымында туған) – ресейлік саясаткер, 2010 жылдың 21 қазанынан бері Мәскеу қаласының 3-ші мэрі қызметін атқарады. Собянин бұрын Тюмень облысының (2001–2005 жылдар) губернаторы, Президент әкімшілігінің басшысы (2005–2008 жылдар) және Ресейдің вице-премьер-министрі (2008–2010 жылдар, Владимир Путиннің екінші кабинетінде) болған. Ол Ресей Федерациясының 1-сыныпты белсенді мемлекеттік кеңесшісі федералды мемлекеттік азаматтық қызмет шеніне ие. Собянин биліктегі «Біріккен Ресей» саяси партиясының мүшесі, оның жоғары басқару органдарына сайланады, қазіргі уақытта Мәскеудегі «Біріккен Ресей» өңірлік кеңесінің төралқа мүшесі және 2011 жылдың наурызынан 2012 жылдың желтоқсанына дейін партияның Мәскеу филиалының басшысы (саяси кеңес хатшысы) болып табылады. Ол «Сургутнефтегаз» компаниясының бас директоры, ресейлік миллиардер кәсіпкер Владимир Богдановтың жақын одақтасы саналады. Мәскеу мэрі ретінде Собянин өзінің алдағы Юрий Лужковтың ірі құрылыс жобаларын біртіндеп жеңілдетті, бұл «жылдар бойғы қала құрылысын жоспарлаудың ең орынды қадамы» деп бағаланды. Мэр ретінде Собянин Мәскеу қалалық үкіметіне тиесілі және бақылауындағы бірнеше телеарна, радиостанция және газеттерді біріктіретін «Мәскеу медиа» холдингін құрды. Сонымен қатар, Собянин қаладағы мақтаныш шерулеріне тыйым салғаны үшін сынға ұшырады, бұл ЛГБТ ұйымдары тарапынан қатты айыптауға әкелді.

Ерте өмір және мансап

Сергей Собянин Ханты-Манси автономиялық округінің (бұрынғы КСРО құрамындағы Ресейлік Кеңестік Федеративтік Социалистік Республикасы) Няксимвол ауылында, манси халқының арасында дүниеге келген. 1989 жылы ол заңгерлік мамандық бойынша екінші білімін алды (Барлықодақтық хат-хабар институтының заң факультеті). Оның PhD диссертациясының тақырыбы "Ресейдің федералдық құрамындағы автономиялық округтердің құқықтық мәртебесі" деп аталды. 2007 жылдың 23 мамырында Ресей Үкіметі жанындағы Заңнама және салыстырмалы құқық институтында Собяниннің "Мемлекеттің экономикалық және әлеуметтік дамуында РФ субъектісінің орны" атты докторлық диссертациясын қорғауы жоспарланған, бұл шарадан аз уақыт бұрын жарық көрген монографиясы негізінде өтуі керек еді. Алайда, қорғау белгісіз себептермен күштен тоқтатылды. Диссерттегі Собяниннің докторлық диссертациясы мен 2007 жылғы монографиясының сараптамасы жоғары деңгейде плагиатқа тап болды.

Саяси мансап

1991 жылы Когалым қаласының әкімі болып сайланды. 1993 жылдан бастап Ханты-Манси автономды округі әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары болды. 1996 жылдың 27 қазанында Ханты-Манси Думасының делегаты және төрағасы болып қайта сайланды. 2000 жылдың 12 шілдесінде Ресей Президентінің Орал федералды округіндегі өкілетті өкілінің бірінші орынбасары болып тағайындалды. 2001 жылдың 14 қаңтарында Тюмен облысының губернаторы болып сайланды. Науқан барысында мұнай магнаты Владимир Богданов оның сенімді адамы болды. 2012 жылдың наурыз айында Собянин қалалық тротуарларды тазалауға жеткілікті күш жұмсамағаны үшін сынға ілікті. Мәскеу қаласы қала орталығын көркейту және жаяу жүргіншілерге қолайлы етуге көп қаражат инвестициялады. Жоспар бойынша 12 500 ағаш отырғызылды, тротуарлар кеңейтіліп, гранит плиткамен жаңартылды, қала орталығына 20 шақырым қорғалған велосипед жолақтары, әсем көше шамдары және Velobike – жаңа мемлекеттік велосипед жалға беру жүйесі енгізілді. Көркейту жобасы аясында барлығы 2600 жеке ғимараттың фасады жаңартылды.

Мәскеу қалаларын жаңарту бастамасы

Мәскеу қаласын жаңарту бағдарламасы ескірген, бес қабатты "Хрущевка" типтес үйлерді бұзуды және олардың тұрғындарын заманауи, көп қабатты үйлерге көшіруді көздейді. Жобаның мақсаты – көбінесе қауіпті және тұруға жарамсыз "Хрущевка" үйлерін анықтап бұзу және олардың орнына жоғары тығыздықты, қауіпсіз әрі заманауи құрылыстар салу. Бағдарлама тұрғындары бұзу тізіміне енген үйлерден көшірілгенде, сол аудандағы жаңа үйлерде бұрынғыдай тұрғын үй жағдайымен және қосымша ыңғайлылықтармен қамтамасыз етіледі. Бағдарламаға енгізілген үйлер тізіміне 5000-нан астам тұрғын үй блогы кіреді, олардың жалпы ауданы шамамен 16 000 000 шаршы метрді құрайды және шамамен 1,6 миллион адам тұрады.

Мәскеу гей-парадтары

2011 жылдың ақпан айында Собянин ЛГБТ-топтарының наразылығын тудырды, ол Мәскеудегі Мақтаныш шерулерін "заңсыз" деп мәлімдеді. Оған жауап ретінде бірнеше геи-ұйымдастырушылар 2011 жылдың мамыр айында рұқсат алмастан шеру өткізді, оның кезінде 30 геи-жақтас, оның ішінде бірнеше шетел азаматы ұсталды. Британдық актер Иан МакКеллен шерулерге тыйым салғаны үшін Собянинді сынап, оны "қорқақ" деп атады.

Қоғамның пікірі

Тәуелсіз сауалнама бойынша, көптеген мәскеуліктер Собянин билікке келгеннен бері басшылық стилі Юрий Лужковтікінен ешқандай айырмашылық көрсетпеді деп есептейді.

Жеке өмір

Сергей Собянин Михаил Касьянов үкіметіндегі Энергетика министрі Александр Гавриннің туысы Ирина Собянинаға үйленген. Олар 2014 жылдың 21 ақпанында ажырасты. Олардың екі қызы бар. Оның тегі орыс және манси.

Санкциялар

Ресейдің Украинаға басып кіруіне жауап ретінде, 2022 жылғы 6 сәуірде АҚШ Қазынашылық департаментінің Шетелдік активтерді бақылау басқармасы Собянинді санкцияланған тұлғалар тізіміне қосты, одан кейін Ұлыбритания мен Еуропалық Одақ та осы тізімге қосты.