Кіріспе

Америкалық актриса

Валда Валькириен (нағыз аты Адель Фреде; 30 қыркүйек 1895 – 22 қазан 1956) – даниялық нұрсызданған фильмдер актрисасы.

Ерте өмір және мансап

Исландияның Рейкьявик қаласында туған Валькириеннің шын аты Адель Фреде; ол Дания Корольдік балетінің студенті болған болуы мүмкін, бірақ ол кейіннен мәлімдегендей, прима-балерина не премьера-танцовщица емес еді. Ол даниялық дворян және жазушы барон Хролф фон Девицке үйленді және 1912 жылы Копенгагендегі Nordisk Film өндірісі үшін кинофильмдерде ойнай бастады, онда ол эпизодтық рөлде немесе ең жақсы жағдайда кем дегенде алты үнсіз фильмде, соның ішінде бір толық метражды фильмде, бірақ жұлдыз емес еді. Бұл фильмдердің кем дегенде біреуі, Den Stærkeste (Жеңілген), Нью-Йорктегі Nordisk Film еншілес компаниясы Great Northern Film Company арқылы Америка Құрама Штаттарында көрсетілді. Еуропадағы соғыс бұлттары жиналғандықтан Валькириен мен Девиц 1914 жылы Америка Құрама Штаттарына көшуге мәжбүр болды. Барон Нью-Йорк Daily газетінде әскери сарапшы ретінде жұмыспен айналысып жатқанда, баронша Девиц "шет елде жалғыз қалды", бірақ ол 1914 жылы өткен сұлулық сайысында "Валькириен" атағын жеңіп алды. Студия иесі Дэвид Хорсли оны байқап, Нью-Джерси штатының Байон қаласындағы Хорслидің Centaur Film Company үшін "Баронша фильмдер сериясын" жасауға келісім шақты, бұл фильмдер сауда басылымдарында "тазартылған комедияның ерекше түрі" деп жарналанды. Бірінші дүниежүзілік соғыс Еуропада қайнап жатқан кезде 1915 жылы Нью-Йорк қаласындағы баспагер күйеуінің "Соғыстың жаңа қарулары" атты кітабы жарық көрді, ол көп назар аударды. Сол жылы Танхаузер компаниясы күйеуінің жетістігі мен оның аристократиялық титулын пайдаланып, оны баронша фон Девиц ретінде Норд мифологиясы туралы "Валькирия" атты үш бөлімді фильмге түсірді. Содан кейін ол Американың Vitagraph Company үшін (Youth [1915]) және көп беймәлім Pluragraph Company (Diana) үшін бірінен соң бірі жеке фильмдер түсірді.

Кейінгі кино мансабы

Валкириеннің Танхаузердегі табысы оған Fox Film Corporation компаниясынан ұсыныс алып келді және 1916 жылы ол Нью-Джерсидегі Fox-тың Шығыс жағалауындағы нысандарында толық метражды фильмдер жасауға келісім шартқа отырды. Алайда, келісімшарттық қарым-қатынас бір фильмнен кейін, «Құрметсіз ана» фильмінен кейін нашарлады; ол фильмнің атын жоғары жазылуға тиіс болған, бірақ Fox оның есімін фильмнің атынан төмен және өнерлесінің атымен бірге жазғанда, ол Fox компаниясына 25 000 доллар талап етіп сотқа берді. Валкириен содан кейін Fox компаниясын тастап, Нью-Йорк штатының Нью-Рошель қаласындағы Танхаузерге қайтып келді, онда компанияның соңғы екі жылында (1916–17) толық метражды фильмдерде сәтті жұмыс істеді, содан кейін жеке фильмдерде түсті: біріншіден, Льюис Дж. Селзниктің Select Pictures үшін Клара Кимболл Янгтың жеке компаниясымен «Магда» (1917), содан кейін Нью-Йорк штатының Итака қаласындағы Wharton Studios студиясында Дервент Холл Кейнмен «Құлатқыш» (1917), Джон Бауэрспен және бұрынғы Vitagraph режиссері Уильям П. С. Эрлдің режиссерлігімен World Film Corporation үшін «Басқа да сүйкімді әйел» (1918), және Дервент Холл Кейннің де қатысқан сенсациялық тәуелсіз туындысы «Біздің қақпаларымыздағы гундар» (1918), ирониялық түрде, Arrow Film Corporation үшін жабық Танхаузер студиясында түсірілді. Валкириеннің соңғы фильмі (және Лос-Анджелесте түсірілген жалғыз фильмі), болса керек, ең көп еске алынады, бірақ ол тек екінші рөлде ойнады. Харли Ноулздің режиссерлік еткен және Льюис Селзник шығарған «Больщевизм сотта» (1919) фильмі – Томас Диксонның кіші романының («The Clansman» романы, «Туған ұлттың» негізі») негізіндегі антимарксистік мелодрама. Бұл фильм Флорида жағалауында арал сатып алып, идеалистік жас жігітке коммунизмнің жұмыс істемейтінін дәлелдеу үшін ұлына коммуна құрған бай әке туралы. Валкириеннің Fox компаниясына қарсы сот процесі оның мансабының құлдырауына себеп болған болуы мүмкін деген пікір бар. Оның Танхаузер үшін жасаған келесі жұмысы жақсы қабылдануға қарамастан, ол компанияның Эдвин Танхаузердің денсаулығы нашарлаған кезде отбасылық қамқорлықпен айналысқан және киноиндустрияда құлдырап бара жатқан кезінде жасалды, көптеген фильмдердің өндірісі Батыс жағалауына көшіп кеткендіктен, ал Валкириеннің Fox компаниясымен болған мәселелері оны қиындықтар тудыруға бейім адам ретінде көрсеткен болуы мүмкін.

Кейінгі өмірі

1919 жылы ажырасудан бұрын Валькириеннің Хрольф фон Девицпен некесінен Арден фон Девиц (1915–2004) деген ұлы дүниеге келді, ол Оңтүстік Калифорнияда сәтті суретші болды. Ол екінші рет Нью-Йорк өнеркәсіпшісі Роберт Стюарт Оттоға тұрмысқа шықты, одан Жан Отто есімді тағы бір баласы болды. Валда Валькириен Батыс жағалауға көшіп, 1956 жылы Лос-Анджелесте ұзаққа созылған аурудан кейін қайтыс болғанға дейін өмір сүрді. Ол Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Форст-Лаун естелік саябағындағы зиратқа жерленді.