Кіріспе

Ирландияның Тәуелсіздік соғысы кезінде Ирландия Республикалық армиясының бөлімшесі

"The Squad" (Он екі елші) деген лақап атымен белгілі, бұл бөлімше Майкл Коллинз Ирландияның Тәуелсіздік соғысы кезінде британдық барлау қызметіне қарсы күресу үшін, негізінен қастандық жолымен құрған Ирландия Республикалық армиясының (ИРА) бөлімшесі болды. Бөлімше хабар берушілерді, ИРА қызметкерлерін мазақтаумен айналысқан полиция қызметкерлерін, жау агенттерін өлтірумен және қарсы барлау жұмыстарында жұмыс істеді.

Өмірбаян

1919 жылы 10 сәуірде Бірінші Дэйл Корольдік Ирландия полициясының қызметкерлерін жазалау саясатын жариялады. Сол кезде Синн Фейннің ресми саясаты зорлық-зомбылыққа қарсы болды. Көптеген офицерлерге бойкот, инау және жеңіл қорқыту шаралары тиімді болды. Бірақ, басқалары республикашылдарға қарсы әрекеттерін күшейтті және 1920 жылдың наурыз айында Коллинз Дик Маккиден кішкентай топты таңдауды сұрады.

Мүшелер

Құрылған кезде, жасақ тікелей барлау қызметі директорының немесе оның орынбасарының бағынысында болды және басқа ешқандай билікке бағынбады. Жасақты Мик МакДоннелл басқарды. Алғашқы "Он екі елші" – Мик МакДоннелл, Том Кёг, Пэдди МакКреа, Джимми Слаттери, Пэдди Дейли, Джо Леонард, Бен Барретт, Винсент Бёрн, Шон Дойл, Пэдди Гриффин, Эдди Бёрн, Мик Райли және Джимми Конрой. Біраз уақыттан кейін жасақ келесі мүшелермен күшейтілді: Бен Берн, Фрэнк Болстер, Мик Кёг, Мик Кеннеди, Билл Степлтон және Сэм Робинсон. Оуэн Каллен (2-ші батальон мүшесі) қысқа мерзімге жүргізуші болды, ал Клэр округынан Пэдди Келли де қысқа уақытқа жүргізуші қызметін атқарды. Олар толық жұмыспен қамтылып, апта сайын жалақы алды. Жағдай талап еткенде жасақ ИРА барлау штабының қызметкерлерімен, белсенді әрекеттер тобымен, қару-жарақ жасаушылармен және Дублин бригадасының, Типперри ұшу колоннасының мүшелерімен – Дэн Бриен, Сеумас Робинсон, Шон Трейси және Шон Хоганмен, сондай-ақ Мик Бреннан мен Майкл Прендергастпен күшейтілді. ИРА барлау штабына барлау қызметі директоры Майкл Коллинз, директорының орынбасары Лиам Тобин, екінші орынбасары Том Каллен, үшінші директоры Франк Торнтон және мүшелері Джо Долан, Фрэнк Саурин, Нед Келлехер, Джо Гилфойл, Пэдди Колдуэлл, Пэдди Кеннеди, Чарли Далтон, Дэн МакДоннел және Чарли Бёрн кірді. Қару-жарақ жасаушылардың арасында Мат Фурлон, Шон Салливан, Гей Макграт, Мартин О'Келли, Том Яундж және Крис Райли болды. Сондай-ақ, 1920 жылдың 2 наурызында британдық қос агент Джон Чарльз Бёрнс те болды.

Қазалы жексенбі

Елшілердің басты мақсаттарының бірі – Каир бандысы, британдық құпия қызмет тобы, олар Каирде қызмет еткен барлау офицерлерінен немесе бандиттердің жиі баратын «Каир» аталған Дублин мейрамханасынан құралған болатын. Сэр Генри Уилсон 1920 жылдың ортасында Майкл Коллинз бен оның ұйымына қарсы күресу үшін Каир бандысын тартты. Уилсонның операцияларына толық еркіндік берген Каир бандысы, әскери қимылдармен байланысы жоқ «Синн Фейн» мүшелерін өлтіру стратегиясын қабылдады, осылайша ИРА жауап беріп, көшбасшыларын ашыққа шығаруға болатынын есептеді. Елшілердің ең танымал операциясы 1920 жылдың 21 қарашасында, «Қанды жексенбі» деп белгілі болған күні өтті. Осы күні Каир бандысымен байланысты және тыңшылықпен айналысқан британдық MI5 офицерлері Дублиндегі әртүрлі жерлерде атылды (14 адам қаза тапты, алтауы жараланды). «Он екі елшіден» басқа, осы операцияға IRA қызметкерлерінің көп саны қатысты. Операция кезінде тұтқындалған жалғыз IRA мүшесі Фрэнк Тилинг болды. Осы өлтірулерге жауап ретінде, қосымша күштер Крок паркінде Дублин мен Типперри арасындағы гэль футбол матчына шабуыл жасады, нәтижесінде ирланд республикалық тұтқындар қорына қаражат жинауға арналған ойынға келген 14 бейбіт тұрғын, соның ішінде ойыншылардың бірі Майкл Хоган қаза тапты, ал 68 адам жараланды. Крок паркіндегі Хоган трибунасы оның құрметіне аталды. Каир бандысын жою Дублинде барлау жеңісі ретінде қабылданды, бірақ Ллойд Джордж оның адамдарының «өздеріне лайық жаза алғанын, контр-шабуылға ұшырағанын» айтып, оны елеусіз қалдырды. Уинстон Черчилль олардың «сақтық шараларын қабылдаған жөн болған абайсыздар» екенін қосты. 1920 жылы «Қанды жексенбідегі» кісі өлтірулер үшін Томас Уилан мен Патрик Моран сияқты бірнеше отряд мүшелері дарға асылды. Моран Бірінші дүниежүзілік соғысының ардагері Патрик МакКормакты өлтірді, ол әртүрлі себептерге байланысты кінәсіз құрбан болған сияқты.

Дублин күзетшісі

1921 жылы мамыр айында ИРА-ның Дублин бригадасы Кеден үйін өртеу кезінде ауыр қатыгездіктерге ұшырағаннан кейін, "Активті қызмет бөлімі" мен бригада бірігіп, Пэдди Дейли басқаруымен Дублин гвардиясын құрды. Дейли мен Майкл Коллинстің ықпалымен гвардияның көп бөлігі Еркін Мемлекет тарапына өтіп, 1922-1923 жылдардағы Ирландия азамат соғысында Ұлттық армияға қосылды. Осы қақтығыс барысында олардың кейбіреулері Қылмыстық тергеу департаментіне бекітіліп, Анти-Келісім күрескерлерін көп рет өлтірді деген айып тағылды. Олар сонымен қатар республикалық тұтқындарға қатысты бірнеше қатыгездіктерге қатысты, әсіресе Майкл Коллинстің қазасынан кейін, олардың көпшілігі оған жеке қатысы болғандықтан.

Кейінгі жылдар

Билл Стейплтон "Борд на Мона" директоры болды, ал Чарльз Далтон мен Франк Сорин Ирландия ауруханаларының лотереясының директоры болды. Дальтон Кевин Майерстің мақаласының нысаны болды; Майерс 1940 жылы Морехэмптон-роудта тұрған Дальтон туралы сұрақ қойды, бірақ Дальтон сол кезде лотерея директоры болғанын анықтау үшін мақаласын жеткілікті зерттемеді. 1923 жылдың қазан айында командир Джеймс Конрой екі еврей адамды – Бернард Голдберг пен Эммануэль "Эрнест" Каханды өлтіруге қатысты деп айыпталды. Ол тұтқындалудан қашып, Мексикаға қашып кетті, кейіннен "Көк көйлектерге" қосылды. Кейін әскери зейнетақы алуға берген өтініші қабылданбады. Осы кісі өлтірулер туралы 2010 жылы RTÉ арнасы "CSÍ: Кіші Иерусалимдегі кісі өлтіру" деген тергеу деректі фильмін түсірді.