Кіріспе

1901 жылы Томас Маннның романы фильм Тонио Кройгер - Томас Маннның 1901 жылдың басында, 25 жасында жазған романы. Ол алғаш рет 1903 жылы жарық көрді. А. А. А. Кнопф Нью-Йоркте 1936 жылы Хелен Трейси Лоу Портер аударған алғашқы американдық басылымын шығарды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл кітапта бір адамның мектеп жасынан бастап, ер жеткенге дейінгі өмірі баяндалады. Солтүстік неміс саудагерінің және өнерге бейім "оңтүстік" анасының (Консуэло) ұлы Тонио отбасының екі жағынан да қасиеттерді мұра еткен. Бала кезінде ол айналасындағы буржуазияға қатысты қарама-қайшылықты сезімін сезінеді. Ол екеуін де өздерінің көрегендігімен жоғары санап, олардың бейкүнә өмір сүру қабілетіне қызғанышпен қарайды. Бұл қақтығыс Тонионың ересектегі өмірінде жалғасады, ол оңтүстік Германияда тұратын әйгілі жазушы болады. "Өнерші болу үшін, - деп ойлайды ол, - күнделікті өмірден өлу керек". Бұл мәселелер Тонио солтүстікке өз туған қаласына сапарға шыққанда ғана ішінара шешіледі. Сол жерде Тонио қашып кеткен қылмыскер деп қате түсініп, суретші "қадірлі" қоғамның сыртына түскен адам болуы керек деген ішкі күдімін нығайтады. Томас Маннды жеке таныған Эрих Хеллер айтқандай, Тонио Кройгердің тақырыбы - "суретші шындықтан қуылған" (Гётедің Torquato Tasso [1790] және Grillparzer's Sappho [1818] компаниясы). Алайда, Эрих Хеллер де, өз жасында, Тонио Крьогердің басты тақырыбын, оның сезімдерін көркемдік тұрғыда қалыптастыруға, интеллектуалдық тұрғыда көрсетуге арналған, құмарлықпен жандыратын жүректің құмарлығы мен түйісуі деп анықтаған.

Басқа құрылыстарға қосылу

Тонио Крьогер танымал "Венециядағы өлім" (Der Tod in Venedig) әңгімесінде жұп жасайды. Олар суретшінің өмірін сипаттайды және Томас Маннның өнерге деген көзқарасын білдіреді. Бір әңгімесінде суретші оңтүстіктен солтүстікке, екіншісінде солтүстіктен оңтүстікке саяхаттайды. Бір жолы араларындағы татулық, екіншісі өліммен аяқталады. Бірақ, Т. Ж. Рид атап өткендей, "Венециандағы Der Tod" романында Томас Манн аллегорияға экскурсиядан оралып, тағы бір рет әдеби суретші туралы тікелей жазады. Бірақ тікелейлігі Тонио Кройгердікі сияқты емес. Онда ол өзінің тікелей тәжірибесін лирикалық түрде білдіріп, өткенін тұжырымдап, келісіп отырды "Осылайша, жұмыстың маңыздылығы, негізінен, оның автобиографиялық сипатында, сондай-ақ оның сүйіспеншілік теориясына ерекше достықты сипаттау арқылы қосқан үлесі. Роман 1964 жылы Рольф Тиле режиссерімен фильмге айналдырылды.