Кіріспе

Филосиликат минералы

Апофиллит атауы филосиликаттардың белгілі бір тобына, минералдар класына қатысты. Бастапқыда бұл топ атауы нақты бір минералға жатқан, бірақ 1978 жылы қайта анықталып, ұқсас химиялық құрамы бар және қатты ерітінділер қатарын құрайтын минералдар класын білдірді. Оған флюорапофиллит (K), флюорапофиллит (Na) және гидроксиапофиллит (K) кіреді. Апофиллит атауы грекше ἀποφυλλίζω (апофиллизо) сөзінен шыққан, мағынасы – "жапырақшаланып түседі", бұл класс минералдарының қыздырғанда су жоғалту нәтижесінде қабат-қабат бөлінуге бейімділігін көрсетеді. Апофиллитті қышқылдармен өңдеу арқылы немесе жай ғана сүрту арқылы да жапырақшалауға болады. Бұл минералдар көбінесе базальттың немесе басқа да вулканизмді тау жыныстарының қуыстарында екіншілік минералдар түрінде кездеседі. Халықаралық минералогиялық қауымдастық 2008 жылы осы топқа қолданылатын номенклатура жүйесіндегі өзгерісті бекітті, түр атауларынан префикстерді алып тастап, түрлерді белгілеу үшін суффикстерді пайдаланды. 2013 жылы Халықаралық минералогиялық қауымдастық бекіткен номенклатурадағы келесі өзгеріс минералдардың атауын жоғарыда көрсетілгендей, суффикстер мен префикстерді қосу арқылы қайта атады. Апофиллиттер жалпы халыққа көп таныс болмаса да, әлем бойынша кең таралған, олардың үлгілері әлемдегі ең танымал минералдық орналасқан жерлерден алынған. Оларға Үндістанның Жалгаун қаласы, Германияның Харц таулары, Канададағы Мон-Сен-Илер және Норвегияның Конгсберг қаласы, сондай-ақ Шотландия, Ирландия, Бразилия, Жапония және АҚШ-тың көптеген аймақтары жатады.

Құрылымы

Апофиллит филосиликат үшін ерекше құрылымға ие. Көптеген филосиликаттарда псевдогексагондық симметриясы бар, силика тетраэдрлерінің біріккен 6 сақинасынан тұратын T қабаты (силика негізі) болса, апофиллиттегі T қабаты нағыз тетрагональдық симметриясы бар, силика тетраэдрлерінің біріккен 4 және 8 сақинасынан тұрады.