Кіріспе

Могол және британ дәуірінің ақсүйек, Авадх Навабының уәзирі (17481797) Мирза Асаф уд Даула (23 қыркүйек 1748 21 қыркүйек 1797) - Шах Алам II бекіткен Оудхтың уәзирі, 26 қаңтар 1775 жылдан 21 қыркүйек 1797 жылға дейін және Шужа уд Доуланың ұлы. Оның анасы мен әжесі Удхтың бегумдары болған. Ол британдық Шығыс Үндістан компаниясының көмегімен таққа отырды, әскердегі сәтсіз бүлік шығарған інісі Саадат Әлиден жеңілді. Британдық полковник Джон Паркер көтерілісшілерді жеңіске ұшыратып, Асафуд Дауланың билікке келуін қамтамасыз етті. Оның алғашқы бас министрі Мұхтар уд Даула көтерілісте қаза тапты. Асафтың билігіне тағы бір сын оның анасы Умат-ул-Зохра (баху бегум деп жақсы танымал) болды, ол қазынаға және өзінің жеке жагирлері мен жеке қарулы күштеріне айтарлықтай бақылау жасады. Бір кезде ол Асафқа қарсы министрлерді тағайындау үшін Компаниядан тікелей көмек сұрады. Шұжа уд Даула қайтыс болғанда, ол зинананың қоршауына екі миллион фунт стерлинг қалдырды. Қайтыс болған ханзаданың жесірі мен анасы бұл қазынаның барлығын ешқашан көрсетілмеген өсиет бойынша талап етті. Уоррен Хейстингс навабқа компанияға берешегін төлеуге қысым көрсеткенде, ол анасынан 26 миллион (2,6 миллион) рупия қарыз алды, ол оған төрт есе құнды жер берді; кейіннен толық ақталу үшін 30 миллион (3 миллион) артық алды және компанияның өмір бойы араласуынсыз оның жерін мойындады. Кейіннен бұл жагирлер Чайт Сингхтың көтерілісіне қатысы бар деген негізге сүйене отырып тәркіленді, бұл деректі деректі дәлелдеумен расталды. Ақырында бұл Умат-ул-Зохраны Асафтың билігіне кедергі ретінде алып тастады. Саадат көтерілісінен кейін Асаф үкіметті қайта құруға тырысты, әсіресе өзінің ісіне қолайлы ақсүйектерді және британдық офицерлерді өзінің әскеріне тағайындау арқылы. Асаф Хасан Риза ханды өзінің бас министрі етіп тағайындады. Оның әкімшілік ісінде тәжірибесі аз болса да, оның көмекшісі Хайдар Бег Хан құнды қолдаушы болып шықты. Тикайт Рей қаржы министрі болып тағайындалды. Ол Иоганн Зоффенидің бірнеше суретіне түскен.

Елді мекенді ауыстыру

1775 жылы ол Авадтың астанасын Файзабадтан Лакхнауға көшірді және Лакхнаудың ішінде және айналасында түрлі ескерткіштер салдырды, соның ішінде Бара Имамбара.

Сәулет және басқа да үлестер

Наваб Асаф уд Доула Лакхнаудың бас сәулетшісі болып саналады. Моғол сәулетінің сұлулығын көмескілеуге ұмтылып, ол көптеген ескерткіштерді салып, Лакхнау қаласын сәулет кереметтеріне айналдырды. Бүгінгі күні сақталған бірнеше ғимараттарға танымал Асафи Имамбара, ол тіпті бүгінгі күні туристерді тартады, және Лакхнау қаласының орталығындағы Каисар Баг ауданында мыңдаған адам қайта тірілген ғимараттарда тұрады. Асафи Имамбара - 1784 жылғы ашаршылық кезінде жұмыс орындарын ашу үшін Наваб қайырымдылық жобасы ретінде бастаған әдемі бақтармен қоршалған әйгілі күмбезді құрылым. Сол аштықта тіпті ақсүйектер де қажылыққа ұшырады. Наваб Асафтың бұл жобаға 20 000-нан астам адамды (оның ішінде қарапайым адамдар мен асыл адамдар) жұмысқа орналастырғаны айтылады, бұл мешіт те, кесене де емес (құрылыстардың қазіргі заманғы кең тараған нормаларына қайшы). Навабтың жоғарғы таптың абыройын сақтап қалуға деген сезімталдығы Имамбара құрылысының тарихынан көрінеді. Күндіз қарапайым азаматтар құрылыс жұмыстарын жүргізетін. Төртінші күннің әр түнінде ақсүйектер мен жоғары санаттағы адамдар жасырын түрде салынған құрылысты бұзуға жұмылдырылды, бұл үшін олар ақы алды. Осылайша олар өздерінің қадір-қасиетін сақтап қалды. Наваб өзінің жомарттығымен соншалықты танымал болды, ол әлі күнге дейін Лакхнауда "Әли Муладан (өмір сүру) алмайтын адам оны Асаф уд Дуладан алады" (Жиско на де Мула, usko де Асаф уд Дула) деген әйгілі сөз.

Руми Дарваза (Түрік қақпасы)

Руми Дарваза, ол алтымыш фут биіктікте, Стамбулдағы Жоғары Порт (Баб и Хумаюн) үлгісі бойынша (1784) екі мәдениет арасындағы алмасудың ең маңызды мысалдарының бірі болып табылады.

Өлім

1797 жылы 21 қыркүйекте Лакхнауда қайтыс болды.