Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дели сұлтандығының 31-ші сұлтаны (1517–1526 жж.) және Лоди әулетінің 3-ші сұлтаны Ибрагим хан Лоди (1480 – 21 сәуір 1526 ж.) – Дели сұлтандығының соңғы сұлтаны. Ол әкесі Сикандар хан Лоди қайтыс болғаннан кейін 1517 жылы сұлтан болды. Лоди әулетінің соңғы билеушісі ретінде тоғыз жыл билік етті, 1526 жылы Панипат шайқасында Бабурдың басқыншы әскеріне жеңіліп қаза тапты, осылайша Үндістанда Моғол империясының құрылуына жағдай жасады.
31st Sultan of the Delhi Sultanate (1517–26) and 3rd from the Lodi dynasty
Ibrahim Khan Lodi (; 1480 – 21 April 1526) was the last Sultan of the Delhi Sultanate, who became Sultan in 1517 after the death of his father Sikandar Khan Lodi. He was the last ruler of the Lodi dynasty, reigning for nine years until 1526, when he was defeated and killed at the Battle of Panipat by Babur's invading army, giving way to the emergence of the Mughal Empire in India.
Өмірбаян
Ибрагим әкесі Сикандар қайтыс болғаннан кейін таққа отырды, бірақ оған оның әкесіне берілген билік қабілеті бұйырған жоқ. Ол көптеген көтерілістерге тап болды. Ибрагим сондай-ақ, ескі және тәжірибелі қолбасшыларды өзіне адал жас қолбасшылармен ауыстырып, ақсүйектерді ренжітті. Ауғандық ақсүйектер ақырында Бабырды Кабулстаннан Үндістанға шабуыл жасауға шақырды. Бабыр үлкен әскер жинап, Хайбер асуы арқылы Үндістанға еніп, Лахорды Даулат хан Лодидің, оның моғолдарға көшкен губернаторының көмегімен жаулап алды. 1526 жылы Ибрагим Бабырдың моғол әскерімен кездесті. Ибрагимнің әскері Бабырдың әскерінен әлдеқайда көп болғанымен, Панипат шайқасында жеңіліске ұшырады және шайқаста қаза тапты. Бабырдың әскері шамамен 12 000–25 000 адамнан тұрды және 20–24 зеңбірекке ие болды. Ибрагимнің әскері шамамен 50 000–120 000 адамнан және 400–1000 соғыс пілінен құралды. Шайқаста Лоди әскері 20 000-нан астам адамды өлтірді, көптегені жараланды және тұтқынға алынды. Лоди әулетінің құлауынан кейін 331 жылға созылған моғол билігінің дәуірі басталды.
Ibrahim attained the throne upon the death of his father, Sikandar, but was not blessed with the same ruling capability. He faced a number of rebellions. Ibrahim also displeased the nobility when he replaced old and senior commanders with younger ones who were loyal to him. The Afghan nobility eventually invited Babur from Kabulistan to invade India. Babur gathered up a large army and proceeded to enter India through the Khyber Pass and soon captured Lahore with the help of its governor Daulat Khan Lodi who had defected to the Mughals. In 1526, Ibrahim faced the Mughal army of Babur. Ibrahim's much larger army was defeated at the Battle of Panipat, and he was killed in the battle. It is estimated that Babur's forces numbered around 12,000–25,000 men and had between 20 and 24 pieces of canons. Ibrahim had around 50,000 to 120,000 men along with around 400 to 1000 war elephants. In the battle the Lodi forces suffered over 20,000 killed and many more wounded and captured. After the end of Lodi dynasty, the era of Mughal rule commenced for next 331 years.
Қабір
Оның қабірін Делідегі Лоди бақшасындағы Шиша Гумбад деп жиі жаңылыстырады. Шын мәнінде, Ибрагим хан Лодидің қабірі Панипат қаласындағы теңсел кеңсесінің жанында, суфи қасиетті Бу Али Шах Каландәрдің дәрғасына жақын орналасқан. Бұл баспалдақпен көтерілетін биік платформадағы қарапайым тіктөртбұрышты құрылыс. 1866 жылы британдықтар Үлкен Көлік жолын салу кезінде қабірді орын ауыстырып, Панипат шайқасында Ибрагим хан Лодидің қаза болғанын көрсететін жазумен қайта жаңартып берді. Ол 1522 жылы Сонипатта Хуажа Хизер қабірін де салған.
His tomb is often mistaken to be the Shisha Gumbad within Lodi Gardens, Delhi. Rather Ibrahim Khan Lodi's Tomb is actually situated near the tehsil office in Panipat, close to the Dargah of Sufi saint Bu Ali Shah Qalandar. It is a simple rectangular structure on a high platform approached by a flight of steps. In 1866, the British relocated the tomb during construction of the Grand Trunk Road and renovated it with an inscription highlighting Ibrahim Khan Lodi's death in the Battle of Panipat. He also built a Khwaja Khizr Tomb in Sonipat in 1522.
Жалал хан Лодидің көтерілісі
1520 жылы Ибрагимнің үлкен ағасы және тақтың мұрагері Жалал хан Лоди тақты басып алу үшін Джаунпурдан Делиге қарай әскермен жорық жасады. Жалал ханның көтерілісі туралы естіген Ибрагим өзінің ағалары Исмаил хан Лоди, Хусейн хан Лоди, Даулат хан Лоди және Махмуд хан Лодиді Ханси бекінісіне қамады. Ол Авадқа қарай жорық жасап, ағасы Жалалдың әскерімен кездесті. Әскерді жеңген соң, ағасын кешіріп, оны Жоунпур және Лакхнау (немесе Лакхнау) қалаларының губернаторы етіп тағайындады.
In 1520, Ibrahim's eldest brother and heir to the throne, Jalal Khan Lodi, marched with an army from Jaunpur towards Delhi to take the throne. Hearing of Jalal Khan's revolt, Ibrahim imprisoned his brothers Ismail Khan Lodi, Hussain Khan Lodi, Daulat Khan Lodi and Mahmud Khan Lodi at the fort of Hansi. He marched towards Awadh to meet his brother Jalal's army and after defeating the army, he forgave his brother and repositioned him as governor of Jaunpur and Lakhnau (or Lucknow).