Эмиль Жақ-Далькроз: Музыканы қозғалыс арқылы үйрету әдісі
Émile Jaques-Dalcroze
Эмиль Жа́к-Далькро́з (1865-1950) – швейцар композиторы, педагог. «Далкроз эвритмиясы» арқылы музыканы қозғалыспен үйрету әдісін жасады. Музыка білімінде маңызды!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариялық композитор, музыкант және педагог (1865–1950)
Swiss composer, musician, and educator (1865–1950)
Эмиль Жак Далкроз (6 шілде 1865 – 1 шілде 1950) – швейцариялық композитор, музыкант және музыка педагогы, ол Далкроз евритмикасын әзірлеген, музыканы қозғалыс арқылы үйрену және сезіну әдісі. Далкроз евритмикасы Карл Орфтың педагогикасына әсер етті және АҚШ-тың барлық аймақтарында музыка білімінде қолданылды. Далкроз әдісі музыкалық ұғымдарды, көбінесе қозғалыс арқылы үйретеді. Музыкалық ұғымдар үшін қолданылатын қозғалыс түрлері студентте біртілді және табиғи музыкалық өрнекті дамытады. Денеге жақсы үйлесімді музыкалық аспап айналдыру – Далкроздың пікірінше – берік, жарқын музыкалық негізді қалыптастырудың ең жақсы жолы еді. Далкроз әдісі үш маңызды элементтен тұрады: евритмика, сольфеж және импровизация. Далкроздың сөзіне сүйенсек, олар толыққанды музыкантты дайындаудың қажетті жағдайларын қамтиды. Оңтайлы жағдайда, әр пәннің элементтері бірігіп, сабақтар шығармашылық пен қозғалысқа негізделген тәсілмен жүргізіледі. Далкроз 1892 жылы Женева консерваториясында педагог ретінде жұмысын бастады, онда гармония және сольфеж пәндерін оқытты. Ол солфеж курстарында көптеген ықпалды және революциялық педагогикалық идеяларын сынап көрді. 1903-1910 жылдар аралығында Далкроз өзінің әдісін көпшілікке таныстыра бастады, сондай-ақ Пласидо де Монтелиомен бірге жұмыс істеді. 1914 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, мектеп жабылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін оның идеялары британдық мектептерде «музыка және қозғалыс» ретінде қолданыс тапты.
Émile Jaques Dalcroze (6 July 1865 – 1 July 1950) was a Swiss composer, musician, and music educator who developed Dalcroze eurhythmics, an approach to learning and experiencing music through movement. Dalcroze eurhythmics influenced Carl Orff's pedagogy, used in music education throughout the United States. Dalcroze's method teaches musical concepts, often through movement. The variety of movement analogues used for musical concepts develop an integrated and natural musical expression in the student. Turning the body into a well tuned musical instrument—Dalcroze felt—was the best path for generating a solid, vibrant musical foundation. The Dalcroze method consists of three equally important elements: eurhythmics, solfège, and improvisation. Together, according to Dalcroze, they comprise the essential training of a complete musician. In an ideal approach, elements from each subject coalesce, resulting in an approach to teaching rooted in creativity and movement. Dalcroze began his career as a pedagogue at the Geneva Conservatory in 1892, where he taught harmony and solfège. It was in his solfège courses that he began testing many of his influential and revolutionary pedagogical ideas. Between 1903 and 1910, Dalcroze had begun giving public presentations of his method. and Placido de Montelio. With the outbreak of World War I in 1914, the school was abandoned. After the Second World War, his ideas were taken up as "music and movement" in British schools.
Өмірбаян
Эмиль Анри Жак 1865 жылы Венада дүниеге келген. Кейін ол Эмиль Жакс Далкроз есімін қабылдады. Оның анасы Джули Жакс музыка мұғалімі болғандықтан, ол бала кезінен музыкамен байланыста болды; ал әкесі швейцар сағаттарын сатумен айналысты. Анасының ықпалымен Далкроз музыкалық білімін ерте жасынан бастап игере бастады. 10 жасында отбасы Швейцарияның Женева қаласына көшіп келді, ал 1877 жылы Далкроз Музыка консерваториясына түсті. Ол сонымен қатар Женева колледжінде оқыды, бірақ оны ұната қоймады. Далкроз колледжді студенттердің мүддесін ескермейтін, тек қағидаларға негізделген «түрме» деп есептеді. 1881 жылы ол «Беллес Леттрс» әдеби қоғамының мүшесі болды – бұл қоғам актерлік өнерге, жазуға, музыканы, театрды және операны орындауға арналған студенттік топ еді. Сол кезде Далкроз композицияға көбірек қызығушылық танытты. 1884 жылы ол Лео Делибес пен Габриэль Форедан композиция сабақтарын алды. Осы жылы ол «Comédie Française» жетекші актерлерінен актерлік өнерді үйренді. Содан кейін ол Матис Луссиден композицияны оқыды, бұл оның ырғақты дамыту процесіне үлкен әсер етті. 1886 жылы ол Алжирде дирижердің көмекшісі болып жұмыс істеді, сол кезде араб халық музыкасын таныды. Осы музыкамен танысқаннан кейін Далкроз ырғақтық өрнектің әртүрлі әлемі бар екенін байқады, олардың әрқайсысы өзіндік жазу тәсілін және ерекше орындау стилін қажет етеді. Осыған сәйкес, ол музыка жазудың жаңа түрін жасады. 1887 жылы ол Вена консерваториясына түсті, онда Антон Брукнерден сабақ алды. Далкроз 1892 жылы 27 жасында Женева музыка консерваториясында гармония профессоры болып тағайындалды, бірақ 1910 жылы ол Дрезденге жақын Хеллерауда жеке мектебін ашып, кетіп қалды. ХХ ғасырдың қазіргі би өнерінің көптеген көрнекті өкілдері осы мектепте білім алды, олардың ішінде Курт Йосс, Хания Холм, Рудольф Лабан, Мария Рамберт, Удай Шанкар және Мэри Вигман бар. 1911 жылы Далкроз бен оның шәкірттерін князь Сергей Волконский Санкт-Петербург пен Мәскеуде өз жұмыстарын көрсетуге шақырды, соның нәтижесінде еуроритмия Мәскеудегі Көркем театрда пайда болды және Станиславскийдің «темп-ритм» әдісіне әсер етті. Далкроз 1914 жылы Женеваға оралды және Жаков Далкроз институтын ашты, ол бүгінгі күнге дейін мамандарды даярлауда. 1920 жылы Хеллерауда басталған жұмыс Венаға жақын Хеллерай Лаксенбургке көшірілді. Бірақ нацистер билікке келгеннен кейін бұл мектеп жабылды. Далкроз 1950 жылдың 1 шілдесінде Женевада қайтыс болды.
Émile Henri Jaques was born in Vienna in 1865. He later adopted the name Émile Jaques Dalcroze. His mother, Julie Jaques, was a music teacher, so he was in contact with music since his childhood; while his father was a salesman of Swiss clocks. Influenced by his mother, Dalcroze formally began his musical studies in his early years. When he was 10 years old, his family moved to Geneva, Switzerland, and in 1877, Dalcroze joined the Conservatoire de Musique. He also studied at the College of Geneva, which he did not appreciate. Dalcroze considered the college as a "prison" where education was basically rules, which were not concerned about the students' interests. In 1881, he was part of the Belles Lettres Literary Society, a student group dedicated to acting, writing, and performing music, theatre, and opera. At that time, Dalcroze felt more interested in composing. In 1884, he studied composition with Léo Delibes and Gabriel Fauré. Around the same year, he studied acting with leading players of the Comédie Française. Further on, he studied composition with Mathis Lussy, which influenced him in the process of rhythmic development. By the year 1886, he was the assistant conductor in Argelia, where he discovered Arab folk music. In contact with this kind of music, Dalcroze noticed that there were different worlds of rhythmic expression, each of which would require a particular way of writing, as well as a unique performance style. Accordingly, he developed a new kind of music notation. In 1887, he went to the Conservatory of Vienna, where he studied with Anton Bruckner. Dalcroze was appointed Professor of Harmony at the Conservatoire de Musique de Genève in 1892, at the age of 27, but in 1910, he left and established his own school in Hellerau, near Dresden. Many great exponents of modern dance in the twentieth century spent time at the school, including Kurt Jooss and Hanya Holm, Rudolf Laban, Maria Rambert, Uday Shankar, and Mary Wigman. In 1911, Dalcroze and his students were invited by Prince Sergei Volkonsky to show their work in St. Petersburg and Moscow, establishing eurhythmics at the Moscow Art Theatre and inspiring Stanislavski's "tempo rhythm". Dalcroze returned to Geneva in 1914 and opened the Institut Jaques Dalcroze, which continues to provide professional training to the present day. The work established at Hellerau was moved to Helleray Laxenburg, near Vienna, in 1920. However, this school was closed with the rise of the Nazis. Dalcroze died in Geneva on 1 July 1950.
Білім беру философиясы
Далькроз ырғақтық сезімді күшейту үшін ізденіс жасағанда бірнеше сұрақ қойды. Біріншіден, ол музыка теориясы мен нотацияның неге абстракция ретінде оқытылатынын, олар бейнелейтін дыбыстардан, қозғалыстардан және сезімдерден ажыратылатынын сұрады. Бұдан әрі, пианистті мысалға келтіре отырып, профессорлардың үйреткен саусақ техникасы толыққанды музыкалық білім деп қалай есептелуі мүмкін екенін сұрады. Соңында, ол нағыз музыканттың қасиеттері музыка сабақтарында сирек кездесетініне қызығушылық танытты. Далькроз музыкада алдымен денеге оқыту қажет деп сенді. Ол өзінің ең жақсы студенттерінің кейбіреулерінің музыканың ырғағымен бірге аяқтарымен соққы беретінін немесе музыкаға жауап ретінде бас және денелерін қимылдатататынын байқады. Бұл физикалық жауап барлық жас және мәдениеттерге тән, табиғи құбылыс еді. Сонымен қатар, ол студенттердің крещендо кезінде қозғалыстарын өзгертетінін және музыканың акценттеріне физикалық тұрғыдан ден қоятынын байқады. Олар фразаның соңында бұлшық еттерін босатып, сергітетін. Олар музыканы естіп, оның әсерін сезінгендей болғандықтан, студенттердің өздері аспап екеніне, пианино емес екеніне көз жеткізді.
In his search for a more intense rhythmic experience, Dalcroze posed some questions. First, he questioned why music theory and notation were taught as abstractions, dissociated from sound, movements, and feelings that they represented. Moreover, by taking the pianist as an example, he asked how the finger technique taught by professors could be considered a complete musical education. Finally, he was intrigued that the qualities that characterize a real musician were rarely experienced in a music class. Dalcroze believed the first instrument that must be trained in music is the body. He observed that some of his best students could tap the beat using their feet or shake their heads and bodies in response to music. This physical response was natural and common to all ages and cultures. Moreover, he noticed that students would change their movements when following a crescendo, and would respond physically to the accents of the music. They also relaxed their muscles with the endings of phrases. As they seemed to hear the music, feeling its effects, he concluded that the students themselves were the instruments, not the piano.
Далкроз эвритмикасы
Далкроз студенттердің музыканы түсіну орнына механикалық ұғыммен қанағаттануын байқады. Олар музыка теориясы сабақтарында жазған гармонияларын ести алмай, қарапайым мелодиялар мен аккорд тізбектерін құра алмады. Бұл музыкалық сезімталдықтың жетіспеуіне алып келді, ол орындау кезінде мәселе тудырды. Оның мақсаты – студенттерге сезіну, есту, шығармашылық, қиялдау, байланыс орнату, есте сақтау, оқу және жазу, сондай-ақ музыканы орындау және түсіндіру дағдыларын дамытуға көмектесудің жолдарын табу болды. Ол студенттерін сана мен дене, сезім мен өрнек арасындағы қайшылықтан құтылу үшін жұмыс істеді. Далкроз музыканың сезімдерге тікелей байланысты аспектілері – ырғақ пен қозғалыс екенін түсінді. Музыканың үш негізгі элементі – биіктік, ырғақ және динамика – ең соңғы екеуінің қозғалысқа толық тәуелді екенін мойындады. Ол сондай-ақ олардың ең жақсы моделін бұлшықет жүйесінде тапты. Оның пікірінше, уақыттың (темп) кез келген деңгейін дене арқылы сезінуге, түсінуге және білдіруге болады. Ол музыкалық сезімнің қуаты физикалық сезімдердің өткірлігіне байланысты деп есептеді. Ол қарқынды тыңдау мен дененің реакциясы күшті музыкалық күшті тудырады және босатады деп сенді. Далкроз өзінің теорияларын сынау үшін зертханаға мұқтаж болды. Студенттермен жұмыс істеу барысында ол жеке жұмыс кеңістігін жалға алуға шешім қабылдады. Ол музыканы практикалық оқу құралына айналдыратын қағидаларды, оқыту стратегияларын, оқыту стильдерін және әдістерін іздеуге кірісті. Ол әзірлеген қағидалар мен әдістер бірегей және жаңа болғандықтан, оларға ерекше атау берді: эвритмия. Бастапқыда Далкроз музыканттарды белгілі бір уақытта (дыбыстың жылдамдығы немесе уақыт), белгілі бір кеңістікте (дыбыстың ұзақтығы) және белгілі бір күшпен (дыбыстың энергиялық динамикасы) жиырылуға және босаңсуға үйрету көптеген мәселелерді шешуге көмектеседі деп ойлады. Осылайша ол студенттерге метрика бойынша қабылдауды күшейтуге және оның инстинкттерін қозғалыстың көптеген ағындары арқылы дамытуға көмектесетін жаттығулардың жаңа сериясын жасады, оны ырғақ деп атады. Содан кейін ол студенттерге музыка ойнап, олардың импульсті сезінуіне сәйкес жүруді ұсынды. Кереметі, студенттер әртүрлі әрекет етті және әртүрлі темптерде қиындықтарға тап болды. Сондықтан ол адамдардың жылдамдыққа, дәлдікке және өнер көрсетуге жетуінің қиын екенін түсінді. Ол ми мен бұлшықеттер арасында жылдам байланыс жүйесі болуы мүмкін екенін түсінді, онда ми түсіндіріп, талдайды, ал бұлшықеттер орындайды.
Dalcroze noticed that students had a mechanical understanding instead of a musical comprehension. They were not able to hear harmonies that they wrote in the music theory classes, and they could not create simple melodies and chord sequences. This resulted in a lack of musical sensitivity that caused problems in the performance. His aim was to find ways to help students to develop skills to feel, hear, create, imagine, connect, memorize, read, and write, as well as perform and interpret music. He worked in order to free his students from the conflicts between mind and body, feeling and expression. Dalcroze realized that the aspects of music that are more connected to the senses are rhythm and movement. Regarding the three elements of music, pitch, rhythm, and dynamic, he recognized that the last two were entirely dependent on movement. He also found their best models in the muscular system. For him, all degrees of time (tempi) can be experienced, understood, and expressed through the body. He felt that the enthusiasm of musical feelings depended on the sharpness of physical sensations. He was convinced that the combination of intense listening and the responses of the body would generate and release a powerful musical force. Dalcroze needed a laboratory to test his theories. By working with students, he decided to hire his own workspace. He started to look for principles, teaching strategies, teaching styles, and methods that could convert music into a practical educational tool. The principles and methods which he developed were unique and new, so he gave them a special name: eurhythmics. In the beginning, Dalcroze thought that the solution to many problems would be teaching musicians to contract and relax in a specific time (the speed of sound or time), in a specific space (the duration of a sound), and with a particular force (energy dynamics of a sound). Thus, he worked on a new series of exercises designed to help students strengthen their perception by the metric and its instincts by many streams of the movement, called rhythm. Then, he began to propose exercises by playing music and suggesting that students walk as they would feel the pulse. Surprisingly, students acted differently and had difficulties in different tempos. Therefore, he deduced that people still had trouble reaching the goal of speed, accuracy, and performance by being rhythmically expressive. He realized that there could be some system of quick communication between the brain, which understands and analyzes, and the muscles that perform.
Техникалар
1905 жылы Далкроз мыңдаған ойындар мен жаттығуларды әдемі музыкамен, назарлы тыңдаумен және саналы түрде импровизацияланған қозғалыстармен байланыстырып ұйымдастырды. Оның пікірінше, мұғалім музыка сабағындағы жаттығулар үшін әндерді өздігінен шығарып орындауға қабілетті болуы керек. Далкроз қолданған қозғалыс түрлері: қозғалыстар, дене күйі және ишаралар – темпті, ұзақтықты, динамиканы, акценттерді және ритмикалық материалды құрайтын басқа да элементтерді көрсетеді.
In 1905, Dalcroze organized thousands of games and exercises by connecting beautiful music, intense listening, and consciously improvised movement. According to him, the professor must be able to improvise the songs for the activities in the music class. The motions approached by Dalcroze were: movements, postures, and gestures to express the tempo, duration, dynamics, accents, and other elements that produce rhythmic material.