Отто Рүле: Немец марксисі және кеңестік коммунизм теоретігі

Кіріспе

Неміс жазушысы, редактор, мұғалім, марксистік теоретик және саясаткер Карл Генрих Отто Рюле (23 қазан 1874 – 24 маусым 1943) – бірінші және екінші дүниежүзілік соғыстарға қарсы оппозицияда болған неміс марксисі, сонымен қатар кеңес коммунизмінің теоретиктерінен бірі.

Алғашқы жылдар

Отто 1874 жылдың 23 қазанында Саксониядағы Гросвойтсберг қаласында дүниеге келген. Оның әкесі теміржол қызметкері болған. 1889 жылы Ощац қаласында мұғалімдікке оқуға түсті. Сол жерде ол Германияның еркін ойлаушылар лигасының мүшесі болды. 1895 жылы графня фон Бюренге жеке сабақ берген, сонымен қатар Одеранда оқытқан.

Саяси мансап

Ол 1896 жылы Германияның Социал-демократиялық партиясына (СДП) қосылып, көп ұзамай социалистік жексенбілік мектеп ашты. 1918 жылы Рюле қайта сайлауға түспеуді шешті.

Коминтерн конгресіндегі делегация, 1920 жыл

Германияның Коммунистік жұмысшы партиясы (KAPD) Коммунистік Интернационалдың Атқару комитетінен Коммунистік Интернационалдың Екінші Конгресіне қатысуға шақырылды. Бірақ KAPD алғашқы делегаттары Ян Аппель мен Франц Юнгпен байланыс үзілген соң, Отто Рюле мен Август Мергес делегаттар ретінде жіберілді.

Революция партиялық мәселе емес

Рюле лениндік авангардтық партияны патшалық билікті құлатуға қолайлы форма ретінде қарастырғанмен, ол пролетариат революциясы үшін тиімсіз форма болды. Сондықтан, большевиктердің нақты ниеттеріне қарамастан, олардың іс жүзінде қамтамасыз еткені Еуропаның пролетариат революциясына емес, буржуазиялық революцияларға көбірек ұқсады, осылай деді: “Бұл бас пен дене, зиялылар мен жұмысшылар, офицерлер мен қатардағы жауынгерлер арасындағы айырмашылық сыныптық қоғамның екі жақтылығына сәйкес келеді. Бір сынып билеуге, екіншісі биленуге тәрбиеленеді. Лениннің ұйымы – буржуазиялық қоғамның ғана көшірмесі. Оның революциясы осы процестің субъективтік мақсаттарына қарамастан, осы сыныптық қатынастарды қамтитын әлеуметтік тәртіпті құратын күштермен объективті түрде анықталады.” Осы себепті ол жұмысшылар кеңестерінің маңыздылығын баса назар аударатын кеңестік коммунистік бағытты қолдады. 1921 жылғы қазанда ол Allgemeine Arbeiter Union – Einheitsorganisation ұйымын құруға қатысты. «Анти-большевиктік коммунизм» кітабында Пол Матик Рюлені әр түрлі ресми құрылымдарға айналған неміс жұмысшы қозғалысының көрнекті радикалдық тұлғасы ретінде сипаттайды, ол жұмысшы қозғалысымен және марксизм-ленинизммен, сондай-ақ буржуазиялық демократиямен және фашизммен қақтығысқа толы қарым-қатынасымен анықталған мәңгілік шеттегі адам болды. 1939 жылы Молотов-Риббентроп пактісіне қол қойылғаннан кейін Рюле екі идеологиялық диктатураның арасындағы параллельдіктерді көре бастады, мынадай жазба қалдырды: «Ресей фашизмнің үлгісі болды. [ ] Партиялық «коммунистер» қаласа да, қаламаса да, факт қалады – Ресейдегі мемлекеттік тәртіп пен билік Италия мен Германиядағыдан ешқандай айырмасы жоқ. Ақиқатында, олар бір-біріне ұқсас. Қызыл, қара немесе қоңыр «кеңес мемлекеті», сондай-ақ қызыл, қара немесе қоңыр фашизм туралы айтуға болады». Леон Троцкиймен байланысы болғандықтан, Рюле Мексикада жұмыс табуда қиындыққа тап болды және қаржылық жағдайына қарамастан, қонақүйлерге жазба карточкаларын қолмен бояуға мәжбүр болды. Рюле Дьюи комиссиясының мүшесі болды, ол Мәскеу процестерінде Троцкийге тағылған барлық айыптардан ақтатты. 1928 жылы Рюле Карл Маркс туралы ең толық өмірбаян жазды, ол «Карл Маркс: өмірі мен еңбектері» деп аталды.

While Rühle saw the Leninist vanguardist party as an appropriate form for the overthrow of tsarism, it was ultimately an inappropriate form for a proletarian revolution. As such, no matter what the actual intentions of the Bolsheviks, what they actually succeeded in bringing about was much more like the bourgeois revolutions of Europe than a proletarian revolution, arguing: <blockquote>This distinction between head and body, between intellectuals and workers, officers and privates, corresponds to the duality of class society. One class is educated to rule; the other to be ruled. Lenin's organisation is only a replica of bourgeois society. His revolution is objectively determined by the forces that create a social order incorporating these class relations, regardless of the subjective goals accompanying this process. As a result, he supported a more council communist approach which emphasised the importance of workers' councils. In October 1921, he was involved in setting up the Allgemeine Arbeiter Union – Einheitsorganisation. In Anti Bolshevik Communism, Paul Mattick describes Rühle as an exemplary radical figure within a German labour movement that had become ossified into various official structures, a perpetual outsider defined by his antagonistic relationship with the labour movement and to Marxism–Leninism as well as to bourgeois democracy and fascism. With the signing of the Molotov–Ribbentrop Pact in 1939, Rühle began to see the parallels between the two ideological dictators, writing: Russia was the example for fascism. [ ] Whether party 'communists' like it or not, the fact remains that the state order and rule in Russia are indistinguishable from those in Italy and Germany. Essentially, they are alike. One may speak of a red, black, or brown 'soviet state', as well as of red, black or brown fascism. Because of his connection to Leon Trotsky, Rühle found it difficult to find work in Mexico and was forced to hand paint notecards for hotels to financially survive. Rühle was a member of the Dewey Commission which cleared Trotsky of all charges made during the Moscow Trials. In 1928, Rühle wrote a very detailed biography of Karl Marx, Karl Marx: His Life and Works.

Жеке өмір

1921 жылы Руле неміс еврей жазушысы, феминист және психолог Алиса Герстельге үйленді. 1936 жылы Герстель оның ізімен Мексикаға кетті. Ол 1943 жылғы 24 маусымда Руле қайтыс болған күні өзіне-өзі қол жұмсады.