Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"In the Walls of Eryx" - американдық жазушылар Х. П. Лавкрафт пен Кеннет Дж. Стерлинг, 1936 жылдың қаңтарында жазылған және алғаш рет 1939 жылдың қазан айында "Сырлы әңгімелер" журналында жарияланған. Бұл жақын болашақта ғарыш кеңістігін зерттеуге қатысты ғылыми фантастикалық оқиға.
"In the Walls of Eryx" is a short story by American writers H. P. Lovecraft and Kenneth J. Sterling, written in January 1936 and first published in Weird Tales magazine in October 1939. It is a science fiction story involving space exploration in the near future.
Сюжет
Бірінші тұлғада жазылған оқиға Венера планетасындағы кен іздеушінің өмірі мен өлімін бейнелейді. Бұл оқиға болашақта, адамзат ғарышқа саяхат жасап, Венераны зерттеуді бастаған кезде өтеді. Олар сол жерде электр энергиясының көзі ретінде пайдаланылатын бағалы кристалл шарларды, сондай-ақ кристаллдарды қызу күзететін және оларды алуға тырысқан кез келген адамға шабуылдайтын примитивті "адам кекірегі" нәсілін табады. Баяндаушы Кентон Стэнфилд - кристаллдарды жинау үшін жұмысқа алынған көптеген зерттеушілердің бірі. Ол оттегі кубиктерімен қоректенетін тыныс алу аппаратымен жабдықталған (негізінде Венера атмосферасы адам өмірін ұстай алмайды), сонымен қатар былғары қорғаныш костюмі, сондай-ақ адам кеміргіштерге қарсы "жалын тапаншасы" бар. Әдеттегі тапсырманы орындаған кезде, баяндаушы ерекше құрылымға тап болады: қабырғалары мүлдем көрінбейтін лабиринт, оның ішінде әдеттегідей үлкен өлшемді кристалл бар. Бұл сыйлық өлі кен іздеушіге тиесілі. Басты кейіпкер лабиринтті картаға түсіре алатынына сенімді болып, құрылысты зерттеу үшін кристалды жинағаннан кейін ортаға барады. Алайда, ол көп ұзамай лабиринтті дұрыс бағаламағанын және кіру нүктесін басқа жерге ауыстыруға болмайтынын түсінеді. Лабиринтте тұтқындалғанда, баяндаушының оттегі мен су қоры біртіндеп түсіп барады, ал адам кемірушілер көп ұзамай лабиринттің сыртына жиналып, оны бақылап, мазақтай бастайды. Оның жағдайының пайдасыздығын түсінген баяндаушы адам кемірушілерге кристаллдардың діни маңызын ұғынуға кіріседі, сонымен қатар лабиринттің табиғаты ретінде салынған құрылым және тұзақ ретінде адам кемірушілердің адамдар мойындауға дайын болғаннан гөрі ақылды екенін көрсетеді. Уақыт өте келе ол өзінің де бұрынғы алтын іздеуші сияқты тағдырға тап болатынын түсінеді. Өлім алдындағы оқиғаның баяндаушысы өзінің байқауларын болашақтағы жазба қағазына жазады. Ол өзінің соңғы сәттерінде адам-құрттармен туыстық қарым-қатынас дамығанын сипаттап, өз басшыларына Венераны, адам-құрттарды және кристалдарды жалғыз қалдыруды сұрайды, өйткені олар адамзаттың түсінуіне қол жеткізе алмайтын құпияларды сақтайды және адамзат оларды пайдаланудың қажеті жоқ. Баяндаушының куәлігін, оның денесімен бірге іздеу тобын тез арада тауып алады, олар Стенфилд қайтыс болған жердің артында қосымша шығу жолын табады, ал кен іздеуші лабиринтті картаға түсіруге тырысқанда жоғалтты. Алайда, оның адамзатты Венераны жалғыз қалдыру туралы өлім алдындағы өтініші жұмыс берушілері оның үмітсіз жағдайынан туындаған бақытсыз ақыл-ессіздік деп қабылдамайды, оның орнына кристалл кен өндіру компаниясы адам кемірушілерді толық жою үшін қатаң шараларды қолдануға шешім қабылдайды.
The story, written in first person narrative, depicts the life and death of a prospector on the planet Venus who, while working for a mining company, becomes trapped in an invisible maze. The story takes place in the future, when humanity has developed space travel and begun to explore Venus. There, they discover valuable crystal orbs that can be used as a source of electrical power, as well as a race of primitive "man lizards" who guard the crystals fervently and who attack any humans who try to take them. The narrator, Kenton J. Stanfield, is one of many explorers employed to collect the crystals. He is equipped with a breathing apparatus fueled by oxygen cubes (as Venus' atmosphere cannot sustain human life) and has a leather protective suit, as well as a "flame pistol" to use against man lizards. While on a routine mission, the narrator encounters a bizarre structure: a maze whose walls are completely invisible, inside of which is a crystal of unusually large size. The prize is held by a dead prospector. The protagonist, feeling confident he can map out the maze, makes his way to the center after collecting the crystal in order to explore the structure. However, he soon discovers that he has misjudged the maze, and is unable to relocate the entrance point. Trapped in the maze, the narrator's oxygen and water supply steadily begins to run out, and man lizards soon begin to gather at the outside of the maze to observe and mock him. Realizing the futility of his situation, the narrator begins to grasp the religious significance of the crystals to the man lizards, and also realizes that the maze's nature as a constructed structure, and as a trap, indicates that the man lizards are actually more intelligent than the humans are willing to admit. In time he realizes that he will face the same fate as the preceding prospector. Dying, the narrator writes down his observations on a futuristic form of recording paper. He describes how in his last moments he has developed a feeling of kinship with the man lizards, and pleads with his superiors to leave Venus, the man lizards, and the crystals alone, as they hold mysteries humanity cannot begin to grasp, and mankind does not really need to exploit them. The narrator's testimony, along with his body, are soon recovered by a search party, who discover an additional exit just behind the ground where Stanfield died, which the prospector missed when attempting to map out the maze. However, his dying pleas for humanity to leave Venus alone are dismissed by his employers as unfortunate dementia caused by his desperate situation, and instead the crystal mining company decides to use draconian measures to annihilate the man lizards completely.
Талдау
Әңгіменің басты кейіпкерінің аты, Кенттон Дж. Стенфилд, оның авторларының бірі Кеннет Дж. Стерлинг. Эрикс, немесе Эрициний таулы аймағы - Венерадағы (қисық) кең плато. Лавкрафттың Венерасы, нақты планетадан айырмашылығы, тропикалық климатқа ие және шұрайлы, батпақты орманға толы, бірақ оның атмосферасы адамдарға улы, сонымен бірге герметикалы жабық ғарыш костюмдерін қажет ететіндей қауіпті емес. Бұл әңгіменің тұжырымдамасында бейбітшілік, діни төзімсіздік пен кемсітушілік тетіктері айқын көрінеді. Әңгімедегі "қырқылдаған акман" және "efjeh арамшөптер" туралы сілтемелер Лавкрафтпен Акерманның Кларк Эштон Смит туралы әңгімесін сынға алған Форест Дж. Акерманға бағытталған әзіл-сықақ деп есептеледі. Әңгімеде тағы бірнеше анекдот бар, соның ішінде "Farnoth flies" (Weird Tales редакторы Farnsworth Wright үшін) және "ugrats" (Wonder Stories редакторы Хьюго Гернсбек үшін Лавкрафттың лайықты лақап аты "Hugo the Rat") туралы сөз бар. Лавкрафттың өзінің хаттары мен фантастикалық емес шығармаларында ғарышқа саяхат туралы пікірлерін ескере отырып, әңгіменің орын алуы мүмкін жиырма екінші ғасырдың басында. "Ктулху аңыздары" деп аталатын нәрсемен әдетте байланысты болмаса да, ол оған қайшы келмейді және "Алонзо Тайпердің күнделігі" сияқты Теософияға негізделген Венера иелерінің қолданылуымен үйлестіру қиын емес.
The name of the story's main character, Kenton J. Stanfield, closely resembles that of its co author, Kenneth J. Sterling. Eryx, or the Erycinian Highland, is a (fictional) vast plateau on Venus. Unlike the actual planet, Lovecraft's Venus has a tropical climate and is filled with lush, swampy jungles, though its atmosphere is poisonous to humans, while at the same time not so dangerous as to require hermetically sealed space suits. The themes of prejudice, religious intolerance, and discrimination are evident in the story. The references in the story to "wriggling akmans" and "efjeh weeds" are believed to be jokes aimed at Forrest J Ackerman, a correspondent with whom Lovecraft feuded over Ackerman's criticism of a Clark Ashton Smith story. The story contains several other in jokes, including references to "farnoth flies" (for Weird Tales editor Farnsworth Wright) and "ugrats" (derived from "Hugo the Rat", Lovecraft's unaffectionate nickname for Wonder Stories editor Hugo Gernsback). Given Lovecraft's views on space travel in his letters and nonfiction, a likely setting for the story is the early twenty second century. While not typically associated with what became termed the "Cthulhu Mythos", it is not inconsistent with it, and has less difficulty being reconciled than "The Diary of Alonzo Typer" with its Theosophy inspired use of the Lords of Venus.
Жазу
Стерлинг, өткен жылы Лавкрафтпен дос болған, 1936 жылы қаңтарда Лавкрафтқа әңгіменің жобасын берді. Бұл жобада Стерлингтің есіне алған көрінбейтін лабиринт идеясы бар, ол 1926 жылы тамыз айында Weird Tales журналында жарияланған Эдмонд Гамильтонның "Мамурттың жәндік құдайы" әңгімесінен алынған.
Sterling, a precocious Providence high school student who had befriended Lovecraft the previous year, gave Lovecraft a draft of the story in January 1936. This draft included the idea of an invisible maze—a concept Sterling recalled as being derived from the story "The Monster God of Mamurth" by Edmond Hamilton, published in the August 1926 issue of Weird Tales, which featured an invisible building in the Sahara Desert.
Қабылдау
Бұл әңгімені Weird Tales, Astounding Stories, Blue Book, Argosy, Wonder Stories және мүмкін Amazing Stories баспалары қабылдамаған сияқты. Лавкрафт қайтыс болғаннан кейін, ол қайтадан "Weird Tales" журналына жіберілді және ақыры 1939 жылдың қазан айындағы санында жарияланды. Гимонт пен Смит Лавкрафттың әңгімесінде және Роберт А. Хайнлайнның "Империяның логикасы" (1941) және К. С. Льюистің "Переландра" (1943) деген екі еңбегінде суреттелген Венерамен қатар ұқсас екендігін атап өтті.
The story seems to have been rejected by Weird Tales, Astounding Stories, Blue Book, Argosy, Wonder Stories, and possibly Amazing Stories. After Lovecraft's death, it was resubmitted to Weird Tales and finally published in its October 1939 issue. Guimont and Smith have noted the parallel similarities to Venus as depicted in Lovecraft's story and two other works, Robert A. Heinlein's "Logic of Empire" (1941) and C. S. Lewis' Perelandra (1943).