Кіріспе
Ежелгі македониялық сарбаздар Пежетаир (грекше: πεζέταιροι, жекеше: pezhetairos) - македониялық әскердің және диадохи патшалықтарының арқауы. Олар сөзбе-сөз "аяқ серіктері" (грекше pezos - "аяқ жүргінші", hetairos - "жолдас" немесе "дос") болған. Македония флангалары толығымен пежетайройлардан құралған. Пежетайройлар жау атлы әскеріне де, жаяу әскеріне де өте тиімді болды, өйткені олардың ұзын найзалары жауларды ат үстінде шабуылдау үшін немесе қысқа қарулы жаяу әскерді аулақ ұстауға арналған.
The pezhetairoi (Greek: πεζέταιροι, singular: pezhetairos) were the backbone of the Macedonian army and Diadochi kingdoms. They were literally "foot companions" (in Greek, pezos means "pedestrian" and hetairos means "companion" or "friend"). The Macedonian phalanxes were made up almost entirely of pezhetairoi. Pezhetairoi were very effective against both enemy cavalry and infantry, as their long pikes could be used to impale enemies charging on horseback or to keep enemy infantry with shorter weapons at bay.
Сипаттама
Пежетайрои - Македония флангасының батальондары. Олар алғаш рет Филипп II билік құрған кезде танымал болды, әсіресе олар Филипптің Грецияны бағындыруында маңызды рөл атқарған кезде. Ұзындығы жағынан, фаланга бес қатар адамнан тұратын найза ұштарын ұсына алады; бұл фаланганы жаулауға қиын және қорқынышты етті. "Аяқ серіктер" деген атауды Александр III өзінің әкесі Филипп II билік құрған кезде жауынгерлік әдіс ретінде қолданған. Өзінің жаяу әскерін өзінің жеке "жолдастары" және "достары" деп атау арқылы Филип өзінің жеке жаяу әскеріндегі лауазымдар мақтаныш пен құрметті білдіретіндіктен, өзінің кейінгі әскери науқандары үшін кең адам күшін қолдана алды. Тактикалық тұрғыдан алғанда, пежетайроилар соққы жасағы ретінде емес, күшті қорғаныс желісі ретінде пайдаланылды. Сарисаның ұзындығы оларды қарсы тұру үшін жау үшін қорқынышты етіп жасаса да, олардың маневрлеу қабілетін қатты шектеді; егер оларды флангпен немесе артқы жағынан алса, олардың жауап беру мүмкіндігі аз болды. Бұл әсіресе 331 жылы Гаугамела шайқасында айқын көрінді, сол жақ қанаттың жылдам алға жылжуы пежетаиройдың екі батальоны арасында жарылыс туды. Жау атлы әскерінің күші бұзылды және егер олар өз командасында тәртіпсіздік болмаса, Парменионның басшылығымен және Александрдың дәстүрлі гоплиттердің екінші саптарын резервке қосқанда, фаланга артқы жағынан жойылуы мүмкін еді. Қақтығыстардан басқа, пежетайрои мен олардың сарсылары өте практикалық емес еді; олардың қарулануы және олардың тактикасы Бактрия мен Согдиада таралған және қажетті партизандық соғысқа сәйкес келген деп болжанады.
Астетаирой
Аштетаирои деп аталатын Пежежетейроидің жеке тобы бар (бірлік Аштетаирои). Алдымен (грекше: ασθ) нені білдіретіндігі толықтай түсініксіз болғандықтан, пікір таласы бар. Кейбіреулер бұл сөздің асты (= қала) немесе (= қала тұрғындары) деген сөзден шыққандығын айтады, бұл Астетаирой қалалардан шақырылған дегенді білдіреді. Бірақ Астетаирой деп аталатын бөлімшелер Солтүстік Македонияда, бірнеше қалада құрылған. Тағы бір болжам бойынша, бұл aristoi (= ең жақсы) деген сөзден шыққан, яғни олар белгілі бір элита болған. Бұл олардың гипаспасттардың оң жағында орналасқанына сәйкес келеді. Жалпы түсінікте Астетаирой туыстық қатынас және Жоғарғы Македониядан тағайындалған бірліктер тұрғысынан "ең жақын серікті" білдіреді. Басқа бір түсіндірмеде "жақын" деген сөз олардың шайқастағы орнын білдіреді, өйткені олар патшаға ең жақын болды. Гипаспистердің жанында соғысу үшін олар әдеттегі Пежежероилерге қарағанда жақсы даярланған және жабдықталған болуы мүмкін.
Батальондар
Пежетайрой батальондары, кем дегенде, бастапқыда, өңірлік негізде ұйымдастырылған сияқты. Біз Орестис / Линцестис (екі батальон екі аймақтың адамдарын біріктіретін екі батальон) деп аталатын батальондарды білеміз, Елимаеа және Тимфеа. Егер барлық пежетаирлер Жоғарғы Македониядан болса, онда біз басқа батальондар Эордеа мен Пелагонияны білдіргенін күтеміз. 334 жылы Ұлы Ескендір Азияға алты батальон пежетейройды алып кетеді. 327 жылы Үндістанға қоныс аударған кезде жетінші батальон қосылды. Граникус шайқасында батальондар (оңнан солға): Пердикка, Коэнус, Аминтас, Филипп, Мелеагер және Кратер. Исс шайқасында батальондар (оңнан солға): Коэнус, Пердиккас, Кратер, Мелеагер, Птолемей (Филипптің орнын басқан), Аминтас. Гаугамела шайқасында батальондар (оңнан солға): Коэнус, Пердикка, Мелеагер, Полиперхон (Птолемейді алмастырған), Симмия (Аминтас үшін Македонияда жауынгерлерді шақырып отырған), Кратер. Гидасп өзенінің шайқасына тек бес батальон қатысты, олар (оңнан солға): Антиген, Ақ Клитус, Мелеагер, Аттал, Горгия. Басқа батальондар (Полиперхон мен Алцетаның) Гидаспис өзенінің батыс жағалауында қалды, олар Крейтердің қолбасшылығымен, және тек Александр жеңіске жеткенде, қашып бара жатқан үндістерді қуып шығуды жалғастыру үшін, өзеннен өтті. Алайда бұл шайқасқа қатысты көптеген болжамдар мен болжаулар бар.