Кіріспе
Б.з.д. 4 ғасырындағы грек билеушісі, Тесалияның Фера қаласының тираны немесе деспоты Александр (Ἀλέξανδρος) б.з.д. 369 жылдан 356 жылға дейін билік жүргізді. Б.з.д. 370 жылы Фера және Тесалия тираны Ясон өлтірілгеннен кейін, оның ағасы Полифрон бір жыл билік етті, бірақ одан кейін Александр оны улап, билікті өзіне алды. Александр тирандықпен биледі және Тесалияны, сондай-ақ Македония патшалығын бақылауға алуға тырысты. Ол Аттикаға қарақшылық шабуылдар жасады. Александрды оның әйелі Фибаның ағалары – Тисифон, Ликофрон және Пейтолаус өлтірді, өйткені Фиба күйеуінен қорқып, Александрдың қатыгез және жаман мінезін жек көргендігі айтылады.
Alexander (Ἀλέξανδρος) was Tyrant or Despot of Pherae in Thessaly, ruling from 369 to 356 BC. Following the assassination of Jason, the tyrant of Pherae and Tagus of Thessaly, in 370 BC, his brother Polyphron ruled for a year, but he was then poisoned by Alexander who assumed power himself. Alexander governed tyrannically and was constantly seeking to control Thessaly and the kingdom of Macedonia. He also engaged in piratical raids on Attica. Alexander was murdered by Tisiphonus, Lycophron and Peitholaus, the brothers of his wife, Thebe, as it was said that she lived in fear of her husband and hated Alexander's cruel and brutal character.
Билік
Александрдың билікке қалай келгені туралы айтылатын әңгімелерде шағын мәліметтер бойынша кейбір айырмашылықтар бар. Диодор Сицилийскийдің мәлімдеуінше, б.з.д. 370 жылы Фера тираны Ясон өлтірілген соң, оның бауыры Полидор бір жыл патшалық құрған, бірақ одан кейін Александр, тағы бір бауыры, оны улаған. Алайда, Ксенофонтқа сәйкес, Полидорды б.з.д. 369 жылы оның інісі Полифрон өлтірген, ал оны өз кезегінде Ясонның ұлы Александр, оның немере інісі өлтірген. Плутарх Александрдың өзі өлтірген туысының найзасына құдайша табынуын айтады. Александр тирандықпен билік еткен, ал Диодордың сөзіне қарағанда, бұл оқиғалар б.з.д. 368 жылдың басында болған. Сол жылдың жазында Пелопида жаңа шағымдарға байланысты Тесалияға қайтадан жіберілді. Ол Исмениймен бірге, ешқандай әскери күшсіз, тек келіссөзші ретінде барды, бірақ Александр оны тұтқындап, түрмеге қамады. Ғалым Уильям Митфорд Пелопиданың шайқаста тұтқынға алынғанын болжайды, бірақ Демосфеннің сөзі мұндай пікірді қолдамайды. Тебалықтар Пелопиданы босату үшін Тесалияға үлкен әскер жіберді, бірақ олар Александрдың күшті атты әскеріне қарсы тұра алмады, ол Афинадан келген көмекші күштермен бірге оларды қуып, көптеген жандарды қырғынға ұшыратты. Эпаминонданың қабілеті болмағанда, бүкіл тебалық әскердің қырылуы мүмкін еді, ол науқанда қызмет еткен, бірақ бас қолбасшы емес еді. 367 жылы Александр Скотса қаласының тұрғындарын жаппай қырғынға ұшыратты. Плутархқа сәйкес, Эпаминонда басшылық еткен тебалықтардың Тесалияға жасаған келесі жорығы үш жылдық бітімге және Пелопиданы қоса алғанда, тұтқындардың босатылуына әкелді. Бұдан кейін Малкит пен Диогитон басшылығымен тағы бір тебалықтардың жеңісі болды. Содан кейін Александр басып алынған қалаларды тесалиялықтарға қайтаруға, өзін Ферамен шектеуге, Боэотия лигасына қосылуға және Тебаның тәуелді одақтасы болуға мәжбүр болды.
These events appear to refer to the early part of 368 BC. In the summer of that year Pelopidas was again sent into Thessaly, in consequence of fresh complaints against Alexander. Accompanied by Ismenias, he went merely as a negotiator, without any military force, and was seized by Alexander and thrown into prison. The scholar William Mitford suggested that Pelopidas was taken prisoner in battle, but the language of Demosthenes hardly supports such an inference. The Thebans sent a large army into Thessaly to rescue Pelopidas, but they could not keep the field against the superior cavalry of Alexander, who, aided by auxiliaries from Athens, pursued them with great slaughter. The destruction of the whole Theban army is said to only have been averted by the ability of Epaminondas, who was serving in the campaign, but not as general. In 367 BC, Alexander carried out a massacre of the citizens of Scotussa. A fresh Theban expedition into Thessaly, under Epaminondas resulted, according to Plutarch, in a three year truce and the release of prisoners, including Pelopidas. This was closely followed by another Theban victory under Malcites and Diogiton. Alexander was then forced to restore the conquered towns to the Thessalians, confine himself to Pherae, join the Boeotian League, and become a dependent ally of Thebes.
Өлім
Диодор Александрдың өлтірілуін б.з.б. 357/356 жылдарына жатқызады. Плутарх осы оқиғаны егжей-тегжейлі сипаттап, сарайдың жарқын бейнесін көрсетеді. Күзетшілер түн бойы сақшылық етті, бірақ Александрдың жатын бөлмесінде, баспалдақтың ең жоғары сатысында, есігін сақшылықта тұрған қатал тізгінталған иттің басында ғана күзетілмеді. Феба – Александрдың әйелі және туысы (немесе Ферейлік Ясонның қызы болғандықтан, жартылай қарындасы).
Басқа
Плутархтың "Ескендір Зұлқарнайынның бақыты немесе қасиеттері туралы" екінші сөйлеуінде (Моралияға қараңыз) және Клавдий Элианның "Әртүрлі тарихтар" еңбегінде Александрдың театрда трагедияны тоқтатып қалғаны айтылады, өйткені ол өзінің жасаған зұлмына бейжай болғанда, ойдан шығарылған оқиғаға жылауға ынтақ болған жоқ. Бұл Александртың зәлім болғанына қарамастан, оның темірдей қатал жүрегінің жұмсаруы мүмкін екенін көрсетеді. Актерге жазалаумен қорқыту қаупі туды, себебі Александр оны тамашалағанда қатты әсерленді.