Кіріспе

Голландтың этикалық банкі

Тарих

Триодос атауы грек тіліндегі "τρὶ (три, үш) және ὁδος (hodos, жол)" сөздерінен шыққан, яғни "үш жолдың тоғысуы" деген мағынаны білдіреді. Бұл банк үшін – адамдар, планета және пайда. Банк бастапқыда өмір сапасын кең мағынада жақсарту миссиясымен құрылған антропософиялық жоба ретінде пайда болды. 1980 жылы Triodos Амстердам қор биржасында қоршаған ортаға қауіпсіз жобаларға арналған алғашқы "жасыл қорды" іске қосты. 1994 жылы Triodos британдық этикалық банк Mercury Provident-ті өзіне қосты. Банк операциялары мен клиенттерге қолдау көрсету көбінесе цифрлық форматта жүзеге асырылады, бірақ жергілікті бизнес талаптарына бейімделеді. Мысалы, Испанияда ірі қалаларда бірнеше физикалық кеңсе ашылды. 2015 жылғы 31 желтоқсанға қарай Triodos банктік тобының бизнес айналымы шамамен 12,3 миллиард еуроға жетті, 44 000-нан астам (2015) несие берілді және Еуропа бойынша 700 000-нан астам клиенттік шоттар басқарылды. Triodos Bank 2009 жылы Financial Times және Дүниежүзілік банкке қарасты Халықаралық қаржы корпорациясы (IFC) ұйымдарынан "Жылдың тұрақты банкі" сыйлығын алды.

Философия

Триодос банкі өз қызметін әлеуметтік үштік бөліністің антропософиялық принципі деп сипаттайды. Банк клиенттерінің салымдарын нақты экономикаға ғана жұмсайды, соның арқасында экологиялық, әлеуметтік немесе мәдени өзгерістерге үлес қосатын компаниялар, ұйымдар және жобаларды қаржыландырады.

Ашықдық

Triodos "қарыз беретін және инвестиция жасайтын әрбір ұйым туралы мәліметтерді жариялайды". Банк берілген несиелер мен сенімгерлікпен тапсырылған қаражаттар бойынша жылдық есебін онлайн режимінде жариялайды, онда Triodos Банкінің негізгі фактілері мен сандары көрсетілген.

Қарыз берудің критерийлері

Triodos компаниясы тек әлеуметтік немесе экологиялық пайдасы бар деп саналатын кәсіпорындар мен қайырымдылық ұйымдарына несие беруде ерекшеленеді. Бұл "позитивті скрининг" саясаты этикалық банктердің, зиян келтіретін компанияларға инвестиция салудан ғана бас тартатын ("негативті скрининг") саясатынан асып түседі. Банк 100 000-ға жуық жинақтаушының ақшасын пайдаланады және оны әділ сауда бастамалары, органикалық шаруашылықтар, мәдениет және өнер жобалары, жаңартылатын энергия жобалары және әлеуметтік кәсіпорындар сияқты жүздеген ұйымдарға несиелейді. "[Triodos] өз қызметінің 5%-дан астамын тұрақты емес өнімдер мен қызметтерге немесе тұрақты емес жұмыс процестеріне тікелей қатыстыратын ұйымдарға, кәсіпорындарға және жобаларға қарыз бермейді. Алайда Triodos Bank өзінің білімінде ядролық энергияны, қару-жарақтарды, терілерді, порнографияны және қоршаған ортаға қауіпті заттарды өндіретін немесе тарататын барлық ұйымдарды, кәсіпорындарды және қызметтерді алып тастайды". Triodos Bank акциялары Stichting Administratiekantoor Aandelen Triodos Bank (SAAT) иелігінде, ол жеке тұлғалар мен мекемелерге депозиттік қолхаттар шығарады. Бұл қолхаттар дивиденд төлеуге құқық береді, бірақ дауыс беру құқығы шектеулі. Бұл депозиттік қолхаттар ешбір қор биржасында саудаға шығарылмайды. Акциялардың 10%-дан астамын иеленуге рұқсат жоқ, ал депозиттік қолхат иеленушілердің жалпы жиналысында бір иеленушінің дауыс саны 1000-ға дейін шектеледі. Бұл құрылым жаугершілікке қарсы қадам ретінде таңдалды. Triodos өзінің құрылған күнінен бастап сертификаттармен сауда-саттықты өзі жүргізіп келеді, бағасы банктің активтерінің таза құнымен анықталады және мерзімді түрде жаңартылады. COVID-19 пандемиясының салдарынан сертификаттарды сатып алушылар мен сатушылар арасында тепе-теңдік бұзылып, сатушылар басымдыққа ие болды. Сондықтан банк 2020 жылдың 18 наурызында сауда-саттықты уақытша тоқтатты. Сауда 2020 жылдың 13 қазанында қайта жаңғырылды, сатуға 5000 евро шегі қойылды, бірақ кейін ол 1000 евроға дейін төмендетілді. 2021 жылдың 5 қаңтарында сауда тағы тоқтатылды. Бұл сертификат иелерінің наразылығына әкелді. Олар 2021 жылдың қараша айында "Triodom" платформасында бірігіп, 2022 жылдың наурызында Triodos Bank депозиттік қолхат иелері қорын құрды. Бұл қор 120 миллион евролық жиынтық депозиттік сыйымдылығы бар мүдделі клиенттерді білдіреді. 2022 жылдың 10 қазанында қор Амстердам апелляциялық сотының Кәсіпкерлік палатасына тергеу жүргізуді сұрап өтініш берді, бұл банк үшін өкінішті жағдай болды. 2021 жылдың 21 желтоқсанында Triodos сертификаттарды көпжақты сауда-саттық жүйесі (MTF) арқылы саудалауды бастау туралы шешім қабылдады. Бұл сауда платформасы тек тіркелген қатысушыларға қолжетімді, сондықтан банктың дербестігі мен миссиясын қорғауға мүмкіндік береді. 2021 жылы акцияларын шұғыл сату қажеттігі туған сертификат иелері үшін шектеулі сертификаттарды қайта сатып алу бағдарламасы жоспарланды. Бірақ 2022 жылдың тамызында банк бұл жоспардан бас тартып, оның орнына әр депозиттік қолхатқа 1,01 евро мөлшерінде ерекше дивиденд төлеуді жариялады (салық ескерілмейді). 2022 жылдың 11 қазанында банктің акционері SAAT MTF-қа көшуді мақұлдады. Captin BV компаниясы MTF-ты басқаруға таңдалды. Сауда 2023 жылдың 5 шілдесінде қайта басталды, бірақ сауда көлемі аз болды. 2024 жылдың 24 сәуіріне қарай Captin сауда платформасындағы баға 30 евроны құрады. Stichting Certificaathouders Triodos Bank және Испания мен Германиядағы басқа топтарға біріккен сертификат иелері SAAT отырыстарында инвесторларға табыстылықты арттыру шараларын қолдау үшін дауыс берді.