Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трансдукция – жалпы алғанда, бір нәрсені бір формадан, орыннан немесе түсініктерден екінші формаға, орынға немесе түсініктерге көшіру немесе түрлендіру. Психологияда трансдукция – балалардың даму кезеңінде жиі қолданылатын, нақты мысалдардан жалпылама қорытындыларға қарай ойлау процесі. Бұл сөздің түрлі салаларда мамандыққа қарай әртүрлі анықтамалары бар. Сонымен қатар, трансдукция – дененің көптеген сенсорлары қоршаған ортадан физикалық сигналдарды қабылдап, оларды кодталған жүйке сигналдарына айналдырып, орталық нерв жүйесіне жіберу процесі ретінде анықталады.
Transduction in general is the transportation or transformation of something from one form, place, or concept to another. In psychology, transduction refers to reasoning from specific cases to general cases, typically employed by children during their development. The word has many specialized definitions in varying fields. Furthermore, transduction is defined as what takes place when many sensors in the body convert physical signals from the environment into encoded neural signals sent to the central nervous system.
Сезімталдық және қабылдау
Бес сезім – көру, есту, жанасу, дәм сезу және иіс сезу – бізді қоршаған физикалық әсерлерді миға жіберілетін жүйкелік сигналдарға айналдырады. Көру – қоршаған заттардан шағылысқан жарық арқылы, есту – ауа қысымының өзгеруінен туындаған дірілдер арқылы, жанасу – бізге тиген заттардың қысымын сезінетін теріміздегі сигналдар арқылы, ал дәм сезу мен иіс сезу – ауадағы немесе сілекейдегі молекулалардың бізге иіс пен дәмді тануға көмектесуі арқылы пайда болады.
The five senses, vision, hearing, touch and taste/smell allow physical stimulation around us to turn to neural stimulation which is sent to the brain. Vision is from light reflecting off objects around us, hearing is from the vibrations caused by change in air pressure, touch is from the signals in our skin feeling the pressure of objects touching us and taste/smell is from the molecules in the air or in our saliva that let us know what we are smelling or tasting.
Этимология
Трансдукция сөзінің этимологиялық шығу тегі 17 ғасырдан бері куәландырылған (нео-латынның гүлдену дәуірінде, ғылыми және академиялық контексте қолданылған латын сөздерінің пайдалануы) – латын сөзі transductionem, одан туындаған transducere/traducere "өзгерту, түрлендіру" етістігінен. Бұл етістік бастапқыда "бастап алып өту, ауыстыру" мағынасын білдірген, ол trans "арқылы" + ducere "бастап әкелу" сөздерінен құралған. Ағылшын тіліндегі осы терминнің етістік түрі – transduce, 20 ғасырда кері жасау арқылы пайда болды.
The etymological origin of the word transduction has been attested since the 17th century (during the flourishing of Neo Latin, Latin vocabulary words used in scholarly and scientific contexts) from the Latin noun transductionem, derived from transducere/traducere "to change over, convert," a verb which itself originally meant "to lead along or across, transfer," from trans "across" + ducere "to lead." The verb form of this term in English, transduce, was created by back formation in the 20th century.
Физиологияда психологияға қатысты
Физиологияда трансдукция – психологияда да мағынаға ие, әсіресе сананың биологиялық бастаулары туралы сөз болғанда: яғни, трансдукция – бұл орталық нерв жүйесіне тітіркендіргіштердің берілуі, сыртқы ортадан физикалық сигналдар электрлік немесе нейрондық сигналдарға түрленген кезде. Рецепторлық жасушалар физикалық тітіркендіргішке жауап ретінде электрлік өзгерістер жасайды.
Transduction in physiology also has a meaning that relates to psychology when discussing the biological origins of the mind: that is, transduction meaning the transportation of stimuli to the central nervous system, when physical signals from the environment are transformed into electrical or neural signals. Receptor cells produce an electrical change in response to a physical stimulus.