Кіріспе

Арабтың зайырлы ұлтшылдық қозғалысы

Абна ел Балад (ابناء البلد, Жердің ұлдары немесе Елдің ұлдары мен қыздары немесе Отан қозғалысы) – палестиналықтардан құралған зайырлы араб ұлтшылдық қозғалысы, олардың көп бөлігі Израильдің араб азаматтары. Қозғалыстың жарияланған мақсаттары: барлық палестиналық босқындардың қайтарылуы, Израильдің оккупациялаған территориялардан қолдауын кері тартуы және демократиялық, зайырлы Палестина мемлекетін құру. Abnaa el Balad мүшелігі Израильдің еврей азаматтарына да ашық, егер олар өздерін палестиналық еврейлер деп санаса. Құрылғаннан бері Abnaa el Balad Израиль Кнессетіне қатысудан бас тартты, бірақ араб елді мекендеріндегі қалалық кеңестерге сайлауға қатысады.

Шығуы және алғашқы саяси ұйым

Бұл қозғалыстың бастауы 1960 жылдардың аяғы мен 1970 жылдардың басында Израильдегі палестиналық студенттердің ұйымдасуынан туындады. Құрылтайшылардың бірі Мұхаммед Киван 1967-1969 жылдары Тель-Авив университетінде араб студенттерінен комитет құруға белсенділік танытты. 1969 жылы ол Умм әл-Фахм қаласында үй қамауына алынды, сол кезде ол Абна әл-Баладты құру үшін ұйымдастыруға кірісті. 1971 жылы ол Тель-Авив университетіне заң білімін аяқтау үшін оралды, ал 1973 жылдың желтоқсанында Абна әл-Баладтың бағдарламасымен Умм әл-Фахм қалалық кеңесіне сайланды. Абна әл-Баладтың бастапқы мақсаты – Израильдің араб муниципалитеттеріндегі әртүрлі өкілдер арасындағы ескі отбасылық араздықтарды пайдаланып, "бөліп билеу" әрекеттеріне қарсы тұру болды. Абна әл-Балад дәстүрлі құрылымдарды өзгертудің және ұлттық мүддеге бағынышты аймақтық, жеке және отбасылық айырмашылықтарды бағындырудың маңыздылығын атап өтті. Абна әл-Балад Израильдің парламенттік институты – Кнессетте жұмыс істеуден бас тартты. Жергілікті топтар желісін құру арқылы олар жергілікті муниципалитеттер мен халықтық шаралар арқылы билікке қол жеткізіп, қоғамды күшейтуді жоспарлады. Қозғалыстың бағдарламасы Израильдегі палестиналықтардың өзін-өзі анықтау құқығы, Ұлттық Азаттық Ұйымын (ПАҰ) ашық қолдау және өзеннен теңізге дейінгі барлық Палестина аумағында біртұтас демократиялық мемлекет құруға бағытталған. 1973 жылдың желтоқсанындағы муниципалдық сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Киван мен қозғалыс өкілдері Умм әл-Фахм қаласында кішкентай кітапханасы бар мәдени орталық ашты, онда адамдар жиналып, қоғамдық мәжілістерге қатысып, палестиналық мәселені талқылай алатын. Абна әл-Балад, әсіресе 1987 жылы Бірінші Интифада басталғаннан кейін, қоғамдық қолдауын қайта қалпына келтіре алды. Дэвид Макдауэлл: "Көтеріліс Абна әл-Баладтың Израиль арабтарының палестиналық ұлттық екендігіне қатысты талаптарын растады" деп жазады. Азми Бишара басшылығымен НДА 1996 жылғы Кнессет сайлауына қатысып, Бишара 11 жыл бойы Израиль парламентінде қызмет етті, содан кейін елден кетіп, лауазымынан қанағаттанды. 1998 жылдың 18 қаңтарында Абна әл-Балад Ұлттық Демократиялық Одақтан шықты.

Саяси ұстанымдар мен қатысы туралы көбірек

"Абна әл Балад" ұйымының бүгінгі мақсаттары, олардың веб-сайтында жазылғандай: "Израильдегі араб палестиналықтарының ұжымдық ұлттық сәйкестігін сақтау, олардың күресін өз елдерінен қуылған бауырластарымен (әсіресе босқындардың отанына оралу құқығы) байланыстыру және оларға таңылған мемлекет ішінде адам құқықтары мен теңдік үшін күресті жалғастыру". 1999 жылғы сайлауда "Абна әл Балад" сияқты солшыл ұйымдар дауыс беруден бас тартуды және бюллетеньді бос қалдыруды өздерінің саяси науқандарының негізгі бағыты етті. Сайлауға қатысушылардың саны 30 000-нан сәл ғана артып, сайлауға қатысудың пайыздық көрсеткіші (70%) сәл төмендеді (халық санының өсуімен байланысты) және 87% болжамынан айтарлықтай төмен болды. "Израильде сайлаулар 2003" еңбегінде 2003 жылғы сайлауда араб сайлаушыларының қатысуы 62%-ға төмендегені, ал бұл төмендеудің бір бөлігі "Абна әл Балад" ұйымының сайлауды бойкоттауға шақыруымен байланысты екені атап өтілді. 2003 жылғы мамырда "Мада аль Кармель" палестиналық-израильдік зерттеу институты жүргізген зерттеуде араб сайлаушыларының 2003 жылғы Израиль сайлауында неге дауыс бермегені зерттелді. Зерттеу нәтижесінде дауыс бермегендердің 43,4%-ы саяси себептермен дауыс бермегені және бұл топ тіркелген сайлаушылардың 14%-ын құрағаны анықталды. Олардың көп бөлігі (тіркелген сайлаушылардың 11,2%-ы) саяси жағдайға және оккупацияланған аумақтардағы Израиль саясатына наразылық білдірді. "Абна әл Балад" өзінің "Кнессет сайлауын бойкоттау жөніндегі халық комитеті" (اللجنة الشعبية لمقاطعة انتخابات الكنيس) арқылы Израильдің палестиналық азаматтарын 2006 жылғы Кнессет сайлауына бойкот жасауға шақырды.

Яһуди иммиграциясына қарсылық

"Абна әл Балад" – 1980 жылдардың соңы мен 1990 жылдардың басында бұрынғы Кеңес Одағынан (ФСУ) еврейлердің Израильге көшіп келуіне пассивті наразылықтан белсенді қарсылыққа өткен жалғыз палестиналық ұйым. Раджа Эгбария топтың қарсылығының себебін былай түсіндірді: «Тарихқа көз жүгізсек, еврейлердің Палестинаға көшіп келуі әрқашан палестиналық халқының есебінен болды. Оның нәтижесінде палестиналықтар өз Отанынан қуылды. Израильге бір миллион еврейдің қосылуы [советтік иммиграция] біздің өмір сүруімізге тікелей қауіп төндіреді. Қалған палестиналықтарды жер аудару бұрынғыдан да жақын мақсатқа айналуда». Бұл қозғалыс орыс иммиграциясына қарсылық білдіретін жарияламалар мен петициялар таратты. 1990 жылдың 3 тамызында жарық көрген «Біз не күтіп отырмыз? Иммигранттар есіктерімізге еніп, жерімізге қауіп төндіруде» деген тақырыптағы жарияламада, иммиграцияны тоқтату үшін «құғынға ұшыраған еврейлермен» (яғни, мизрахымдармен) бірлесіп әрекет етуге және 5 тамызда Иерусалим мен Негевте өтетін демонстрацияға арабтардың қатысуына шақырылды. "Абна әл Балад" Израильдегі араб азаматтық қоғам ұйымдарының бірі болып, "Мен қызмет етпеймін" атты ұлттық конференцияда Израильдің араб азаматтарының міндетті әскери қызметке қарсылық көрсетуінің себептерін талқылады.

Мүшелерді тұтқындау

Израильдегі палестиналық ҮЕҰ-ны зерттеуде (2005 жылы) Шани Пайес мемлекет тарапынан Абнаа эль Балад сияқты палестиналық белсенділердің тудырған қиындықтарына жауап ретінде "белсенді шеттету" саясатын қабылдағанын жазды; яғни, "Израильдегі палестиналық басшылыққа жариялау немесе шешім қабылдау мүмкіндіктерінен кіруге тыйым салу". Пайес пікірінше, Израильдің мемлекеттік органдары "қауіпсіздік мәселелерін" "қауіпсіздікке қауіп төндіретін" деп танылған ұйымдардың ұйымдасуы мен жариялануын шектеуді негіздеу үшін пайдаланған. Абнаа эль Баладтың бірнеше жетекшісі тұтқындалды немесе басқа түрде қамауға алынды. 1980-жылдардың басында, друздардан шыққан Фарадж Хнайфус, Шафа Амрдағы Абнаа эль Баладтың жетекшісі, IDF-те қызмет етуден бас тартқаны үшін үш жыл түрмеде отырды. 80-жылдары, әсіресе Бірінші интифада кезінде (1987–1990), қозғалыстың көптеген мүшелері тұтқындалды, олардың көпшілігі граффити, палестиналық туларды көтеру, "көтеріліс" (демонстрациялар кезінде), мүліктің бүлінуі сияқты түрлі айыптаулар бойынша айыпталды, ал жүздеген мүшелері 3 айдан 6 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айырылды. Amnesty International мәліметінше, Барды екі полицей 50 метрден астам жерге аяқтарынан сүйреп әкеп, арқасымен жол бойы сырғытып, ал басқа полицейлер оны таяқпен ұрды. Оны полицей машинасының ішінде де ұрды. Ол полицейлерге қолының сынып қалғанын айтты, бірақ полицейлер оған ешқандай медициналық көмек көрсетуден бас тартты.