Кіріспе

Италиялық журналист, бейбітшілік жолындағы белсенді, саясаткер, аудармашы және мұғалім Александр Лангер (22 ақпан 1946 – 3 шілде 1995) – итальяндық журналист, бейбітшілік жолындағы белсенді, саясаткер, аудармашы және мұғалім. 1968 жылғы наразылықтарға қатысып, 1970 жылдары бейбітшілік пен қоршаған ортаны қорғаушы ретінде аймақтық деңгейде танымал болғаннан кейін, 1978 жылы Оңтүстік Тирольде сайланған алғашқы «Жаңа солшыл» үміткері атанды. 1980 жылдары Лангер «Жасылдар» федерациясының мүшесі ретінде еліне белгілі болды және 1989 жылдан 1995 жылы қайтыс болғанға дейін Еуропалық парламентке сайланды.

Өмірбаян

1946 жылғы 22 ақпанда Германия тілінде сөйлейтін халық тұратын Италияның Оңтүстік Тироль провинциясындағы Стерцинг қаласында дүниеге келген ол, сол кезде аймақтағы этникалық қарым-қатынастарға байланысты жергілікті саяси мәселелерге ерте араласты. Екі дүниежүзілік соғыстан және ондаған жылдар бойындағы шиеленістер мен терроризмнен кейін бұл қарым-қатынастар өте шиеленісті болған. 1970 жылдардың басында Италиядағы солшыл саяси ұйым – «Лотта Континуа» ұйымында белсенділік танытты. Кейін Оңтүстік Тирольдің «Жасыл партиясына» қосылып, 1978 жылы Трентино-Альто-Адидже/Юдтироль аймақтық кеңесінің мүшесі болды. Ол таңылған этникалық шекараларға қарсы тұрды және 1981 және 1991 жылдардағы Болзанодағы халық санағы кезінде өзінің этникалық тобын жариялаудан екі рет бас тартты (провинцияда этникалық статус-квоны сақтау үшін бұл міндетті талап). Бұл шешім оны жергілікті сайлауға қатысудан айырды. 1980 жылдары «Жасыл партия» қатарында ұлттық деңгейде, содан кейін Еуропада көтеріліп, 1989 жылы Еуропа Парламентінің мүшесі және «Жасылдар/ЕФА» тобының төрағасы болды. Кейіннен ол Еуропа мен Таяу Шығыстағы бейбітшілік бастамаларына, сондай-ақ Еуропа деңгейіндегі баламашыл солшыл партиялар, радикалдар, солшыл христиандар және басқа да бейбітшілік, экологиялық және маргиналды саяси топтар арасындағы диалогты дамытуға белсенді қатысты. Ол Израиль, Ресей, Бразилия, Аргентина, Ливия, Мысыр, Кипр және Мальта елдерінде Еуропа Парламентінің өкілі ретінде қызмет етті, әсіресе 1990 жылдардағы этникалық соғыстар кезінде бұрынғы Югославияда бейбітшілік орнату үшін күш салды. 1995 жылғы 26 маусымда Лангер Канн қаласында Балқандағы соғысқа қарсы Еуропаның бейәрекеттігіне наразылық білдірді және сол күні Босния туралы «Еуропа Сараевода өледі немесе қайта туылады» деген тақырыптағы соңғы мақаласын жазды. Соғыстың ауырлығына қатты қайғырып, астма мен депрессиядан зардап шеккен Лангер 1995 жылғы 3 шілдеде Флоренция маңындағы Пьян-дей-Джуллиариде шабдалы ағашынан ілініп, өзіне қол жұмсады. Ол отбасысы мен достарына үш хат қалдырды, олардың біреуі неміс тілінде жазылып, оның әрекетін түсіндіріп, Мәтін ілтебігінен бір сөйлемді келтірді.

Александр Лангер сыйлығы

1997 жылдан бастап Александр Лангер қоры Лангердің есімін ардақтаған белсендіге жыл сайын сыйлық тағайындайды. 2012 жылдан бастап бұл сыйлыққа 10 000 евро көлемінде сыйақы қоса беріледі.