Кіріспе
Амбулаториялық операция, сондай-ақ күндізгі операция, күндізгі стационардағы операция немесе сол күні жасалатын операция деп те аталады – бұл ауруханада түнде қалуды қажет етпейтін хирургиялық араласым. "Амбулаториялық" термині пациенттердің бір күні клиникаға келіп, сол күні қайта оралғандықтарынан туындайды. Амбулаториялық операцияның стационарлық операциядан артықшылықтары – ыңғайлылығы және төмен құны. Зерттеулер амбулаториялық операцияның стационарлық операциядан кеміндеген қауіпті екенін көрсеткен. Мысалы, асқынулардың көрсеткіштері, операциядан кейінгі ауруханаға жатқызу немесе қайта қабылдау көрсеткіштері салыстырмалы, ал амбулаториялық операциядан кейін ауырсыну мен инфекция көрсеткіштері стационарлық операциядан кейінгі көрсеткіштерден төмен.
Outpatient surgery, also known as ambulatory surgery, day surgery, day case surgery, or same day surgery, is surgery that does not require an overnight hospital stay. The term “outpatient” arises from the fact that surgery patients may enter and leave the facility on the same day. The advantages of outpatient surgery over inpatient surgery include greater convenience and reduced costs. Studies have shown that outpatient surgery is as safe as or safer than inpatient surgery. For instance, complication rates and post surgical hospitalization or readmission rates are comparable, and pain and infection rates are lower after outpatient surgery than inpatient surgery.
Амбулаториялық хирургия орталықтары
Амбулаторлық хирургия орталықтары, сондай-ақ күндізгі хирургия орталықтары немесе хирургиялық орталықтар деп те аталады, – хирургиялық процедуралар жүргізілетін денсаулық сақтау мекемелері, олар науқастың ауруханада бір түнге қалуын қажет етпейді. Мұндай операциялар ауруханаға жатқызуды талап ететін операцияларға қарағанда көбінесе аз күрделі болады. Ауруханаға жатқызудан аулақ болу науқастың денсаулық сақтауын төлеуге жауапты тарапқа шығындарды үнемдеуге мүмкіндік береді. Бұл орталықтар амбулаториялық жағдайда хирургия жасауға мамазданған, соның ішінде белгілі бір ауырсынуды басқару және диагностикалық қызметтерге (мысалы, көз бұлшықтарының хирургиясы) қатысты. Көрсетілетін қызметтердің барлығын процедуралар деп атауға болады. Бұл процедуралар әдеттегі дәрігерлік кабинетте жасалатын процедуралардан күрделірек, бірақ ауруханада жатуды талап ететіндей күрделі емес. Амбулаторлық хирургия орталықтары мен мамандандырылған ауруханалар көбінесе ұқсас жағдайлар мен инфрақұрылымды ұсынады және ұқсас процедураларды жүргізеді. Мамандандырылған ауруханалар бірдей немесе сәл күрделірек процедураларды ұсынуы мүмкін, сондай-ақ түнде қалуға рұқсат беруі мүмкін. Амбулаторлық хирургия орталықтары басқа процедуралар үшін жатқызылмаған науқастарға жедел жәрдем қызметін жүйелі түрде көрсетпейді.
Іс-шаралар
2011 жылы дәрігерлер АҚШ-тағы 5300-ден астам амбулаториялық хирургиялық орталықта (ASC) жылына 23 миллионнан астам процедура жасады. 1980-ші және 1990-шы жылдары ауруханаларда ғана жасалатын көптеген процедуралар ASC-лерде де жасала бастады. Қазіргі уақытта ASC-лерде тізе, иық, көз, омыртқа және басқа да көптеген операциялар жүргізіледі. 2016 жылы АҚШ-тағы Medicare қаржыландыратын ASC-лердегі процедуралардың арасында ең көп кездесетін үш процедура: көздің катарактасын хирургиялық жолмен емдеу және ішкі көз линзасын салу (барлық процедуралардың 18,7%), асқазан-ішек эндоскопиясымен биопсия жасау (8,2%) және колоноскопиямен биопсия жасау (6,8%) болды.
Тарих
АҚШ-тағы алғашқы орталық 1970 жылы Аризона штатының Финикс қаласында, өздерінің қоғамдастықтағы науқастарға уақтылы, ыңғайлы және жайлы хирургиялық қызметтер көрсетуді, әдеттегі ауруханалар сияқты бейперде орындардан аулақ болуды қалаған екі дәрігермен құрылды. Орталық алғашқы күні бес хирург операция жасады, ал төрт процедураға жалпы анестезия қажет болды. ASC-лерде көбінесе бір ғана иесі болмайды. Орталықта операция жасайтын дәрігерлер-серіктестер көбінесе ғимараттың кем дегенде бір бөлігіне ие болады. Меншік үлесінің пайыздық көрсеткіштері айтарлықтай өзгереді, бірақ көптеген ASC-лерде дәрігерлердің үлесі бар. Кейде ASC толығымен дәрігерге тиесілі болады. Дегенмен, даму/басқару компанияларының орталықтың пайыздық үлесіне ие болуы жиі кездеседі. Кейбір ірі денсаулық сақтау компаниялары амбулаториялық хирургия орталықтарын қоса алғанда, көптеген медициналық мекемелерге ие. Орталықтар саны бойынша ең ірі ASC тізбектері: Envision Healthcare, Tenet Healthcare/United Surgical Partners International, Surgical Care Affiliates, Hospital Corporation of America, Ambulatory Surgical Centers of America және Surgery Partners мен Physicians Endoscopy. Қалыпты жағдайларда асқынулар сирек болатындықтан, ASC-лерге Medicare және аккредиттеу ұйымдары қажет болған жағдайда науқастарды ауруханаға жіберуге резервтік жоспар жасау талап етіледі. ASC-лер мен олардың пациенттерінің мүдделерін қорғайтын ұлттық коммерциялық емес ұйым – 2008 жылы Федерацияланған амбулаториялық хирургиялық қауымдастығы (FASA) мен Америка амбулаториялық хирургиялық орталықтары қауымдастығы (AAASC) біріккен кезде құрылған Амбулаториялық хирургия орталығы қауымдастығы (ASC қауымдастығы). Уильям Прентис – ASCA-ның атқарушы директоры. Бұрын ол Америка тіс дәрігерлері қауымдастығының Вашингтон кеңсесінің директоры болып жұмыс істеген.
Аккредитация
Амбулаториялық хирургиялық орталықтарды аккредиттеу ұйымдары медициналық көмек көрсету, құжаттарды жүргізу және аудит жүргізу стандарттарын қамтамасыз етеді. Осы ұйымдардың мақсаттарының бірі – амбулаториялық хирургиялық орталықтарда медициналық көмекті үздіксіз жақсарту және жұртшылыққа ASC-лердің көптеген аспектілері туралы ақпарат бере алатын сыртқы ұйым құру болып табылады. Бұл аккредиттеу ұйымдары өз мүшелерінен белгілі бір мерзімде аудиттен өтуді талап етеді. Аудиттер аккредиттеу ұйымына және хирургиялық орталықтың жағдайына байланысты бірден үш жылға дейін аралықта жүргізіледі. Аудит кезінде аудиторлар тобы мекемеге барып, медициналық жазбаларды, жазбаша саясаттарды және салалық стандарттарға сәйкестікті тексереді. 1996 жылдан бастап Калифорния штаты АҚШ-та анестезия қолданылатын барлық амбулаториялық хирургиялық орталықтардың аккредиттелуін міндетті еткен алғашқы штат болды. Medicare және Medicaid қызметтерінің орталықтары ASC-лерді аккредиттеуге бекітілген бес ұйымды мақұлдады: Амбулаториялық денсаулық сақтауды аккредиттеу қауымдастығы (AAAHC), Амбулаториялық хирургиялық мекемелерді аккредиттеу жөніндегі американдық қауымдастық (AAAASF), Денсаулық сақтау мекемелерін аккредиттеу бағдарламасы (HFAP), Медициналық сапа институты (IMQ) және Бірлескен комиссия (TJC).