Кіріспе
Далбидің карминативтік дәрісі 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басында нәрестелер мен балаларға берілетін ең көп қолданылатын екі патенттелген дәрінің бірі болды. Бәсекелесі Годфридің кордиалымен бірге, олар "аналардың көмекшілері" деп аталды және олар (көбінесе дәрігердің кеңесіне қарамастан) колик, жөтел және тіпті қызбадан бастап түрлі ауруларға қолданылды. Карминативтік дәрі – бұл асқазан-ішек жолындағы газды, ісінуді және нәрестелердегі коликті басатын дәрі. Препараттың құрамы "жел, сулы іш өткірлік, асқазан мен ішек ауруларына шалдыққан нәрестелерге" көмектеседі деп есептелген. Екі препараттың да негізгі белсенді құрамы опиум болды. Кейбір медбикелер өздеріне қараған нәрестелерді тыныштандыру үшін оларды дәрімен шамадан тыс берген, соның салдарынан нәрестелер кейде қайтыс болған. Бүгінде бұл дәріні көбінесе ескі шыны бөтелкелерді жинаушылар ғана біледі.
Dalby's Carminative was one of the two most widely used patent medicines given to babies and children at the end of the 18th and beginning of the 19th centuries. Together with its rival, Godfrey's Cordial, they were known as "mother's friends" and were used (often against a doctor's advice) for everything from colic and coughs to typhoid. A carminative is a drug that relieves gas from the digestive tract, flatulence and colic in infants. The formula claimed to aid “infants afflicted with wind, watery gripes, fluxes and other disorders of the stomach and bowels”. The main active ingredient in both formulas was opium. There are stories of nurses who overdosed the babies in their care to keep them quiet and no bother, and babies did die from time to time. Today, the medicine is mostly known by collectors of old glass bottles.
Тарих
Далбидің карминативінің формуласын 1770 жылдары Лондон қаласындағы хирург және дәріханашы Джозеф Далби жасаған. Джозеф Долби деген атпен туған ол, 1739 жылы Энн Спарроуға үйленген кезде өзінің атын "Далби" деп өзгертті. 1773 жылғы Ұлыбритания Парламентінің заңында Далбидің карминативі басқа "дәрілік дайындамалармен" бірге мөр салынатын салыққа жататын өнім ретінде тізілді, осылайша оған ресми мәртебе берілді. Джозеф Далби 1784 жылы қайтыс болды. Ол карминативтің рецептін қызы Франсеске (174–1845) қалдырды, ол Энтони Геллге үйленді. Джозефтің ұлы Джеймс (1750–1815) көк түсті J. Dalby бөтелкелерін сақтап, өндірісті өз қолына алып, өзін түпнұсқа автор деп мәлімдеді. Франсес пен оның күйеуі өнімді "қайта брендтеу" жасап, оны Гелл Далби деп атады, ол қоңыр бөтелкелерде сатылды. Екі бала да рецепт өзінде екенін айтты. Джозеф Далбидің 1784 жылғы 27 шілдеде Лондонда расталған өсиеті жиі грузин дәуірінің ең ерекше өсиеттерінің бірі деп есептеледі. Ол Вестминстер аббаттығының Оңтүстік галереясында жерленген.
АҚШ-та
1770 жылдары Далбидің "Карминативі" және тағы да көптеген ағылшын дәрілері Солтүстік Америкада да сәттілікке жетті. Англиядан колонияларға түрлі-түрлі дәрі-дәрмектер жіберілді. Американың Тәуелсіздік соғысы кезеңінде блокада салынды, Англиядан тауар тасыған кемелер көбінесе батып кетіп не тұтқынға алынды. Көптеген дәрі-дәрмектерді Жаңа Біріккен Штаттарга контрабанда арқылы жеткізуге тура келді. Америкалықтар көп ұзамай Далбидің және басқа да бөтелкелерін жуып, оларды өздерінің құрамымен толтыра алатынын анықтады, соның арқасында Америкада патенттелген дәрі бизнесі дамыды. Көп ұзамай американдық шыны компаниялары осы бөтелкелердің көшірмелерін жасауға кірісті. Дәріханалар арасында рецепттер таратылды, ал 1780 жылдардың ортасына қарай Далби енді теңіз арқылы жөнелтпеді, бірақ "Далбидің Карминативі" АҚШ-тың барлық жерінде сатыла берді. 1900 жылға дейін пираттық нұсқалары жасалып, сатыла берді.