Кіріспе
All Black хит Бродвей шоуы, 1920 және 30-жылдар. "Shuffle Along" – Юби Блейк музыкасын жазған, Нобл Сиссл сөздерін жазған және комедиялық дуэт Флорной Миллер мен Обри Лайлс жазған музыкалық туынды. Бродвейдегі ең танымал қара нәсілді шоулардың бірі болып табылатын бұл туынды африкалық-американдық музыкалық театрының маңызды кезеңі саналады және 1920-жылдар мен 30-жылдардағы Гарлем Ренессансын шабыттандырды. Шоу 1921 жылы 63-ші көшедегі Музыкалық залда 504 рет көрсетілді, ол сол онжылдық үшін өте сәтті көрсеткіш болды. Ол Жозефина Бейкер, Аделаида Холл, Флоренс Миллс, Фреди Вашингтон және Пол Робсонның мансабын бастап берді, сондай-ақ оның үлкен танымалдылығы Батыс 63-ші көшеде "көрнеу уақытындағы көлік кептелісіне" әкелді. 2016 жылғы "Shuffle Along, немесе 1921 жылғы музыкалық сенсацияның жасалуы және одан кейінгілер" атты бейімделуі түпнұсқалық өндірістің қиындықтарына, сондай-ақ Бродвей мен нәсілдік қатынастарға оның қалдырған әсеріне назар аударды.
Shuffle Along is a musical composed by Eubie Blake, with lyrics by Noble Sissle and a book written by the comedy duo Flournoy Miller and Aubrey Lyles. One of the most notable all Black hit Broadway shows, it was a landmark in African American musical theater, credited with inspiring the Harlem Renaissance of the 1920s and '30s. The show premiered at the 63rd Street Music Hall in 1921, running for 504 performances, a remarkably successful span for that decade. It launched the careers of Josephine Baker, Adelaide Hall, Florence Mills, Fredi Washington and Paul Robeson, and was so popular it caused "curtain time traffic jams" on West 63rd Street. A 2016 adaptation, Shuffle Along, or, the Making of the Musical Sensation of 1921 and All That Followed, focused on the challenges of mounting the original production as well as its lasting effects on Broadway and race relations.
Өмірбаян
Шоудың төрт жазушысы 1920 жылы Филадельфиядағы жаңа ашылған Данбар театрында өткен NAACP қайырымдалық шарасында алғаш рет кездескен африкалық-американдық ваудевилл өнерінің шеберлері болды. Олардың ешқайсысы бұрын мюзикл жазған емес, тіпті Бродвей сахнасында да өнер көрсеткен емес. Жаңа туындының қара авторлардың қаламынан туғанына және оның Бродвей көрермендеріне ұнайтынына промоутерлер күмәнмен қарады. Бірақ шағын қаржы көзі табылып, «Shuffle Along» Нью-Джерси мен Пенсильвания штаттарында гастрольдік сапарға шықты. Алайда, бюджеті шектеулі болғандықтан, саяхат және өндіріс шығындарын жабу қиынға соқты. Актерлер көбінесе жалақы алмайтын, ал кассалық түсімдер пойыз жолақысын өтемегенде, «қаладан тыс қалып қоятын» жағдайлар жиі кездесетін. Бюджет өте төмен болғандықтан, актерлер басқа қойылымдардан қалған, тозығы жеткен костюмдер киюге мәжбүр болды. Бір кездегіде қойылымның барлық декорациясы бір таксиге сыйып, театрлар арасында сол көлікпен тасымалданды (Красснер 244). Шоу бір жылдан кейін Нью-Йоркке оралғанда, 1920-1921 жылдардағы экономикалық дағдарыс кезінде, өндіріс 18 000 доллар қарыз болып, Флоренц Зигфельдтің «Салли» және Джордж Уайттың «Scandals» қойылымдарымен күшті бәсекеге тап болды. Олар тек Батыс 63-ші көшедегі оркестрсіз, шағын театрды жалға ала алды. Бірақ соңында, шоу өзінің алғашқы Бродвей қойылымынан және үш гастрольдік сапарынан 9 миллион доллар табыс тапты, сол кездегі ерекше сома. Миллер мен Лайлз әндерді байланыстыратын, әзіл-қалжыңға толы диалогтар жазды: «Shuffle Along сюжетінің басты мақсаты – ән айту мен билеуге мүмкіндік беру болды». Қара бояумен жүзді бояу – тек бастама ғана, аяқталу сызығы емес. Миллер мен Лайлз оларға берілген жағдайды пайдаланып, көрермендерді қызықтыруға тырысты, бірақ әдеттегідей, шамадан тыс қара бояумен жасалған сипаттамаларға жүгінбеді, өз дауыстарын сақтады. Мысалы, «минстрельдік өнердің қалдықтарын толығымен қабылдаудың орнына», олар «формуланы өзгертудің жолдарын тапты». Олардың қойылымы бастапқыда дәстүрлі минстрельдік өнерді еліктейтіндей болды, бірақ олар жасаған кейіпкерлер ақылды, күрделі және дәстүрлі стереотиптерге қарсы келді. «Shuffle Along» сюжеті Миллер мен Лайлстың бұрынғы пьесасы «Дикси қаласының мэріне» негізделген (Бордман 624). «Shuffle Along» қойылымында олар «ваудевильде көп жылдар бойы ойнаған сүйікті кейіпкерлерін» енгізді. Минстрельдік дәстүрден бас тартып, басты кейіпкерлер өздерінің мәртебесін көрсететін смокинг киді. Минстрельдік қойылымдарда смокинг киген және жүзіне қара бояу жаққан кейіпкерлер әдетте «Zip Coon» рөлін ойнайтын, бұл құлдықтан азат болған қара адамдарды мазақтайтын стереотиптік кейіпкер (Гаррольд 75). «Shuffle Along» бұл бейнені қабылдамай, өз кейіпкерлерін қаланың мэрі болуға үміттенетін, қоғамдық істерге белсенді қатысатын адамдар ретінде көрсетті. Сонымен қатар, Миллер «негр өнерпаздарын ақ театрларға лайықты түрде кіргізудің жалғыз жолы – музыкалық комедия арқылы» деп сенді. Музыкалық өзінің джаз стилімен көрермендердің қызығуын оятып, Бродвей сахнасындағы соңғы екі онжылдықта таныс болған ән мен би стилінен өзгеше, жаңа және тартымды болды. Шоудағы билер мен 16 қыздың хоры қойылымның сәтті болуына қосымша себеп болды. Time журналының мәліметінше, «Shuffle Along» – Бродвейде джаз музыкасын ерекше орынға қойған және кәсіби әйел бишілерден тұратын хорды алғаш рет көрсеткен мюзикл. Композиторлар мен лирика авторлары Нобл Сисл мен Юби Блейк «Shuffle Along» мюзиклінің революциялық музыкасын жасады. Олар музыка мен көріктілік эффектілерді бұрыннан бар сюжетке үйлестіріп, бірегей қойылым жасады. Стереотиптер болғанымен, Сиссл мен Блейк «жағымсыз стереотиптерді әлдеқайда оңтайлы бейнемен» алмастырып, «параллельді орындау формасында» жұмыс істеді. Бесси Эллисонның кәсіби сахнадағы алғашқы рөлі «Shuffle Along» мюзиклінде болды. Оркестр құрамында Уильям Грант Стилл мен Холл Джонсон болды. Мюзикл 1924 жылға дейін ел бойынша сәтті гастрольдік сапарлар жасады.
Тарихи әсері мен реакциясы
Бұл қойылым "он жылдан астам уақыттан бері афроамерикалықтардың өзі шығарған, жазған және орындаған алғашқы маңызды туынды болды". "Shuffle Along" қойылымында қара нәсілді көрермендер оркестр орындарында отырды, бұрынғыдай балконда емес. Бұл Бродвейдегі алғашқы мюзикл, онда көңіл көтеруге арналған емес, шынайы афроамерикалық махаббат тарихы көрсетілді. Театр тарихшысы Джон Кенрик атап көрсеткендей, "қазіргі заманғы стандарттар бойынша қарағанда, "Shuffle Along" қойылымының көп бөлігі қарапайымдыққа толы болып көрінеді. Комедияның көп бөлігі ескі минстрель шоуларындағы стереотиптерге негізделген. Басты ер адам кейіпкерлерінің әрқайсысы екіншісін алдауға тырысты". "Shuffle Along" қойылымынан кейін 1921-1924 жылдар аралығында Бродвейде тоғыз афроамерикалық мюзиклі ашылды. 1928 жылы Лью Леслидің "Blackbirds of 1928" қойылымы, Аделаида Холл мен Билл "Божанглз" Робинсонның қатысуымен, сол кезге дейін Бродвейдегі ең ұзаққа созылған қара түсті қойылымға айналды (518 қойылым). 1929 жылы Уоллес Турман мен Уильям Рапптың "Харлем" драмасы "Аяулы сүйреу" (Slow Drag) биін таныстырды, ол Бродвейге жеткен алғашқы афроамерикалық әлеуметтік би болды. Алайда, қойылымның сәттілігі қара тақырыбындағы келесі қойылымдарға шектеулер қойды. "Егер бір қойылым "Shuffle Along" сияқты ерекшеліктерді сақтаса, оған оң пікірлер немесе кем дегенде көрермендердің ықыласы шартты болды. Бірақ, егер қойылым қара мюзиклі үшін қалыптасқан стандартты формуланы бұзса, жағымсыз пікірлерден қашу мүмкін емес еді. Осы сыншыл бақылаудың нәтижесінде қара авторлар мен композиторлар өте тар шеңберде шоулар дайындады". Дегенмен, ғалым Джеймс Хаскинс "Shuffle Along" қойылымының "Бродвейдегі қаралар үшін жаңа дәуірді, сондай-ақ барлық шығармашылық салалардағы қаралар үшін жаңа дәуірді басталды" деді. Лофтен Митчелл, "Қара драма: Театрдағы американдық негрдің тарихы" кітабының авторы, Лэнгстон Хьюз сияқты, "Shuffle Along" қойылымын Гарлем эпохасының басталуымен байланыстырды. "Shuffle Along" қойылымындағы оқиға екі қара кейіпкер арасындағы махаббатты көрсетті, ол басқа Бродвей қойылымдарындағы ақ кейіпкерлердің махаббатымен теңестірілді. "Сахнада негрлерге ешқашан махаббатқа рұқсат берілмеген" және адамдартың жауап беруінен шын қорқыныш болды (Блейк 152). "Love Will Find A Way" әнінде осы екі кейіпкердің арасындағы махаббат бейнеленді және бастапқы алаңдаушылықтарға қарамастан, көрермендер жақсы қабылдады. Бұл қара ойын-сауық индустриясындағы үлкен қадам болды, "әндер" шынымен де өзінің түрінде бірінші болды, бірақ кеңінен қабылданды (Блейк 152). "Shuffle Along" қойылымы сол кездегі қара сахналық қойылымдардың қалыптасқан ережесінен шыға алды. Америкада 1900 жылдардың басында танымал болған қара драмалық қойылымдар афроамерикалық шоуларға әсер етті. Көптеген негр стереотиптерін ақ режиссерлер "нағыз афроамерикалық өмірдің мұқият таңдалған аспектілерін пародиялады" (Хей 16). Бұл стереотиптер ақ көрермендерге ұнады және афроамерикалық кейіпкері бар шоуға барғанда күтілді. Бұл "шындық пен қиялдың" араласуы "әр жағдайда соңғысы біріншісін күшейтіп, абсурдты комедиялық қара кейіпкерлер мен жағдайларды жасады" (Хей 17). "Shuffle Along" қойылымы осы әсерлерден тыс қалған жоқ. Шоудың соңында қауым екі жемқор саяси үміткерді ұстайды, олар өздерінің бакалея дүкенінен ұрлап, бір-біріне қарсы науқандарын қаржыландырды. Өкінішке орай, "бұл әуесқойлық реформатор кандидаттың сайлауын көлеңкелеп тастады" және көрермендер "қылмыс тақырыбының пайдасы жоқ" екенін ұмытып кетті (Хей 20).
Кейінгі туындылар
1933 және 1952 жылдары Бродвейде екі қайта қойылым өтті, бірақ екеуі де сәтті болмады. 1952 жылғы қойылымға Джозеф Мейердің қосымша музыкасы енгізілді. Мэнсфилд театрында 1932 жылдың 26 желтоқсанынан 1933 жылдың 7 қаңтарына дейін Сисл, Блейк, Миллер, Мантан Морленд және Билл Бейли қатысқан қойылым 17 көрсетілімнен кейін жабылды. Нью-Йоркте жылдам жабылуына қарамастан, қайта қойылым гастрольдік сапарға шықты, актерлік құрамында жас Нат Кинг Коул болды және 1937 жылы Лос-Анджелесте аяқталды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Сиссл мен Блейк USO шоулары үшін «Shuffle Along» қойылымын бейімдеп, орындады, ансамбльге пианист және вибрафоншы Сильвестр Льюис кірді. 1952 жылдың 8 мамырында Бродвей театрында ашылғаннан кейін «Shuffle Along» төрт көрсетілімнен кейін жабылды. Сисл, Блейк, Эвон Лонг және Тельма Карпентер ойнаған, Генри ЛеТанг хореографиялаған бұл нұсқасы RCA Victor компаниясымен қысқартылған түрінде жазылып, 1928 жылғы «Blackbirds» қойылымынан таңдалған үзінділермен біріктірілді.
Бейімделулер
Shuffle Along фильмінің бір бөлігі, екі басты кейіпкер арасындағы музыкалық тартыс, 1920 жылдардың соңында Warner Bros. компаниясымен қысқа ойнатылатын фильмге айналдырылды. Бұл түсірілімдер студияның архивінен 2010 жылы Миллер мен Лайлзбен бірге түсірілген тағы бір ұқсас қысқа фильммен бірге табылған. "Жимтаун мэрі" (1928) және "Жимтаун кабаресі" (1929) атты екі қысқа фильм бұрын қате тіркелген еді. 1978 жылғы "Еуби!" музыкалық шолуы Shuffle Along-тан оннан астам әнді пайдаланды. 2016 жылғы сахналық бейімделу "Шаффл Алонг, немесе 1921 жылғы музыкалық сенсацияның жасалуы және одан кейінгілер" Shuffle Along-тың түпнұсқа музыкасын және оның авторларының басқа әндерін, сондай-ақ Миллер мен Лайлздің түпнұсқасы мен тарихи оқиғаларға негізделген Джордж С. Вулфтың кітабын ұсынды. Шоу 1921 жылы Бродвейдегі Shuffle Along қойылымын қоюдың қиындықтарына, оның табысына және нәтижелеріне, соның ішінде Бродвей мен нәсілдік қатынастарға тигізген әсеріне назар аударады. Режиссері – Вулф, хореографы – Савион Гловер. Рөлдерді Одра Макдональд (Лотти Джи), Брайан Стокс Митчелл (Миллер), Билли Портер (Лайлз), Брэндон Виктор Диксон (Блейк) және Джошуа Генри (Сисл) сомдады. Бейімделу 2016 жылғы Тони сыйлығына он номинация алды, бірақ бір де бір жүлде жеңіп алмады және 24 шілдеде жабылды.