Кіріспе

Сингапурдың таксилері екі негізгі түрге бөлінеді. Дәстүрлі такси компаниялары (ComfortDelGro, Strides Premier, TransCab немесе Prime Taxis сияқты) «түсетін баға» және шақыру арқылы қызмет көрсетеді, ал олардың жүргізушілері компанияның жалдаған қызметкерлері болып табылады. Ridesharing компаниялары (Grab, Ryde, TADA, Gojek және ComfortDelGro сияқты) смартфон арқылы брондауға мүмкіндік береді, бұл жолаушыларға ыңғайлы, және олар көбінесе жеке жеңілдетілген көліктер (PHV) ретінде танылады. Олардың қосымшалары компанияның талаптарына сәйкес, өздеріне тиесілі немесе жалға алынған көліктерімен жұмыс істеуге және жолаушыларды тасымалдауға мүмкіндік береді. Сингапурда таксилерді орталық бизнес ауданынан (CBD) тыс, кез келген қоғамдық жолда кез келген уақытта тоқтатып алуға болады, ал жеке жеңілдетілген көліктерді тек ridesharing қосымшалары арқылы брондауға болады. Жоғары трафик және сұраныс мәселелері, әсіресе қала орталығында және аралдың басқа да ірі ғимараттары мен мекемелерінде, таксилерді тоқтатудан гөрі арнайы такси тұрақтарын ұйымдастыруды қажет етеді. 2022 жылдың желтоқсанына қарай Сингапурда 14,084 такси және 46,477 PHV (шафёр) тіркелген.

Қауіпсіздік

Көлік құралдарындағы пассивті қауіпсіздік мүмкіндіктері – көлік құралының жолаушыларын жол апаттары кезінде қорғайтын бөліктері. Осы мүмкіндіктерге қауіпсіздік белбеулері, әуе қаптамалары, бас тіреулер және деформацияланатын аймақтар кіреді. Жол жүрісі ережелерінің 75-тармағына сәйкес, барлық жолаушылар үшін қауіпсіздік белбеуін тағу міндетті. Қауіпсіздік белбеуін тақпаған жолаушыларға 120 долларға дейін айыппұл салынуы мүмкін. Жол-көлік оқиғасынан туындаған азаматтық сот ісінде аудандық сот жолаушыға қатысты такси жүргізушісінің кінәсінен 330 500 доллар өтемақы төлеуді белгіледі, себебі жүргізуші жолаушының қауіпсіздік белбеуін таққанын қамтамасыз етпеген. 2017 жылы LTA жеке тасымалдау көліктерінде немесе таксидің алдыңғы орындығында 1,35 метрден төмен бойлы барлық жолаушылар үшін үстел немесе балаларға арналған ұстағыштар қажет екенін нақтылады. Жолаушылар жеке тасымалдау көлігіне тапсырыс берген кезде, оларға үстел немесе балаларға арналған ұстағыш қажет екенін хабарлау керек. Көрсетілген деректерге сәйкес, бұл ереже әрдайым орындалмайды. "Оларды көшеден тоқтатуға болады" деген себеппен бұл ереже таксилерге қолданбастанды, егер 1,35 метрден төмен бойлы адам таксидің артқы орындығында отырса. Дегенмен, жаңа көліктер енгізілуімен, көбірек таксилер әуе қаптамаларымен жабдықталады деп күтілуде.

Тарих

Сингапурда 1910 жылы C. F. Wearne and Co. компаниясы алғашқы таксилерді, Ұлыбританиядан импортталған таксометрлермен жабдықталған Rover автомобильдерін пайдаланып енгізді. The Straits Times газеті Сингапурдың Калькуттадан кейін такси қызметі бар Шығыстағы екінші қала екенін мәлімдеді. 1919 жылы Сингапур мотор такси және көлік компаниясы қалалық билікпен бірлесіп такси қызметін құруды жоспарлады, бірақ жоспарлар іске аспады. 1933 жылы Wearnes алғашқы жеке Yellow Top таксилерін ұсынды. Бұл таксилер отарлық Сингапурдағы өз түріндегі алғашқылар болды.

1950 және 1960 жылдар

1960 жылдары Сингапурдің қоғамдық көлігінің нашар жағдайынан кейін, пираттық таксилер көбейді. Бұл таксилер сақтандырылмаған және көбінесе жолаушылармен тығырықталған болатын. Полиция адамдарды мұндай таксилерді пайдаланудан қайтармақ болып, мәселені азайтуға тырысты, бірақ олардың күш-жігері аз нәтиже берді, себебі пираттық такси иелеріне қарсы куәлік беруге дайын куәгерлерді табу қиын болды. Полиция сондай-ақ осы таксилермен күресу үшін жасырын агенттерді жіберді, бірақ пираттық таксилердің саны арта берді, бұл автобус және лицензиялы такси операторларына зиян келтірді. 1966 жылдың ақпан айында Сингапур үкіметі таксилер мен такси жүргізушілеріне қатысты саясатты, әсіресе такси лицензияларын қадағалауды қайта қарау үшін комитет құрды. Комитет сол жылдың маусым айына дейін есебін аяқтады, онда лицензиялы таксилердің санын арттыру және пираттық таксилерді мектеп оқушыларын тасымалдау мақсатында ғана заңдастыру ұсынылды. Есепте такси лицензияларының санын арттыруға қарсы ұсыныстар да болды. Бұған қоса, пираттық такси операторларына қатысты айыппұлдар арттырылды, олар үшін жоғары сомада айыппұл салынуы және алты айға дейін бас бостандығынан айырылу жазасы белгіленді. 1966 жылдың қазан айында жаңа үкіметтік ережеге сәйкес, лицензиялы таксилер екі түсті – қара және сары түсте болуы керек болды, сондай-ақ төбесінде "Такси" деген сөз жазылған шамды белгі орнатылуы тиіс болды.

1970, 1980 және 1990 жылдар

1970 жылы дизельге салық салу және таксилерге қосымша 1200 лицензия беру арқылы үкімет пираттық таксилерді кезең-кезеңмен жою жоспарларын жариялады. Сол жылдың мамыр айында Ұлттық кәсіподақтар конгресі (NTUC) кооперативтік такси және шағын автобус қызметін ұйымдастыруды, ал бұрынғы пираттық такси жүргізушілерін кооператив аясында шағын автобустарды жүргізуге тарту жоспарларын жариялады. 1970 жылдың шілдесінде орталық аудандағы төрт көшеде такси тоқтау схемасы сынақтан өтті, онда таксилер белгіленген тоқтау орындарында ғана тоқтай алатын болды. Такси жүргізушілер қауымдастығы ыңғайсыздық пен шатасу туралы алаңдаушылық білдіргеніне қарамастан, Көлік құралдарын тіркеу бөлімі сынақты сәтті деп мойындады және схеманы кеңейтті. 1971 жылдың шілдесіне дейін пираттық және мектеп таксилері тоқтатылды. NTUC-тің «Comfort» деп аталған такси кооперативі 1971 жылы 1000 таксиден тұратын автопаркпен жұмысын бастады, ал алғашқы таксилер сол жылдың қаңтар айының соңында қызметке кірісті. 1981 жылдың маусым айында таксилерге электрондық есептегіштер орнатылды. TIBS Taxis 1987 жылы құрылды және 2004 жылдың 10 мамырында SMRT Taxis болып қайта аталды. 1995 жылы CityCab SBS Taxi, Singapore Commuter және Singapore Airport Bus Services компанияларының бірігуі нәтижесінде құрылды. 1998 жылдың сәуір айында CityCab MaxiCab (7 орындық такси) енгізді.

2000-шы жылдар

2006 жылдың қарашасында Сингапурда таксилерде NETS төлемдері алғаш рет қолжетімді болды, ал 2009 жылдың қыркүйегінде таксилерді онлайн брондау енгізілді. 2010 жылдың ақпан айында ComfortDelGro такси брондау қосымшасы iPhone пайдаланушылары үшін іске қосылды, ал 2011 жылдың маусым айында Android және Blackberry пайдаланушылары үшін қолданыс аясы кеңейтілді. 2013 жылдың желтоқсанында барлық ComfortDelGro таксилеріне көлік камералары орнатылды. 2007 жылдың қаңтарында ComfortDelGro жаңа буын таксилерді ұсынды, олар Hyundai Sonata болды, содан кейін 2008 жылы Toyota Camry (табиғи газбен жұмыс істейтін) пайда болды, ал Yellow Top Fiat Panorama және Fiat Croma JTD сатып алды. ComfortDelGro Hyundai Sonata және Hyundai i40 көліктерін сатып алатынын жариялаған болатын, содан кейін оларды Toyota Prius және Hyundai Ioniq Hybrid ауыстырды. 2008 жылдың 11 шілдесінде ComfortDelGro 17 шілдеден бастап 0,30 долларлық жанармай қосымша ақысын енгізу туралы хабарлады. Prime Taxis-тен басқа басқа такси компаниялары да әртүрлі мерзімдерде осы қадамды қайталады. ComfortDelGro Yellow Top таксилері 2007 жылдың қазан айынан бастап тоқтатылды. 2008 жылғы 25 қаңтарда Құрлық көлігі басқармасы (LTA) таксилер үшін ортақ телефон нөмірін (+65 6342 5222 – Ортақ такси нөмірі) құру туралы мәлімдеді, бұл такси компанияларының брондау жүйелерін толықтыру мақсатында жасалды. 2008 жылдың наурыз айында орталық бизнес ауданында көшеден такси шақыруға тыйым салынды, бірақ ол кезең-кезеңмен жеңілдетілді: бірінші кезеңде 2009 жылдың 17 наурызынан бастап қоғамдық автобустар жүрмейтін жолдарда, екінші кезеңде 2012 жылдың 23 ақпанынан бастап автобус жолағының жұмыс уақытын қысқарту, және соңында 2013 жылдың қаңтарынан бастап толық және жартылай күндік автобус жолақтары бар жолдардан басқа барлық жолдарда рұқсат етілді. 2008 жылдан бері SMRT Taxis Chrysler 300C, Hyundai Azera, SsangYong Rodius және Hyundai Starex сияқты түрлі таксилерді сатып алды. Бірінші Chevrolet Epica 2011 жылдың мамырында TransCab және SMRT Taxis компанияларына жеткізілді. Барлық Chevrolet Epica көліктері 2019 жылға дейін қызметтен шығарылды. SMRT Taxis 2013 жылдан бері Toyota Prius сатып алып, оларды бүгінге дейін пайдалануда. 2013 жылдың 30 қыркүйегінде Smart Taxis қызметі тоқтатылды. LTA Smart Taxis-тен TransCab-ке бірнеше таксилерді берді. 2014 жылдың қыркүйегінде соңғы Toyota Crown және Nissan Cedric таксилері қызметтен алынып, жойылды. Бұл такси модельдерінің тоқтатылуы 3 долларлық бастапқы тарифпен қызмет көрсететін таксилердің соңғысы болды.

2010 жылдардың аяғы: Көліктік инфрақұрылымды бұзатын кезең

Такси индустриясы 2017 жылдан бері құлдырап келеді, көптеген жүргізушілер жылдар бойы жолаушылар көліктерін пайдаланудан тоқтатты, сонымен қатар COE өсуінің тоқтауына жетті. 2017 жылы жеке жалға берілетін көлік операторлары Uber және Grab пайда болған кезде жолаушылардың мүдделерін қорғау мақсатында реттеулер енгізілді. Жеке жалға берілетін көлік жүргізушісінің кәсіби лицензиясы (PDVL) болуы міндетті болды, сондай-ақ көзбен көрінетін, бұзылмаған көк түсті жапсырмалар да қажет болды. Такси жүргізушілерінің лицензиялары да біркелкілендіріліп, Такси жүргізушісінің кәсіби лицензиясы (TDVL) болып өзгерді. Олар тек сақтандырылған және лицензиясы бар көліктерді жөнелтуге міндетті. 2017 жылдың 10 сәуірінде ComfortDelGro алғаш рет бағаның өсуін болдырмай, біркелкі тарифтерді ұсынды және 10 күн ішінде 100 000 жұмыс орнына ие болды. 2017 жылдың маусым айында CabRewards+ бағдарламасы іске қосылды, ол автобус, пойыз және таксиде саяхаттайтын жолаушыларды марапаттайды. 2017 жылдың 1 тамызында ComfortDelGro Азияда Masterpass төлемдерін көшедегі терминалдарға бірінші болып ұсынды. 2017 жылдың желтоқсанында ComfortDelGro және Uber альянс құрды, ал 2018 жылдың қаңтарында UberFLASH іске қосылды. ComfortDelGro нарықтың сұранысы мен ұсынысына сәйкес бағасы реттелетін ComfortRIDE жаңа брондау қызметін іске қосты, ол 2019 жылдың 15 мамырында Flat Fare-ді алмастырды және тамыз айында екі миллион клиентке жетті. ComfortDelGro сондай-ақ жеке жалға берілетін көліктерге де қызмет көрсетуді жоспарлады. Бірнеше такси компаниялары 2017 жылдың ақпанынан бастап динамикалық баға белгілеуді енгізуге өтініш білдірді. 2017 жылдың 22 наурызынан бастап Grab 2017 жылдың 29 наурызында JustGrab енгізуді жоспарлады, бұл такси компанияларын белгіленген бағалар жүйесіне (SMRT Taxi, TransCab, Premier Taxis, Prime Taxis және HDT Taxi қатысты) енгізді. 2018 жылдың қаңтарында соңғы сығымдалған табиғи газбен жүретін таксилер қызметтен толығымен алынып, жарамсыз деп танылды. 2018 жылдың мамырында Uber Grab компаниясымен бірікті. Кейіннен Ryde, TADA және Gojek сияқты тағы да көптеген такси операторлары пайда болды, ал кейбіреулері (Kardi, Jugnoo, Filo Ride және Urge) қысқа ғана уақытқа ғана жұмыс істеді. Gojek 2018 жылдың қарашасында енгізілді, пилоттық сынақ бағаның өсуінсіз басталды және толық іске қосылғанға дейін DBS/OCBC карталарын пайдаланушыларға ғана шектелді (2019 жылдың 11 қаңтары). Сонымен қатар, көптеген такси операторлары тұрақты тарифтерді ұсыну үшін ірі көлік шақыру қызметтерімен (ride-hailing) серіктестікке келді, оның ішінде TransCab 2019 жылдың 26 қыркүйегінде Ryde және 2019 жылдың 29 қарашасында Gojek компанияларымен келісім жасады. Сол сияқты, Premier Taxis 2019 жылдың 19 ақпанында TADA компаниясымен келісім жасасты, бұл таксилер мен жеке көліктерді біріктірді, содан кейін 2019 жылдың 20 мамырында Smart Call мүмкіндігі енгізілді. 2018 жылдың мамырында Uber компаниясы жойылғаннан кейін таксилер қайта жанданды, бірақ ComfortDelGro үш кезеңде 2400 такси сатып алды. 2018 жылдың шілдесінде ComfortDelGro Taxi Сингапурда алғашқы тез зарядталатын толық электрлі Hyundai Ioniq таксилерін сынақтан өткізе бастады. Сингапурда толық электрлі таксилерді сынақтан өткізу 2019 жылдың қаңтарында Ioniq-тен екі есе көп батарея қуаты бар Hyundai Kona электрлік таксилерін қосу арқылы кеңейтілді. Сонымен қатар, TransCab 2019 жылдың қаңтарынан бастап Toyota Prius таксилерін сатып ала бастады. 2019 жылы "Жолаушылар тасымалы саласындағы заң" қайта қарастырылды. Тарифтік шекті белгілеу мүмкіндігі қарастырылды. Бағаның өсуіне тек тұрақты тарифтік брондауларда ғана рұқсат етіледі, онда тарифтер саяхатты көрсету алдында көрсетіледі.

2020 жылдардың басында: жаңа қалыпқа бейімделу

Коронавирус пандемиясына байланысты 2020 жылдың басы мен ортасы аралығында жолаушылар әдеттерінің және үйден жұмыс істеу сияқты жұмыс орындарындағы өзгерістерге байланысты таксиге деген сұраныс күрт төмендеді. Электрлік такси операторы HDT пандемияның салдарынан қызметін тоқтатты және басқа жасыл көлік шешімдерін ұсынатын еншілес компанияларына көшті. 2023 жылы SMRT Corporation бұрын Strides Taxi деп аталған такси операцияларын Premier Taxis компаниясымен біріктіріп, Strides Premier құрды. Сол жылы Grab компаниясы Trans Cab компаниясын сатып алатынын хабарлады, аталған мәміленің 2023 жылдың 4-тоқсанында аяқталуы күтілуде.