Кіріспе
Кипрдегі көлік жүйелері
Кипрде енді жұмыс істейтін темір жол жүйесі болмағандықтан, адам немесе жүк болсын, кез келген жүктің дұрыс жеткізілуін қамтамасыз ету үшін басқа да түрлі көлік түрлері қажет. Соңғы темір жол 1952 жылы демонтаждалғаннан бері, көлік тек жолмен, теңіз арқылы және әуемен жүзеге асырылуда.
Жолдар
2006 жылы Кипр Республикасы бақылауындағы аймақтардағы жолдардың бір бөлігі асфальтталды, ал бір бөлігі асфальтталмады. 1996 жылы түрік кипрлік аймақта асфальтталған және асфальтталмаған жолдардың арақатынасы шамамен бірдей болды, оның ішінде асфальтталған жолдар, ал асфальтталмаған жолдар құрады. Британдық үкіметтің қалдырған мұрасы ретінде Кипр – көлік құралдары сол жақтан жүретін үш Еуропалық Одақ мүшесінің бірі.
Қоғамдық көлік
Никосия тұрғындары қалада көлік құралдарымен жүреді. Кипрде әр 1000 адамға 629-дан астам автомобиль шақтап, бұл елді әлемдегі көлік иелену деңгейі ең жоғары елдердің біріне айналдырады, бірақ экологиялық тасымал өте аз қолданылады. Үлкен Никосия қалалық аймағындағы сапарлардың барлығының тек 3% ғана қоғамдық көлікпен жасалады. Велосипедпен жүру одан да сирек – 2%. Кипр үкіметі мен Никосия билігі жеке көліктерге балама ретінде қоғамдық көліктің қолжетімділігін арттыру мақсатында қоғамдық көлік жоспарын жасады. 2020 жылы Никосия және Ларнака аудандарының көлік компаниялары OSEL (Никосия аудандық көлік ұйымы) ұйымынан NPT (Никосия қоғамдық көлігі) ұйымына және ZENON Larnaca Buses компаниясынан LPT (Ларнака қоғамдық көлігі) компаниясына ауыстырылды. 2022 жылы Кипр қоғамдық көлігі Никосияның қоғамдық көлігі үшін жаңа жоспарлар жасады, бағыттардың нөмірін өзгертіп, жаңа автобус аялдамаларын қосып, автобустарды жаңартып, көлік жүйесін жаңғыртты. Жоспар екі кезеңде жүзеге асырылып, қазір толыққанды аяқталды.
Лицензиясы бар көлік құралдары
Жол көлігі аралдағы көліктердің басым түрі болып табылады. 2007 жылы Халықаралық жол федерациясы жариялаған мәліметтерге сәйкес, Кипрде әр 1000 адамға 742 автомобиль шақтап, бұл көрсеткіш әлемдегі ең жоғары көрсеткішті құрайды. + Лицензиясы бар көлік құралдарының саны Көлік санаты 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 Жеке көліктер 270,348 277,554 291,645 324,212 344,953 363,383 400,432 432,702 450,182 Таксилер 1,641 1,559 1,696 1,770 1,845 1,780 1,856 1,864 1,870 Жалдау көліктері 8,080 8,509 9,160 9,652 8,336 7,782 8,648 8,951 8,452 Автобустар 3,003 2,997 3,275 3,199 3,217 3,221 3,292 3,402 3,449 Тракторлар 117,942 117,792 119,646 117,825 118,355 115,723 117,498 121,779 124,097 Тракторлар 13,594 13,932 14,284 13,941 14,368 14,739 14,956 15,478 15,877 Мотоциклдер 41,985 40,276 41,516 41,396 40,381 40,359 41,211 43,219 42,690 БАҒЫ 442,999 448,687 466,938 498,054 517,087 532,248 591,962 631,824 651,149
Кипрдегі қоғамдық көлік жекемен басқарылатын автобус қызметтерімен (Никосия мен Ларнакадан басқа), таксилермен және қалааралық «бірлескен» такси қызметтерімен (жергілікті жерде «сервис такси» деп аталады) шектеледі. Осылайша, елдегі жеке автомобиль иелігі көрсеткіші әлемде адам басына шаққанда бесінші орында тұр. Дегенмен, 2006 жылы Еуропалық Одақ Даму Банкінің қаржылық қолдауымен Кипр бойынша автобус қызметтерін кеңейту және жақсарту, сондай-ақ қоғамдық көлікті қайта құру бойынша кең ауқымды жоспарлар жарияланды.
Теңіз порттары мен порттары
Кипр порттары Кипр порттар басқармасымен басқарылады және күтіледі. Аралдың ірі порттары – Лимассол және Ларнака порттары, олар жүк, жолаушылар және круиздік кемелерге қызмет көрсетеді. Лимассол екеуінен де ірірек және жүк пен круиздік кемелердің көп көлемін қабылдайды. Ларнака негізінен жүк порты болып табылады, бірақ 2006 жылы Ливаннан шетел азаматтарын эвакуациялауға және одан кейінгі гуманитарлық көмек көрсетуге үлкен үлес қосты. Зыги қаласының (Ларнака мен Лимассол арасындағы шағын қала) жанындағы Василикоста кішкентай жүк терминалы да бар. Кипрдегі мариналарда шағын кемелер мен жеке яхталар тоқтауға болады.
Велосипедтерді ортақтастыру жүйесі
Nextbike – Кипрдегі ең соңғы көлік жүйесі, бұл жүйе әлемнің түрлі қалаларында сәтті қолданылып келе жатқан бағдарламалармен ұқсас. Велосипедтерді Никосия және Лимассол қалаларындағы станцияларда, сондай-ақ Ларнакадағы 1 станцияда табуға болады.
Әуежайлар
1999 жылы Кипрде 12 әуежай болды, олардың барлығының қатты ұшу-қону жолағы болған. Олардың жетісінің ұшу-қону жолағының ұзындығы 2438-ден 3047 метрге дейін, біреуінікі 1524-тен 2437 метрге дейін, үшеуінікі 914-тен 1524 метрге дейін, ал біреуінікі 914 метрден кем болған. Топырақтан жасалған ұшу-қону жолағы бар үш әуежайдың екеуінің ұзындығы 914 метрден кем, ал біреуінікі 914-тен 1524 метрге дейін болған.
Халықаралық әуежайлар
Ларнака халықаралық әуежайы – аралдың басты әуежайы және әлемнің көптеген қалаларына рейстер ұйымдастырады. Пафос халықаралық әуежайы екінші ірі әуежай болып табылады және көбінесе Ryanair арқылы Еуропаға рейстер жасайды; сондай-ақ, басқа құрлықтарға сирек рейстер де бар. Никосия халықаралық әуежайы – қолданыстан шығарылған әуежай. 1974 жылға дейін ол аралдың басты әуежайы болды. Ол әлі де жұртшылыққа жабық. Эркан халықаралық әуежайы – де-факто Солтүстік Кипр мемлекетінің басты әуежайы. Әуежайдан Түркияға ғана рейстер бар, оларды тек түрік әуе компаниялары қамтамасыз етеді (компаниямен шатастырмаңыз). Эркан әуежайына және одан ұшу заңсыз болып табылады.