Кіріспе

Көлік секторы Гайанада жұмыс істейтін барлық көлік түрлерінің физикалық инфрақұрылымын, кемежайларды, көлік құралдарын, терминалдарды, автопарктерді, қосымша жабдықтарды және қызмет көрсетуді қамтиды. Сондай-ақ, көлік қызметтерін, осы қызметтерді ұсынатын агенттіктерді, жүйені жоспарлайтын, салатын, күтіп ұстайтын және басқаратын ұйымдар мен адамдарды, сондай-ақ оның дамуын бағыттайтын саясатты да қамтиды.

Қалалық көліктер

Гайананың астанасы Джорджтаун қаласының маңындағы қоғамдық көліктер жеке меншік шағын автобустармен қамтамасыз етіледі, олар белгіленген аймақтарда, жақсы реттелген тарифтік жүйе бойынша жұмыс істейді. Бұл жүйе елдің барлық шағын автобус бағыттарына таралады. Көптеген бағыттарда шағын автобустар үшін арнайы аялдамалар бар, бірақ кейбір автобустар жолаушыларды бағыттың кез келген жерінен түсіріп алады. Бұл жағдай көлік ағынының қалыпты жүруіне кедерес келтіретін болғандықтан, басқа көліктерге қиындық туғызады. Таксилер қала ішінде және ауылдық жерлерде еркін қозғалады. Олардың бағасы көбінесе стандартты, бірақ реттеу деңгейі төмен. 2010 жылдан бастап барлық таксилер сары түске боялуға міндетті, бұл ереже тұтынушыларды қорғау және қылмыстар жасау үшін жиі қолданылатын көліктерден ажырату мақсатында енгізілді. Барлық таксилер "Хакни Каредж" деп тіркеледі және олардың нөмірлік тақталарының басында "H" әрпі тұрады. Джорджтаунда көптеген такси қызметтері жұмыс істейді, сонымен қатар қаланың орталық бизнес аймағында такси ұстау өте оңай. Бағыттар желісі Stabroek аймағында және Croal мен Robb көшелері арасындағы Республика даңғылында шоғырланған бірнеше бастапқы нүктелерге ие. Жол жағдайы өте әртүрлі, ал кейде күтімге келмейді. 2006 жылы бір ғана светофор жұмыс істесе, 2007 жылдың шілдесінде Үндістанның EXIM банкінен үкіметке 2,1 миллион АҚШ доллары көлемінде берілген несие арқылы Үндістанның CMS Traffic Systems Limited компаниясы заманауи жүйені орнатты. Бұл жүйе Джорджтаунның барлық маңызды қиылыстарында көлік және жаяу жүргіншілер үшін сигнал береді.

Жолдар

2004 жылы Гайананың жол желісінің ұзындығы шамамен 24 пайыз немесе 940 шақырымды құрады, оның ішінде ауыл шаруашылығы секторына қызмет ететін жағалау және өзен аймақтарындағы негізгі жолдар, ал Линденге дейінгі жол тау-кен және орман шаруашылығы секторына қызмет көрсетеді. Оның 21 пайызы (820 шақырым) жағалаудағы ауыл шаруашылығы аймақтарын негізгі жол желісімен байланыстыратын қосалқы жолдардан тұрады. Қалған 56 пайызы (2 235 шақырым) ішкі жолдар мен соқпақтардан тұрады. Көбінесе жолдардың жағдайы нашар. Дегенмен, Үкімет бірнеше жолды толыққанды жаңартуға бағытталды, және олардың көпшілігі жаңартылды. Батыстан шығысқа қарайғы негізгі жағалау жолдары: Эссекибо жағалау жолы, Парикадан Врид-эн-Хопқа дейінгі жол, Шығыс жағалаудағы Демерара және Батыс жағалаудағы Бербис жолдары, сондай-ақ Нью-Амстердамнан Мольсон сағасына дейінгі Корентин тас жолы (86 шақырым). Бұл жолдардың барлығы асфальтталған, жылдамдық шегі 50-100 км/сағ. Джорджтаунның оңтүстігіндегі негізгі жол – Шығыс жағалаудағы Демерара жолы, Румивельдттен Провиденске дейін төрт жолақты, ал Провиденстен Тимериге дейін екі жолақты. Джорджтаун – Тимери, онда Чедди Джаган атындағы халықаралық әуежай (CJIAT) орналасқан. 1966 және 1968 жылдар аралығында Шығыс жағалаудағы Демерара жолындағы Соесдайк, Маккензиге қазіргі заманғы екі жолақты тас жолмен – Соесдайк-Линден тас жолы арқылы қосылды. Бұл жол Джорджтаун мен Летемді байланыстыратын тас жолдың бір бөлігі ретінде салынған. 1968 жылы Линденде Демерара өзені арқылы көпір салынды, ал 1974 жылы Летемге баратын бағыт Линденде Демерара өзенінен өтіп, Демерара мен Эссекибо өзендерінің суайдыны бойымен Мабура арқылы Курупукариге дейін оңтүстікке қарай жүреді деп шешілді. Курупукариден ол Аннайға дейінгі ескі мал жолымен қатар жүреді, ал Аннайдан ол Летемге дейінгі жолмен жүреді. 1970 жылдардың басында Линден мен Рокстоун арасында екі жолақты, заманауи геометриялық және латеритпен қапталған жол салынды. Бұл жол кейіннен Мабура мен Курупукаримен байланысты. 1990 жылы Курупукари мен Анай арасында екі жолақты латериттік жол салынды және Курупукариде көлік паром орнатылды. Мабура мен Курупукари арасындағы және Аннай мен Летем арасындағы жол болғандықтан, көліктер Джорджтаун мен Летем арасында жүруге мүмкіндік алды. 1974-1978 жылдары үлкен гидроэлектр станциясының құрылысын жеңілдету үшін Рокстоун мен Курупунг арасында жол салуға тырысты. Рокстоуннан солтүстікке қарай Сурибаннаға қарай, онда Есекибо өзенінен Шеримаға дейін понтондық паром орнатылды. Шеримадан батысқа қарай баратын жол Бартикадан 31 шақырым жердегі Аллсопп нүктесінде Бартика-Махдия жолын қиып өтеді. Аллсопп нүктесінен жол Бартикаға қарай қолданыстағы жолмен жүріп, Бартикадан Мазаруни өзенінің төменгі ағысындағы Теперуға қарай 5 миль (8 км) тармақталған. Теперуде Мазаруни өзенінен Итабаллиге дейін пантондық паром орнатылды. Итабаллиден батысқа қарай Пурунь өзеніндегі Питер кенішіне дейін барады. Питер кенішінен жол Курупунгке дейін жалғасты. Бұл жол UMDA жолы деп аталады. Сонымен қатар, шығыста Квакваниден шығыста Ituni, Linden, Rockstone, Sherima арқылы батыста Bartica-ға дейін созылатын шығыс-батысқа қарай негізгі жол жүйесі бар. Осылайша, Линден – ішкі аймақтағы автокөлік тасымалының негізгі хабтарының бірі. Қазіргі негізгі жолдардан басқа, шамамен 1570 шақырымды құрайтын бірнеше ішкі жолдар немесе соқпақтар бар. Жолдардың көпшілігі асфальтталмаған, оларды дұрыс күтпесе, олар нашарлайды. Олар негізінен ішкі және өзен жағалауындағы аймақтарда кездеседі және бірқатар маңызды тау-кен және орман шаруашылығы қызметімен байланысты қамтамасыз етеді, осылайша тау-кен және орман шаруашылығы қауымдастықтары мен дамыған жағалау аймақтары арасындағы тасымалдауды жеңілдетеді. Бұл жол-соқпақ желісінің бір бөлігі артериялық жол жүйесіне айналып, ішкі аймақтарды бір-бірімен және негізгі жол желісімен байланыстыра алады. Гуянадағы жолаушылар тасымалының 80 пайызы, ал жүк тасымалының 33 пайызы жолмен жүреді деп есептеледі. Батыс Демерараға жолаушылар Demerara Harbor Bridge арқылы немесе Stabroek Stelling-тен Vreed en Hoop-қа дейінгі Demerara өзеніндегі паром арқылы жол көлігін таңдай алады, бұл көлбеу қарама-қарсы. Демерараның батыс жағалауынан басталатын автомобиль жолы қатты қозғалады, өйткені ол Эссекибо өзенінің шығыс жағалауындағы Парикаға байланысты, ол Эссекибо аймағындағы экономикалық қызметтің маңызды орталығына айналды. Енді Суринамға су арқылы сапарға шығу мүмкін, Мольсон сағасындағы паромды пайдаланып, Корентин өзенінен Суринамның Оңтүстік Дреніне өтуге болады. Бразилияға саяхат ету үшін ескі мал жолы пайдаланылады, ол Линден бұқтырмасын өтіп, Летемде аяқталады.

Көпірлер

Жағалаудағы басты жол жүйесі үздіксіз емес. Есекибо, Демерара және Бербис өзендерімен қиылысқан жерлерде үзілістер бар. Адамдар мен тауарлар осы үзілістерді паромдық жүйелермен, сондай-ақ Демерара портының көпірі (DHB) және Бербис көпірі арқылы жүзеге асырады. Демерара портының көпірі – 2 километрлік екі жолақты, суға қадалатын ақылы көпір, ол Демерара өзенінің сағасына жақын орналасқан. Бұл көпір негізінен төменгі деңгейлі көпір болып табылады, бірақ өзеннің ортасында 8 метрлік (26 фут) тік биіктігі бар учаскесіне ие, бұл шағын кемелердің өтуіне мүмкіндік береді. Сонымен қатар, теңіз кемелерінің өтуі үшін арнайы қозғалмалы екі учаскесі бар. 1998 жылдың ортасынан бастап, көпірден түсетін ақы төлемдері Гуяна үкіметінің шотына емес, DHB шотына түсе бастады. Бұл DHB-ны тәуелсіз мемлекеттік орган ретінде құруға жасалған қадам. Қазіргі таңда, ақы төлемдері көпірді пайдалану және күтіп ұстау шығындарын толық жаба алмайды; Гуяна үкіметі оны күтіп ұстауға үлкен үлестеме береді. Көпір 1978 жылдан бері пайдалануда және қатаң күтімге қарамастан, қазіргі уақытта оның қызмет ету мерзімі аяқталуға жақын. 2007 жылы Гайананың оңтүстік-батысындағы Летем маңында Гайана мен Бразилияны байланыстыратын Такуту өзенінің көпірінің құрылысы қайта басталды. Көпір 2009 жылдың 14 қыркүйегінде ресми түрде ашылды, бұл Бразилияның солтүстігіндегі экономикалық мүдделерге Джорджтаун портына дейін жолмен қосылуға мүмкіндік берді. Көпір ашылғаннан бері Летемдегі бесiп көрiнбеген құрылыс және халық санының өсуі, көпірдің көлік және тауар айналымын жеңілдеткенін көрсетеді. Такуту көпірі – Гайана мен Бразилия арасындағы жүк тасымалын жеңілдетуге бағытталған бірнеше бірлескен жобалардың біріншісі. Бразилия Летемнен Джорджтаунға дейінгі жолды асфальттауға үлестеме беретіні күтілуде, бұл аймақтың экономикасы мен қоршаған ортасына зор әсер етеді. Сондай-ақ, Джорджтаун портын тереңдету жоспарлануда, бұл үлкен сыйымдылығы бар жүк кемелерін қабылдауға мүмкіндік береді.

Темір жол көлігі

Коммерциялық темір жол қызметтері жолаушылар мен жүк тасымалы бойынша 1974 жылға дейін жұмыс істеді. Екі бағыт болды: Vreed en Hoop-тан Parika-ға дейінгі (18,5 миль (30 км)) Demerara Essequibo темір жолы және Georgetown-нан Rosignol-ға дейінгі (65 миль (105 км)) Demerara Berbice темір жолы. Батыс Демерара/Шығыс Эссекибо және Шығыс Демерара/Батыс Бербисе тас жолдары жаңартылғаннан кейін, 1970 жылдардың ортасында үкімет темір жол қызметтерін тоқтатуға шешім қабылдады, себебі олар зиян келтіріп, шығынға жұмыс істеді. Мэттьюс Ридж аймағында 32 миль (51 км) ұзындығындағы темір жол бар. Бұрын Линденде боксит кені тасымалдану үшін темір жол қызметі болған. Бірақ қазір боксит кенін тасымалдау үшін жүк көліктері пайдаланылады.

Су көлігі

Жалпы алғанда, үлкен көлемді, төмен құнды тауарларды ұзақ қашықтықтарға тасымалдау үшін су көлігі ең арзан болып саналады. Бұл әсіресе Гайанада, жол инфрақұрылымы жетілмеген жағдайда, айқын байқалады. Сонымен қатар, үкімет ұсынған экономикалық белсенділіктің кең аумақтық таралуы және елдің ішкі аймақтарының дамуы су көлігіне деген сұранысты, парадоксальды түрде, кемітуге емес, керісінше арттыруы мүмкін. Гайанадағы су көлігін қолдайтын инфрақұрылым кеме жүзе алатын өзендердің жағалауларында орналасқан, атап айтқанда, Эссекибо, Демерара және Бербис өзендері. Жағалау және ішкі аймақтарды байланыстыратын кемежайлар мен платформалардан басқа, елдің сыртқы және ішкі кеме қатынасының қажеттіліктерін қамтамасыз ететін нысандар да бар. Экспорт пен импорттың дерлік барлығы теңіз арқылы тасымалданады. Демерара өзенінің сағасында орналасқан Джорджтаун порты бірнеше кемежайлардан тұрады, олардың көпшілігі жеке меншікте. Сонымен қатар, Линденде теңіз кемелері үшін үш тұрақ орны бар. Джорджтаун портын пайдаланатын кемелердің өлшемі судың тереңдігімен шектеледі. Алайда, Бербис өзеніндегі арнаны жақсарту арқасында, енді сол жерге дейін кемелер тоқтауға мүмкіндік туды. Гайананың сыртқы саудасын шетелдік кеме компаниялары жүзеге асырады. Ең ірі экспорттық тауарлар – боксит және қант, ал ең көп көлемде импортталатындар – мұнай және бидай ұны. Басқа да маңызды ірі көлемде экспортталатын тауарларға күріш және ағаш кіреді. Контейнерлер қолданылады, бірақ олар ішкі көлік жүйесінің бөлігі болмағандықтан, порттарда тиеліп түсіріледі. Ішкі баржа тасымалы боксит, қант, күріш және құрылыс материалдары үшін маңызды. Мысалы, қант экспортының 98 пайызы экспорт үшін Джорджтаун портына баржамен жеткізіледі. Өзендер ағаштарды тасымалдау үшін пайдаланылады және ішкі аймаққа саяхаттайтын адамдардың да маңызды бөлігін құрайды. Гайанадағы сауда үшін шамамен 1000 километрге жуық су жолдары пайдаланылады деп есептеледі. Сонымен қатар, дренаждық каналдар қантты плантацияларда жинау және жеке сапарлар үшін маңызды көлік арналары болып табылады.

Паромдар

Паромдық қызметтер жағалаудағы басты жолдарды және Гайана мен Суринамды байланыстырады. Үкіметтің Көлік және порты департаменті Эссекибо және Демерара өзендерінде белгіленген кесте бойынша паром қызметтерін ұсынады. Шағын, жеке меншік өзен кемелері осы қызметтерді толықтырады. 2008 жылдың желтоқсанында Бербис өзені арқылы салыныс аяқталғаннан кейін, Көлік және порты департаменті Розиньол мен Нью-Амстердам арасындағы қызметін күніне бір рет сапармен шектеді. Қазіргі уақытта табыс әкелетін жалғыз паром қызметі – “The Parika Adventure”. Қалғандарына, әсіресе Солтүстік-Батыс бағытына көрсетілетін қызметтерге Үкімет, Көлік және порты департаментінің порты бөлімінен түсетін табыс есебінен субсидия бөледі. Дегенмен, паромдық операциялардың тиімді болу әлеуеті бар, егер олардың материалдық-техникалық базасын жақсарту үшін капиталдық инвестициялар жасалса. Теңіз әкімшілігінің құрылуынан кейін, содан соң Ұлттық теңіз порттары басқармасы құрылғаннан кейін, паромдық операциялар жекешелендірілуі немесе коммерциялық тұрғыдан тиімді, тәуелсіз агенттік ретінде жұмыс істеуі мүмкін. Сондай-ақ, Гайана мен Суринамды байланыстыратын паром бар, ол Корентин өзенін Спринглендтен (Гайанадағы Корривертоннан) Суринамдағы Нью-Никери қаласына дейін кесіп өтеді. Розиньолдан сағат 8:00-де және қазір 14:30-да шығады. Бұл қызмет негізінен мектеп оқушылары, мемлекеттік қызметкерлер және зейнеткерлер үшін Бербис көпірінен өту құнының жоғарылығын өтеуге бағытталған. Соңында, басты паромдық байланыстарды көпірлермен алмастыру жоспарланған, бастапқысы Розиньолдан Бербис өзені арқылы Нью-Амстердамға дейін. 1999 жылдың соңында Көлік және порты департаментіне тиесілі паромдық кемелердің паркінде тоғыз моторлы кеме болды, олардың алтауы 15-ден 55 жылға дейін жасалған. Олардың екеуі елу жылдан асып, үшеуі отыз жылдан асып, орташа жасы отыз бес жылды құрады. Олар дерлік үнемі жөндеуді қажет етеді.

Әуе көлігі

Ауа көлігі арқылы іскерлік және демалыс сапарлар жасауға мүмкіндік бар, соның арқасында елдің ішкі аймақтарының көптеген бөліктеріне саяхаттау оңай. Бірнеше жергілікті әуе компаниялары Джорджтауннан оңтүстік-шығысқа қарай 6 миль (10 км) қашықтықта орналасқан Шығыс жағалаудағы Демерарадағы Огл әуежайынан, сондай-ақ Джорджтауннан оңтүстік-батысқа қарай 25 миль (40 км) қашықтықтағы Тимеридегі Чедди Джаган халықаралық әуежайынан ұшып шығады. Әуе көлігі Гайананың дамуында маңызды рөл атқарады. Ел ішінде ол жағалау аймақтары мен ішкі аймақтардағы қауымдастықтарды байланыстырады, олардың көпшілігіне басқа көлік түрлерімен жету мүмкін емес. Осылайша, осы аймақтардың экономикалық және әлеуметтік әл-ауқаты, сондай-ақ олардың ұлттың құрылымына интеграциясы әуе көлігінің қолжетімділігіне тікелей байланысты. Сыртқы қатынастарда жолаушылар елге және елден әуе арқылы тасымалданады. Бұған қоса, жүк тасымалының, әсіресе экспорттың әлеуеті осы көлік түрі үшін үнемі артып келеді. Гайанадағы алғашқы әуе рейсі 1913 жылдың наурыз айында болды, ол кезде неміс Джордж Шмидт Джорджтаун үстінен ұшты, Бел Эйр Парк жарыс жолынан ұшып кетті. 1929 жылдың қыркүйегінде Гайанаға алғашқы әуе почтасы жеткізілді. Американың танымал ұшқышы полковник Чарльз Линдберг өзінің ұшқыш қайығымен (амфибиялық кеме) 1929 жылдың 22 қыркүйегінде Демерара өзеніне келді. 1939 жылы ішкі аймаққа тұрақты рейстер басталды. Гуянадағы әуе көлігінің тарихы 1920 жылдары алғашқы "буш" рейстерінің енгізілуімен басталғанмен, үкіметтің белсенді қатысуы 1947 жылдан басталады, ол кезде Азаматтық авиация директоры тағайындалып, саланың реттелуін қамтамасыз етті. 1948 жылдың 9 шілдесінде Рупунуниден Джорджтаунға етті әуе арқылы жүйелі түрде тасымалдау басталды. Амфибиялық ұшақтар елдің дамуына маңызды рөл атқарды, өйткені олар әуеайлақтарға да, суға да қондыруға қабілетті. Гайанадағы әуе көлігінің дамуына үлкен үлес қоскан Артур "Арт" Джеймс Уильямс – АҚШ-тан келген ұшқыш және механик. Ол 1934 жылдың тамызында Британ Гвианасына келді және 1955 жылдың қазанында АҚШ-қа оралды. Осы кезеңде, соғыс жылдарында АҚШ Әуе күштерінде қызмет еткеннен басқа, ол British Guiana Airways Ltd. (1938 жылдың 27 мамырында тіркелген) компаниясын құрды және 1939 жылдан бері тұрақты ішкі рейстерді жүзеге асырып келеді. 1955 жылдың 15 шілдесінде үкімет British Guiana Airways әуе компаниясын сатып алды. Алайда, 1979 жылы Guyana Airways Corporation өңірлік рейстерді бастағанға дейін сыртқы рейстерді тек шетелдік әуе компаниялары ғана қамтамасыз етті. Кейіннен шетелдік валютадағы пайданы қайтару бойынша шектеулер және басқа да жағдайлар шетелдік әуе компанияларының Гайанаға рейстерін тоқтатуына себеп болды, BWIA-ны қоспағанда. Осыған байланысты Guyana Airways Corporation АҚШ-тағы Майами мен Нью-Йоркке және Канададағы Онтарио штатының Торонто қаласына әуе рейстерін бастау арқылы бұл олқылықты толтыруға міндетті болды. 1980 жылдары Guyana Airways Corporation-ның ішкі рейстері бірқатар себептермен нашарлай бастады, олардың ішінде ең маңыздысы – талап етілген арзан бағалар және импортталған ұшақтардың бөлшектері мен басқа да қажеттіліктер үшін шетелдік валютаға қолжетімділіктің болмауы. Сондықтан жеке сектор бұл олқылықты толтыра бастады және 1991 жылға қарай үш ірі отандық чартерлік оператор пайда болды. Осы аралықта Guyana Airways Corporation ішкі рейстері нашарлай берді және 1993 жылға қарай бүкіл елге қызмет көрсету үшін тек бір ғана Twin Otter DHC 6 болды. Жаңа басқару кезінде ол қайта жанданды және бірнеше ішкі жоспарлы бағыттарды қайта енгізу арқылы бастапқы ішкі рөліне ішінара оралды, өйткені екі Shorts Skyvan SC7 ұшағы және екінші Twin Otter DHC 6 ұшағы қосылды. 2010 жылы Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ИКАО) Джорджтаунның орталығынан оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан бұрынғы қант аршасы әуеайлағының Огл (IATA: OGL, ICAO: SYGO) әуе терминалына "халықаралық" мәртебе берді. Аэропортқа өңірлік әуе қатынасының артуын күтіп, сол жылдың қаңтар айында Еуропалық Одақ субсидиясын алған құрылыс жобасы басталды, ол терминал ғимаратын жаңартуды және негізгі асфальтталған ұшу-қону жолын 4000 футқа дейін ұзартуды көздеді. Огле – Гайананың ішкі аймағына ішкі рейстердің орталығы және көршілес Суринамның астанасы Парамарибодағы қалалық әуеайлаққа күніне бір рет рейстерді ұсынады.

Қиындықтар мен болашақ даму

Гайананың көлік жүйесінің өте нашарлығы оның әлеуметтік және экономикалық дамуына бірнеше жағынан тосқауыл қояды. Біріншіден, ол өндіріс құнын арттырады, демек, бәсекеге қабілеттілікті төмендетеді, әсіресе кен және орман шаруашылығы салаларында. Екіншіден, жағалауда орналаспаған алтын, ағаш, алмаз, ауыл шаруашылығына жарамды топырақ сияқты табиғи ресурстарды толыққанды пайдалану мүмкіндігін шектеуге әкеп соғады. Үшіншіден, жағалауда және елдің ішкі аймақтарында тұратын адамдар арасындағы байланысты күрт шектеу арқылы елді екіге бөліп, дерлік араласпайтын екі мәдениет құрайды. Төртіншіден, физикалық және рухани тұрғыдан елдің біртүтастығына кедергі келтіреді: физикалық жағынан байланыспағандықтан, гайаналықтардың өздерін гайаналықтар ретінде ойлауы және бір ұлт ретінде әрекет етуі қиынға түседі. Бесіншіден, жағалау тұрғындарының ішкі аймаққа енуін шектейді және жағалауда тығыз және ыңғайсыз жағдайда өмір сүруге мәжбүр етеді, жер және басқа да мүмкіндіктер үшін күресіп, бәсекелеседі, ал оңтүстікке қарай жақсырақ аумақтар бар. Алтыншыдан, елдің көп бөлігін игермеу, Гайананың көрші елдерінің оның аумағына қатысты талаптарын күшейтуі мүмкін. 2012 жылы Гайана мен Бразилия үкіметтері екіжақты сауда мен ынтымақтастықты арттыру мақсатында гидроэнергетиканы дамыту, Линден-Летем тас жолын салу және терең су портын құру мәселелері бойынша өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Бұл желі Бразилия, Венесуэла және Суринам сияқты көрші елдерге автомобиль жолдары арқылы оңай қол жеткізуге мүмкіндік беретін еді; елдің ағаш және табиғи ресурстарын пайдалану құнын төмендетіп, оларды халықаралық нарықта бәсекеге қабілетті ететін еді; аралық және Рупунуни саванналарындағы қолайлы аумақтарды оңай қол жеткізу арқылы ауыл шаруашылығын дамытуды әртараптандыратын еді; жағалаудағы халық тығыздығын азайтып, жағалау және ішкі аймақтардың тұрғындарының өмір сапасын жақсартатын еді; экономикалық белсенділіктің тең бөлінуіне, ғана емес, ауыл шаруашылығында, сонымен қатар өндіріс және шағын кәсіпорында да мүмкіндік тудыратын еді. Қазіргі қолданыстағы ДХБ-ны алмастыру үшін жоғары көпір салу қазіргі кезде зерттелуде; Эссекибо өзенінің сағасындағы аралдарды шығыс жағалаудағы Мораси және батыс жағалаудағы Супенааммен байланыстыратын бірнеше көпірлер мен жолдар; сондай-ақ Эссекибо өзенінің үстінен Монки Джамп тұсында тағы бір жоғары көпір салу жоспарлануда. Бербис өзенінің шығыс және батыс жағалауларындағы Краб аралы мен Д'Эдвардс арасындағы көпір салу 2008 жылы аяқталды. 2012 жылы Гайана үкіметі Қытайдың CHEC компаниясымен CJIA әуежайының ұшу-қону жолағын кеңейту және шамамен 131 миллион АҚШ долларына бағаланған заманауи терминал ғимаратын салу туралы келісімшартқа қол қойды. Бұған қоса, Тимери әуежайының ұшу-қону жолағы ұзартылып, әуежайдың барлық бөлігі жаңартылып, жолаушылар санының артуына бейімделетін еді. Огл әуежайы жекешелендіріліп, жақсартылып, кеңейтілді.

Су жолдары

Гайанада кеме жүруге жарамды су жолдарының көптеген торабы бар; Бербис өзені, Демерара өзені және Эссекибо өзені теңіз кемелері үшін тиісінше жүзуге қолайлы.