Кіріспе

Жалпақ, жылдам пісірілетін нан түрі
Солтүстік Американың жергілікті наны

Баннок – бұл ұннан пісірілетін, әдетте дөңгелек пішінді, жалпақ нан немесе жылдам пісірілетін нан. Ол Шотландияда және Ұлыбритания аралдарындағы басқа да аймақтарда кең таралған. Оны әдетте дастарқанға қою алдында бөліктерге бөліп кеседі.

Этимология

Баннок сөзі солтүстік ағылшын және шотланд диалектілерінен келген. Оксфорд ағылшын тілінің сөздігінде бұл термин "паниций" деген латын сөзінен – "пісірілген қамыр" мағынасындағы сөзден, немесе "панис" деген сөзден, яғни "нан" деген мағынадағы сөзден шыққандығы айтылады. "Баннук" деп алғаш рет 8 ғасыр авторы Альдхельмнің (709 жылы қайтыс болды) еңбектеріндегі түсіндірмелерде кездеседі, ал оның алғашқы анықтамасы 1562 жылы жазылған. Оның тарихи қолданысы негізінен Ирландия, Шотландия және Солтүстік Англияда болған. Шотланд ақыны Роберт Бернс Гленконнердің Джеймс Теннантқа жазған хатында Александр Теннант туралы айта келіп, баннокты атап көрсетеді.

Ерте тарих

Бастапқы банноктар ауыр, жалпақ, ашытқысыз арпа немесе сұлы қамырынан жасалған, дөңгелек немесе сопақ пішінде қалыптастырылып, жармаға (немесе шотландтарда белдеу) пісірілетін. Шотландияда 19 ғасырға дейін банноктарды баннок стане (шотландша – тас) деп аталатын үлкен, жалпақ, дөңгелек құмтас тасқа пісіретін, ол тікелей отқа қойылып, пісіру беті ретінде қолданылатын. Көптеген қазіргі банноктар нан пісіру ұнтағы немесе сода қолданып ашытылады, бұл оларға жеңіл және ауалы текстура береді.

Селкирк банногы

Шотландияның Селькирк банногы кеңінен танымал және оның аты Шотландия шекарасындағы сол қаланың атымен байланысты, дәстүрлі түрде сол жерде жасалады. Бұл - кеуекті, майлы, кейде жеміс тортқа ұқсас, бидай ұнынан жасалған және көп мөлшерде құрамында кішміш бар нан. Осы нанның алғашқы жасаушысы 1859 жылы Селькиркте дүкен ашқан Робби Дуглас деген нан пісіруші болған. Королева Виктория Эбботсфордта сэр Уолтер Скотттың немересіне қонаққа барғанда, Селькирк банногының кесегімен шай ішкені айтылады, осылайша оның абыройы мәңгілікке бекітілді. Бүгінде Селькирк банноктары бүкіл Ұлыбританияда танымал және оны көптеген ірі супермаркеттерде табуға болады.