Кіріспе

Британдық Шығыс Үндістан компаниясының президенті Джордж Пигот, 1-ші барон Пигот (4 наурыз 1719 – 11 мамыр 1777) Британдық Шығыс Үндістан компаниясының президенті қызметін екі рет атқарды.

Өмір

Пиго – Уистминстерлік Ричард Пигоның және оның әйелі Франсистің, XVII ғасырдың соңында Англияға келген гугенот Питер Гудтың қызының үлкен ұлы еді. Франсис Каролина патшайымының "әшекейлеушісі" болды. Оның інілері адмирал Хью Пиго (1722–1792) және сэр Роберт еді. Пиго 1736 жылы, 17 жасында Шығыс Үндістан компаниясының қызметіне қабылданды; он тоғыз жылдан кейін 1755 жылы Мадрастың губернаторы және бас қолбасшысы болды. 1758 және 1759 жылдары француздарға қарсы қаланы қорғап, компания атынан Пондишериді басып алғаннан кейін, 1763 жылдың қарашасында лауазымынан кетіп, Ұлыбритания Корольдігіне оралды, содан кейін 1764 жылы барондыққа ие болды. Отбасылық орын болған Шропширдегі Пеплоу Холлды сатқаннан кейін, ол 1765 жылы Стаффордширдегі Патшулл Холлды 100 000 фунт стерлингке сатып алды. Сол жылы ол Ұлыбритания Парламентінде Уолингфорд округінен орын алды және 1768 жылға дейін сақтап қалды. 1766 жылы ол Дублин графтығындағы Патшулл бароны Пиго ретінде ирланд пэрі болды. 1768 жылдан өліміне дейін Бриджнорттан британдық Төменгі палатада отырды. Пиго 1769 жылдың 3 шілдесінде Кембридж университетінің құрметті докторлық диссертациясын алды. 1775 жылы Мадрастағы бұрынғы лауазымын қайта иелену үшін Үндістанға оралған Пиго бірден Танджор раджасы Тулджаджиді қайта орнату туралы ұсынысқа байланысты кеңесінің көпшілігімен қатыгез дауға түсті. Губернатор қарсыластарының бұйрығымен тұтқындалды және өлген кезде әлі тұтқын болды. Осы уақытта Пигоның әрекеттері Ұлыбританиядағы директорлар кеңесімен айыпталды, оны қайта орнату туралы бұйрыққа бірден кейін оны қайтарып алу туралы бұйрық ілесіп келді. Бұл оның өлімінен шамамен бір ай өткен соң болды, бірақ жаңалық Ұлыбританияға әлі жетпеген еді. 1779 жылы мәселе Парламентте талқыланды, және оның тұтқындалуына жауапты болған төрт адам сотталып, әрқайсысына 1000 фунт стерлинг айыппұл салынды. Бірнеше заңды емес балалары қалған Пиго ешқашан үйленбеді, сондықтан оның барондық атағы жойылды.

Британдық Шығыс Үндістан компаниясында қызмет

Джордж 1736 жылы Британдық Шығыс Үндістан компаниясының қызметіне хатшы болып кіріп, 1737 жылғы 26 шілдеде Мадрасқа келді. Сент-Дэвид бекінісіндегі кеңес мүшесі ретінде Пиго Роберт Клайвпен бірге Трихинополиге жаңа сарбаздар мен жабдықтарды жеткізу үшін жіберілді. Олар аз ғана сепойлармен бірге қайтып келе жатқанда, көптеген полигарлардың шабуылына ұшырап, өмірлерінен мүжіл болды. Пиго 1755 жылғы 14 қаңтарда Томас Сондерстің орнын басып, Мадрастың губернаторы және бас қолбасшысы болды. Ол 1758-1759 жылдардың қысында Томас Артур де Лаллимен қоршауда болған кезде қаланың қорғанысын үлкен шеберлік пен қайратпен жүргізді. 1761 жылғы қаңтарда подполковник (кейін сэр) Эйр Куттың (1726-1783) Пондишериді басып алғаннан кейін Пиго оны Мадрас президенттігіне, Шығыс Үндістан компаниясының меншігі ретінде беруді талап етті. Кут өзінің бас офицерлерімен кеңескеннен кейін бұл талаптан бас тартты, олар бұл жерді тәж үшін сақтау керек деп ойлады. Сонда Пиго егер оның талабы орындалмаса, корольдік әскерлердің немесе француз тұтқындарының күнкөрісі үшін қаржы бөлмейтінін мәлімдеді. Осыдан кейін Кут мойынсұнып, Пиго Пондишериді басып алды және Англиядан алған бұйрыққа бағынып, барлық бекіністерді жойды. Пиго 1763 жылғы 14 қарашада лауазымынан кетіп, дереу Англияға оралды. 1764 жылғы 5 желтоқсанда ол барондыққа ие болды, егер ер баласы болмаса, оның мұрагерлері ағалары Роберт пен Хью болады. Ол 1765 жылғы қаңтардан 1768 жылғы наурыздағы таратылғанға дейін Британдық Парламентте Валлингфорд округін өкілдік етті. 1768 жылғы наурыздағы жалпы сайлауда ол Бриджнорт округінен қайта сайланды және өмірінің соңына дейін сол округте отырды. 1766 жылғы 18 қаңтарда ол Дублин графтығындағы Патшулл бароны Пиго титулымен ирландтық пэріне ие болды.

Дау-жанжал және қалпына келтіру

1775 жылдың сәуір айында Пигот Александр Винчтің орнына Мадрастың губернаторы және бас қолбасшысы болып тағайындалды. Ол 1775 жылдың 11 желтоқсанында Форт-Сент-Джорджте қайтадан қызметке кірісті, көп ұзамай ол кеңесінің кейбір мүшелерімен келіспеушілікке ұшырады. Директорлардың нұсқауларына сәйкес ол Танжореге барды, онда 1776 жылдың 11 сәуірінде раджаның қалпына келтірілуін жариялаған жарлық шығарды. Оның аумағы Карнатика науабы Мұхаммед Әли Хан Валаджаға тәркіленген еді. Пигот Танжореден оралғаннан кейін кеңестегі даулар одан әрі күшейді. Пол Бенфилд бұрыннан-ақ Танжоре кірісіне, Навабқа берген қарыздары үшін үлкен сомада тапсырмалар алғанын, сондай-ақ Танжореде өсіп жатқан егіндерге байланысты басқа адамдарға берген қарыздары үшін де тапсырмалар алғанын мәлімдеген болатын. Ол енді раджаның қайта тағайындалуы оның мүдделеріне зиян келтірмеуі керек екенін айтып, өзінің мүлігін қайтару үшін кеңестен көмек сұрады. Пигот бұл талаптардың заңдылығын мойындаудан бас тартты, бірақ кеңес мүшелерінің көпшілігі оның пікірін елемеді және оның іс жүргізудегі дәстүрлі басымдық құқығын жоққа шығарды. Губернатор мен оның кеңесі арасындағы соңғы күрес салыстырмалы түрде шағын мәселеде болды – оның үміткері, мистер Рассел, немесе көпшіліктің үміткері полковник Стюарт Танжоре басқаруын раджаның қолына беру мүмкіндігіне ие болуы керек пе. Пигот полковник Стюарттың нұсқауларын кеңесте талқылауға рұқсат беруден бас тартса да, көпшілік оларға мақұлдауын берді және Танжоредегі офицерге жолданған хаттың жобасына келісті, онда полковник Стюартқа басқаруды тапсыруды бұйрық берілді. Пигот бұл нұсқауларға немесе хатқа қол қоюдан бас тартты және оның қолы болмаса, құжаттардың заңдық күші болмайды деп мәлімдеді. 22 тамыздағы кеңес отырысында көпшілік үкімет актісі үшін губернатордың келісімі қажет емес екенін жариялап, резолюция қабылдады. Сондай-ақ Пигот екі құжатқа да қол қоймағандықтан, хатшыға кеңес атынан оларға қол қоюға рұқсат беру керек деп шешілді. Бұл хатқа Джордж Страттон мен Генри Брук қол қойғаннан кейін, Пигот оны тартып алып, оларды үкіметтің билігін құлатқан әрекетпен ресми айыптады. Компанияның тұрақты ережелеріне сәйкес, оған қарсы айыпталған мүшеге айыпталған мәселеге қатысты пікір білдіруге немесе дауыс беруге рұқсат етілмеген. Осы тапқырлық арқасында Пигот кеңесте өз дауысымен көпшілікті қамтамасыз етті, ал екі құқық бұзушы мүше кейіннен қызметтен шеттетілді. 23 тамызда наразы мүшелер кеңес отырысына қатысудың орнына, Пиготтың өткен күнгі әрекетіне наразылық білдіріп, нотариалды куәландырылған наразылық хат жіберді және өздерін «осы президенттік аймағындағы Құрметті Компанияның жалғыз заңды өкілдері» деп жариялады. Олар бұл наразылық хатын патша әскерлерінің қолбасшыларына және Мадрастағы кез келген билікті иеленген адамдарға жіберді. Осы қорлаудан ашуланған Пигот сол күні екінші кеңес отырысын шақырды, онда Страттон және Брук мырзаларға, сондай-ақ командир сэр Роберт Флетчерге қосылған Флойер, Палмер, Джердан және Маккей мырзалар наразылық акциясына қол қойғандары үшін қызметтен шеттетілді, сонымен бірге сэр Роберт Флетчерді тұтқындауға бұйрық берілді. Келесі күні Пигот полковник Стюарт тұтқындап, Мадрастан шамамен он бес шақырым қашықтықтағы Сент-Томас тауына жеткізді. Пиготтың тұтқындалуына бұйрық берген наразы мүшелер дереу атқарушы биліктің өкілеттіктерін өз мойнына алды және губернатормен дауыс берген барлық әріптестерін жұмыстан босатты. Бенгал үкіметі басқа президенттіктерге бақылау билігіне ие болғанымен, араласудан бас тартты. Англияда осы оқиға туралы жаңалықтар көп талқылауға себеп болды. 1777 жылдың 31 наурызында иелердің жалпы сотында директорлар Лорд Пигоны қалпына келтіру және оны тұтқындағандардың мінез-құлқын тексеру үшін тиімді шаралар қабылдауы керек деген резолюция 382 дауыспен 140-қа қабылданды. Пиготтың пайдасына болған сезім директорлар сотында әлдеқайда аз болды, онда келесі сәуірдің 11-інде Пиготтың қалпына келтіруіне қолдау білдіретін бірқатар резолюциялар қабылданды, бірақ оның әрекеттері бірнеше жағдайда кінәлі болып көрінгенін мәлімдеді, әр тараптағы сандар тең болғандықтан лоттың шешімімен қабылданды. Директорлардың келесі отырысында, соттағы жылдық өзгерістен кейін, Лорд Пиготтың алған өкілеттіктері «Компанияның жарғысында белгілі емес, жарғыда рұқсат етілмеген, Директорлар сотының бұйрықтары мен нұсқауларында кепілдік берілмеген» деп шешілді. Пиготтың достары Страттон және Брук мырзаларды кеңестен шеттетудің конституциялық еместігін жариялайтын резолюцияны қабылдауға сәтті қарсылық көрсетті және Пиготтың тұтқындалуын және оны қолдаған кеңес мүшелерінің қызметтен шеттетілуін айыптаған екі басқа резолюцияны қабылдады. Екінші жағынан, Аркот науабынан алған шағын сыйлықтарды қабылдағаны үшін Лорд Пиготтың мінез-құлқына қатысты резолюция, оның қабылдағаны директорлар сотына жолданған хатта ашық түрде мойындалған, қабылданды. 7 және 9 мамыр күндері өткен жалпы сот отырысында, Пиготтың губернатор ретіндегі құқықтарын бұзуды айыптаған және оның қалпына келтірілуіне келісім білдірген, бірақ сонымен бірге Пигот пен кеңес мүшелерінің барлығын олардың мінез-құлқына қатысты тиімді тексеру жүргізу үшін қайтаруды ұсынған ұзақ резолюциялар сериясы 97 дауыспен қабылданды. Лорд Норттың қарсылығына байланысты, губернатор Джонстон 21 мамырдағы Ұлыбритания парламентінде Лорд Пиготты қолдайтын резолюцияларын қабылдауға жетпеді. Иелердің резолюциялары директорлар сотымен бекітілгеннен кейін, Пигот 1777 жылдың 10 маусымындағы компанияның мөрімен жазылған комиссиямен өз лауазымына қайта орналастырылды және бір апта ішінде үкіметті өзінің ізбасарына беруге және дереу Англияға оралуға бұйрық берілді.

Өлім

Осы арада Пиго 1777 жылғы 11 мамырда, Форт-Сент-Джорджға жақын орналасқан компанияның бақша үйінде қамауда болатын кезде қайтыс болды. Оның өлімінен кейін өткен сот отырысында қазылар алқасы Пигоны тұтқындауға қатысқандардың барлығына қасақана кісі өлтірген деген үкім шығарды. Ақиқатында, бұл жарыс Аркот навабы мен Танжор раджасы арасында болды. Кеңес мүшелері тараптарға бөлінді, ал Пиго директорлардың нұсқауларын орындауға тырысқанда өкілеттіктерін асыра пайдаланды. Бенгалияның Жоғарғы соты сот процесін заңсыз деп тапты, ал компания жүргізген тергеуге ешқандай нәтиже болмады. 1779 жылғы 16 сәуірде адмирал Хью Пиго ағасының қызметтен алыну мәселесін Парламентке көтерді. Осы оқиғаның негізгі фактілерін бекітетін бірқатар қаулылар қабылданды және сол кезде Англияда тұратын Страттон, Брук, Флойер және Маккей мырзаларды соттауды ұсынатын патшаға үндеу қабылданды. Олар 1779 жылғы желтоқсанда Лорд Мэнсфилд пен арнайы қазылар алқасының алдында Корольдік сотта сотталды және Лорд Пигоны тұтқындау, түрмеге қамау және қызметтен шеттетуде қылмыс жасады деп танылды. 1780 жылғы 10 ақпанда сотқа тартылғанда, олардың әрқайсысы 1000 фунт стерлинг айыппұл төлеуге үкім шығарылды, оны төлегеннен кейін босатылды.

Пигот алмас

Пиго атақты алмазға ие болды, қазір Пиго алмазы деп белгілі, оны туыстарына мұра етіп қалдырды, ал соңында ол лотерея арқылы отбасынан шығып кетті. Алмаздың қазіргі тағдыры белгісіз.