Кіріспе

Солтүстік Ирландияда құрылған саяси партия

Солтүстік Ирландия Коммунистік партиясы – Солтүстік Ирландияда қызмет еткен шағын коммунистік партия. 1970 жылы партия Ирландия жұмысшы партиясымен бірігіп, Ирландия Коммунистік партиясын қайта құрды.

Құрылу

Партия 1941 жылы Ирландия Коммунистік партиясының (ИКП) бөлінуі нәтижесінде құрылды, сонымен қатар Ирландия Республикасында Ирландия жұмысшыларының лигасы (IWL) да пайда болды. Бөлінудің себебі Республикадағы жұмыс істеу қиындықтары және Ирландияның Солтүстік Ирландиядағыдай Республикада Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуы керек деген пікірдің танымал болмауы болды. 1941 жылдың шілдесінде Ирландия Коммунистік партиясының Ұлттық атқару комитеті тәуелсіз қызметін тоқтатты және мүшелерін «энектизм» тактикасын қолдануға, сондай-ақ Ирландияның Еңбек партиясына және кәсіби одақтар қозғалысына қосылуға шақырды. Ирландияның Еңбек партиясы Солтүстік Ирландияда ұйымдастырылмағандықтан, қазан айында Солтүстік Ирландия Коммунистік партиясы манифестін жариялады. CPNI 1942 жылдың қазан айында өзінің бірінші конференциясын өткізді. 1943 жылға қарай партия 35 бөлімшеге дейін өсті, бірақ католиктер көп шоғырланған аймақтарда ашық түрде жұмыс істей алмады. Шындығында, 1930 жылдары Белфастағы партия мүшелерінің көп бөлігі католиктер болса, бөлінуден кейін олардың басым бөлігі протестанттарға айналды.

Өсу және құлдырау

CPNI 1945 жылғы Солтүстік Ирландиядағы жалпы сайлауда өз кандидаттарын тікелей ұсынды. Олар ешбір орынды жеңіп алмаса да, үш үміткеріне (Бетти Синклер, Уильям Маккалоу және Сид Мейтленд) 12 000 дауыс жинап, депозиттерін сақтап қалды. CPNI сайлау қорытындысынан ешқандай үдеме алмай, келесі онжылдықтарда әлсіреп қалды. 1947 жылы «Бірлік» атты бюллетенін шығаруды тоқтатты.

Партия сайлауға қатысуын жалғастырды, 1950 жылғы Белфаст Батысындағы қосымша сайлауда Джек Биттидің Ирландия Еңбек партиясынан кандидат болуына қолдау көрсетті, сондай-ақ сол жылғы Белфаст қалалық сайлауында Джимми Грэм мен Эдди Мензиесті сәтсіз тікелей ұсынды. CPNI және IWL қызметін үйлестіру үшін Бірлескен кеңес құрылды, бірақ екеуі арасында, әсіресе Ирландияның бөлінуіне қарсы күрестің маңыздылығы туралы пікір келіспеушіліктер жиі туындады.

Азаматтық құқық қозғалысы және бірігу

1960 жылдардың басында CPNI Солтүстік Ирландияның Еңбек партиясын қолдады, содан кейін 1965 жылдан бастап жетекші кәсіподақ өкілдерімен және ирланд республикашыларымен азаматтық құқықтар қозғалысын құруға тырысты. Олар ИРА-ны саясиландыруға үміттенді; оның шыңы 1960 жылдардың соңындағы азаматтық құқықтар қауымдастығы (NICRA) болды, онда Синклер белгілі болды, бірақ ол Энди Барр және Джеймс Стюарт сияқты әріптестерінің белсенділік танытпауына ашық сын айтты. Синклерден басқа, NICRA-ға қатысқан CPNI мүшелері Ноэль Харрис (төраға) және Денис О'Брайен Петерс (хатшы) болды. Нәтижесінде, ол 1970 жылы Ирландияның Коммунистік партиясы болып қайта құрылған Ирландия жұмысшы партиясымен бірігуде екінші деңгейдегі серіктес болды. CPNI 1941 жылы құрылғаннан кейін "Қызыл қол" газетін жариялады. Оның ара-тұра шығатын апталық газеті "Бірлік" 1970 жылғы бірігуден кейін Ирландия Коммунистік партиясының Белфаст аймағының апталық басылымына айналды. 2021 жылдан бері "Бірлік" Ирландия Коммунистік партиясы тарапынан жарияланбайды.