Австралияның Демократиялық Еңбек Партиясының Тарихы

Кіріспе

Австралияның бұрынғы саяси партиясы

Демократиялық еңбек партиясы (ДЛП) – Австралияның саяси партиясы. Партия 1955 жылғы Австралия еңбек партиясының (АЛП) бөлінісінен кейін «Коммунистерге қарсы» деген атпен құрылып, 1957 жылы Демократиялық еңбек партиясы деп аталды. 1962 жылы Австралия еңбек партиясының Квинсленд бөлімшесінен бөлініп шыққан Квинсленд жұмысшы партиясы, ДЛП-ның Квинсленд бөлімшесіне айналды. 1978 жылы түпнұсқа партия мүшелері жаңа Демократиялық еңбек партиясын құрды, ол 2024 жылға дейін қызметін жалғастыруда.

Шығу тегі

Австралия Демократиялық Еңбек партиясы (Антикоммунистік) 1954 жылы басталған Австралия Еңбек партиясының (АЛП) бөлінуі нәтижесінде құрылды. Бөліну партияның ұлттық басшылығы, сол кездегі партия төрағасы доктор Х.В. Эватт пен Виктория штатының көпшілігі арасында болды, онда негізінен идеологиялық тұрғыдан антикоммунистік католиктерден құралған фракция басымдық құрды. Салқын соғыс кезеңінде АЛП-ның көптеген мүшелері, олардың көпшілігі, бірақ барлығы емес, католиктер, елдегі кәсіподақтарда Австралия Коммунистік партиясының күшейіп бара жатқан ықпалынан алаңдады. Осы мүшелер кәсіподақтарда осы белсенділікке қарсы күресу үшін "Өндірістік топтар" деп аталатын ұйымдар құрды. АЛП-ның Викториялық католик қанатының интеллектуалдық көшбасшысы Б.А. Сантамария, рим-католик, итальяндық австралиялық, Мельбурн заңгері және антикоммунистік белсенді, доктор Мэнникстің қолдауын алды. Сантамария "Католиктік әлеуметтік зерттеулер қозғалысын" (көбінесе "Қозғалыс" деп аталады) басқарды, ол Еуропадағы Католиктік әрекет топтарының үлгісімен жасалған және, ирониялық түрде, ұйымдастыру тұрғысынан өзінің басты қарсыласы – Австралия Коммунистік партиясы қолданған кейбір әдістерге ұқсас болды. Бұл топ кейін Ұлттық азаматтық кеңес (ҰҚК) болып қайта құрылды. Эватт 1954 жылы "Қозғалысты" және "Өндірістік топтарды" айыптап, олардың адал емес екенін және Еңбек қозғалысын Еңбек мақсаттарынан ауыртпаққа тырысатынын мәлімдеді. 1955 жылы Хобартта өткен АЛП-ның ұлттық конференциясында Сантамарияның федералды және Виктория парламенттеріндегі қолдаушылары АЛП-дан қуылды. Барлығы жеті Викториялық федералды және он сегіз штаттық депутаттар қуылды. Федералды депутаттар: Том Эндрюс, Билл Бурк, Билл Брайсон, Джек Кримэн, Боб Джошуа, Стэн Кьюн және Джек Мулленс. Жаңа Оңтүстік Уэльсте Сиднейдің рим-католик архиепископы, Норман кардинал Гилрой, Австралияда туған алғашқы рим-католик шіркеуінің прелаты, "Қозғалыстың" тактикасына қарсы болды және бұл штатта партиялық бөліну болған жоқ. Қуылған АЛП мүшелері Б.А. Сантамарияның ықпалымен Австралия Еңбек партиясы (Антикоммунистік) құрды.

The Australian Democratic Labor Party (Anti Communist) was formed as a result of a split in the Australian Labor Party (ALP) which began in 1954. The split was between the party's national leadership, under the then party leader Dr H. V. Evatt, and the majority of the Victorian branch, which was dominated by a faction composed largely of ideologically driven anti Communist Catholics. Many ALP members during the Cold War period, most but not all of them Catholics, became alarmed at what they saw as the growing power of the Communist Party of Australia within the country's trade unions. These members formed units within the unions, called Industrial Groups, to combat this alleged infiltration. The intellectual leader of the Victorian Catholic wing of the ALP was B. A. Santamaria, a Roman Catholic Italian Australian Melbourne lawyer and lay anti Communist activist, who acquired the patronage of Dr Mannix. Santamaria headed The Catholic Social Studies Movement (often known as The Movement), modeled on Catholic Action groups in Europe and, ironically, in organizational terms, on some of the methods employed by its principal target, the Communist Party of Australia. That group later became the National Civic Council (NCC). Evatt denounced the "Movement" and the Industrial Groups in 1954, alleging they were disloyal and trying to deflect the Labour Movement from pursuing Labor objectives. At the 1955 ALP national conference in Hobart, Santamaria's parliamentary supporters in the federal and Victorian parliaments were expelled from the ALP. A total of seven Victorian federal MPs and 18 state MPs were expelled. The federal MPs were: Tom Andrews, Bill Bourke, Bill Bryson, Jack Cremean, Bob Joshua, Stan Keon and Jack Mullens. In New South Wales, the Roman Catholic Archbishop of Sydney, Norman Cardinal Gilroy, the first native born Australian Roman Catholic prelate, opposed the Movement's tactics, and there was no party split in that state. The expelled ALP members formed the Australian Labor Party (Anti Communist) under the influence of B. A. Santamaria.

1955 жылғы сайлау

1955 жылғы 19 сәуірде түнде Либералдық және Отандастар партиясының басшысы Генри Болт Виктория заң шығарушы ассамблеясында Джон Кейннің Еңбек үкіметіне сенімсіздік білдіретін ұсыныс енгізді. Ұсыныс бойынша он екі сағаттық пікірсайыс өткен соң, 20 сәуірдің таңғы сағаттарында қуылған Еңбек партиясының 11 мүшесі Болттың ұсынысын қолдау үшін өз орындарынан көтеріліп, дауыс берді. Үкіметі жеңілгеннен кейін, Кейн сол күні парламентті тарату туралы өтініш берді, ол қабылданды, сайлау 1955 жылғы 28 мамырға белгіленді. Сайлау кезінде Виктория заң шығарушы ассамблеясының 12 қуылған депутаттың 11-і, сондай-ақ басқа кандидаттар мен Виктория заң шығарушы кеңесінде қайта сайлануға түскен бір депутат өз орындарынан айырылды. Партия негізінен Еңбек партиясынан (ALP) ауысқан дауыстардың есебінен 12,6% дауыс жинады, бұл дауыстар Еңбек емес партияларға бағытталды. Еңбек партиясы 37,6% дауыс алып, 20 орынға ие болды, ал Либералдар 34, Отандастар партиясы 10 орын жеңіп алды. Кейннің Еңбек үкіметі 1955 жылғы сайлауда билікті жоғалтты. Тек Фрэнк Скалли ғана Ричмонд округінен қайта сайланды. Скалли Кейн үкіметінде министр болған және қозғалыстың мүшесі болған, ол 1955 жылғы жарылыс кезінде министрліктен және Еңбек партиясынан қуылды. Мерзімі бітпеген тағы бес депутат 1958 жылғы Виктория сайлауында мерзімі аяқталғанға дейін Заң шығарушы кеңесте қалды, ал өз орындарына қайта үміткер болғандардың барлығы жеңілді. 1955 жылғы желтоқсанда өткен федералды сайлауда қуылған 7 федералды депутаттың барлығы жеңілді. Алайда, Фрэнк Макманус 1955 жылғы сайлауда Виктория штатынан сенатор болып сайланды, ал жеңімпаз Еңбек партиясының үміткері Джордж Коул сайлау алдында осы партияға қосылуға шешім қабылдады.

Мүшелік

Парламент мүшелері ALP (Антикоммунистік) болды, көбінесе ирланд тегіндес католиктер. Католик емес екі ғана адам болды: федералды жетекшісі Боб Джошуа, ол Австралия Өкілдер палатасында Балларатты ұсынды, және Джек Литтл, ол 1955-1958 жылдар аралығында Виктория Заң шығару кеңесінде партияны басқарды. Партияның негізінен ирланд этникалық тобының партиясы болғаны айтылды, себебі 1955 жылғы ALP-ның бөлінуі ALP ішіндегі ирланд католик элементін күштеп шығару, яғни «этникалық тазалау» болды. Дегенмен, көптеген ALP (Антикоммунистік) мүшелері ирланд тегіндес емес еді. Партия Оңтүстік Еуропаның католик елдерінен келген мигранттар мен коммунизмге қарсы шығыс еуропалық босқындар арасында көптеген дауыс жинады. Оның сайлаушыларының айтарлық бөлігі католик емес адамдардан тұрды. Журналист Дон Уитингтон 1964 жылы DLP-нің негізінен сектанттық партия екенін, Австралия саясатындағы ең қауіпті және жағымсыз күш екенін айтты. Уитингтон партияның Рим-католик шіркеуінің ықпалды топтарымен қолдауға ие екенін, және партияның коммунизмге қарсы күресу үшін бар екенін мәлімдегенімен, оның құрылуының артында мақтауға лайық емес себептер бар екенін атап өтті. Винс Гейр (Квинслендтен; 1965–1973) және Фрэнк Макманус (Викториядан; 1973–1974). Басқа DLP сенаторлары: Кондон Бёрн (Квинслендтен), Джек Кейн (Жаңа Оңтүстік Уэльстен) және Викториядан шыққан протестант Джек Литтл. Оңтүстік Австралияда немесе Батыс Австралияда DLP сенаторлары немесе штаттық саясаткерлер сайланған емес. Көптеген жағдайларда демографиялық себептерге байланысты ALP бұл штаттарда бөлінбеді, бірақ кейбір қатардағы филиал мүшелері жаңа партия құрылғаннан кейін оған қосылды. ALP және консервативті партиялар дәстүрлі түрде Сенаттағы орын санының шамамен тең болуын сақтап келгендіктен, DLP Сенаттағы билік тепе-теңдігін пайдаланып, либералдық үкіметтерден жеңілдіктер алуға мүмкіндік алды, әсіресе католик мектептеріне үлкен мемлекеттік гранттар, қорғанысқа көбірек қаржы жұмсау және Қытай Халық Республикасын мойындамау. Осы кезеңде DLP федералды және штаттық сайлауларда либералды кандидаттарға дауыс беру арқылы ықпал етті (Австралия сайлау жүйесін қараңыз), осылайша ALP-ді федералды деңгейде және Викторияда биліктен шеттетуге көмектесті. Өкілдер палатасына DLP дауысы 1960 жылдары біртіндеп төмендеді, бірақ либералдардың жақын сайлауда жеңіске жетуі үшін DLP дауысы әлі де қажет болды. 1960 жылы Эватт зейнетке шыққаннан кейін, оның католик мұрагері Артур Калвелл ALP мен DLP арасында келісімге келуге тырысты. Келіссөздер делдалдар арқылы жүргізілді, және 1965 жылы келісімге жақын болды. Парламенттегі ALP-ның төрттен үш жетекшісі келісімге келді. Алайда, Калвелл партиядағы билікті мүшелік саны негізінде DLP жетекшілігімен бөлісуден бас тартты, сондықтан келісім сәтсіз аяқталды. Сантамария кейінірек, егер ол келіскен болса, Калвелл премьер-министр болар еді деп мәлімдеді. Шындығында, 1961 жылғы федералды сайлауда Лейбористер коалицияны құлатуға екі орын жетпей қалды. Сол орынның бірі Брюс болды, ол Мельбурн қаласындағы DLP-нің орталығы еді. DLP дауысы либералды Билли Снедденнің шағын артықшылықпен жеңіске жетуіне мүмкіндік берді. Коалиция кешке Брисбендегі Моретон ауданындағы тіпті тар жеңіспен ғана биліктегі алтыншы мерзіміне ие болса да, Лейбористердің жеңіске жету мүмкіндігі Либералды Брюсті сақтап қалумен аяқталды. Брюс болмаса, Лейбористердің ең жақсы нәтижесі парламенттің тоқтауы болар еді. 1969 жылғы федералды сайлауда DLP дауысы Калвеллдің мұрагері Гоф Уитламды 18 орынды жеңіп, екі партияның көпшілігіне қарамастан, коалицияны құлатудан сақтады. DLP-нің Мельбурн аймағындағы төрт орынға берген дауысы либералдардың оларды аздап ұстап қалуына мүмкіндік берді; егер бұл дауыстар басқа бағытта болғанда, Лейбористер Уитламды премьер-министр ету үшін қажетті серпінді алатын еді. DLP саясаты денсаулық сақтау, білім беру және зейнетақыға көбірек қаржы жұмсау сияқты дәстүрлі Еңбек партиясының саясатынан, сонымен қатар коммунизмге қарсы күшті оппозициядан және қорғанысқа жұмсалатын қаражатты арттырудан тұрды. DLP Австралияның Вьетнам соғысына қатысуын қатты қолдады. 1960 жылдардың басынан бастап DLP әлеуметтік тұрғыдан консервативті болып, гомосексуализмге, абортқа, порнографияға және есірткіге қарсы болды. Бұл «еркіндікке қарсы» ұстаным көптеген консервативті сайлаушыларға, сондай-ақ партияның католиктер арасындағы базасына ұнады. DLP мүшелерінің кейбіреулері бұған келіспей, партия антикоммунизмге назар аударуы керек деп сенді. DLP-нің ең жоғары дауысы 1970 жылғы жартылай сенат сайлауында 11,11 пайызды құрады. Уитлам мен ALP 1972 жылғы сайлауда жеңіске жетіп, DLP-нің ALP-ді биліктен шеттету стратегиясын жеңді.

The parliamentary membership of the ALP (Anti Communist) was almost entirely Roman Catholic of Irish descent. The only two non Catholics were its federal leader, Bob Joshua, who represented Ballarat in the Australian House of Representatives, and Jack Little, who led the party in the Victoria Legislative Council between 1955 and 1958. It has been suggested that the party was substantially a party of Irish ethnics, a result of the ALP split of 1955 being a 'de ethnicisation', a forcible removal of the Irish Catholic element within the ALP. However, many ALP (Anti Communist) members were not of Irish descent. The party attracted many voters among migrants from Catholic countries in southern Europe, and among anti Communist Eastern European refugees. A significant minority of its voters were also non Catholics. Journalist Don Whitington argued in 1964 that the DLP, as a basically sectarian party, was a most dangerous and distasteful force in Australian politics. Whitington observed that the party was backed by influential sections of the Roman Catholic Church, and that although the party professed to exist primarily to combat communism, it had less commendable reasons behind its coming into being. Vince Gair (from Queensland; 1965–1973), and Frank McManus (from Victoria; 1973–1974). Other DLP Senators were Condon Byrne (from Queensland), Jack Kane (from New South Wales), and Jack Little, a Protestant (from Victoria). No DLP Senators or state politicians were ever elected in South Australia or Western Australia. Owing largely to demographic reasons, the ALP did not split in these states, although some lay branch members switched to the new party once it had been established. As the ALP and the conservative parties traditionally held approximately equal numbers of seats in the Senate, the DLP was able to use the balance of power in the Senate to extract concessions from Liberal governments, particularly larger government grants to Catholic schools, greater spending on defence, and non recognition of the People's Republic of China. During this period the DLP exercised influence by directing its preferences to Liberal candidates in federal and state elections (see Australian electoral system), thus helping to keep the ALP out of office at the federal level and in Victoria. The DLP vote for the House of Representatives gradually declined during the 1960s, but remained strong enough for the Liberals to continue to need DLP preferences to win close elections. After Evatt's retirement in 1960, his successor Arthur Calwell, a Catholic, tried to bring about a reconciliation between the ALP and the DLP. Negotiations were conducted through intermediaries, and in 1965 a deal was almost done. Three out of four of the ALP's parliamentary leaders agreed to a deal. However, Calwell refused to share power within the party with the DLP leadership on a membership number basis, so the deal failed. Santamaria later claimed that had he accepted, Calwell could have become Prime Minister. Indeed, at the 1961 federal election Labor came up just two seats short of toppling the Coalition. One of those seats was Bruce, in the DLP's heartland of Melbourne. DLP preferences allowed Liberal Billy Snedden to win a paper thin victory. Although the Coalition was only assured of a sixth term in government later in the night with an even narrower win in the Brisbane area seat of Moreton, any realistic chance of a Labor win ended with the Liberals retaining Bruce. Without Bruce, the best Labor could have done was a hung parliament. At the 1969 federal election, DLP preferences kept Calwell's successor Gough Whitlam from toppling the Coalition, despite winning an 18 seat swing and a majority of the two party vote. DLP preferences in four Melbourne area seats allowed the Liberals to narrowly retain them; had those preferences gone the other way, Labor would have garnered the swing it needed to make Whitlam Prime Minister. The DLP's policies were traditional Labor policies such as more spending on health, education and pensions, combined with strident opposition to communism, and a greater emphasis on defence spending. The DLP strongly supported Australia's participation in the Vietnam War. From the early 1960s onward the DLP became increasingly socially conservative, opposing homosexuality, abortion, pornography and drug use. This stand against "permissiveness" appealed to many conservative voters as well as the party's base among Catholics. Some members of the DLP disagreed with this, believing the party should stay focused on anti communism. The highest DLP vote was 11.11 per cent, which occurred at the 1970 half senate election. Whitlam and the ALP won government in the 1972 election, defeating the DLP's strategy of keeping the ALP out of power.

Құлдырау

1973 жылы Country Party және DLP бірігуді қарастырып жатқаны хабарланды. Оған жауап ретінде Гоф Уитлэм «ескі әйел шіркеуге оралғанын» көріп қуанғанын айтты. Осы кезде партияның Сенаттағы нәтижелерге баса назар аударуы Өкілдер палатасына берілетін бастапқы дауыстардың үнемі төмендеуіне алып келді. Австралия Ұлттық университетінің профессоры Том Кингтің айтуынша, сол кезде DLP-ге берілген қолдаудың көп бөлігі нақты идеологиялық негізден емес, екі үлкен партияға қарсы наразылық дауыстарының нәтижесінде туды. Австралияда да, Католик шіркеуінде де Коммунизмге деген көзқарас жұмсаруы партияның көне және идеологиялық тұрғыдан адасқан сияқты көрінуіне себеп болды, бұл қабылдауға DLP парламент мүшелерінің жасы да қосымша әсер етті. 1978 жылдың наурыз айында Виктория филиалы таратылуға дауыс берді. Дауыс беру 110 дауысқа қарсы 100 дауыспен қабылданды. Партияның кейбір мүшелері дауыс беру нәтижесімен келіспей, DLP-нің жалғасы деп мәлімдеген ұйым құрды. Дегенмен, бұл талапты бастапқы DLP-нің дерлік барлық лауазымды тұлғалары жоққа шығарды.

Басшылар

Жоқ. Сурет Атауы Қызмет басталуы Қызмет аяқталуы Офис 1 Боб Джошуа 7 сәуір 1955 10 желтоқсан 1955 Балларатқа депутат 2 Джордж Коул 8 мамыр 1956 23 маусым 1965 Тасмания сенаторы 3 Винс Гейр 23 маусым 1965 10 қазан 1973 Квинсленд сенаторы 4 Фрэнк Макманус 10 қазан 1973 18 мамыр 1974 Виктория сенаторы