Кіріспе

ассам тіліндегі фильм

Джатинга (Pron: ʤʌˈtɪŋgə немесе ʤæˈtɪŋgə) – Үндістанның Ассам штатының Дима Хасао ауданындағы қырқада орналасқан ауыл. Ол Гувахатидің оңтүстігінде жатыр. Ауылда шамамен 2500 хаси пнар халқы және аздаған ассамдықтар тұрады. Бұл ауыл құстардың түсіндіріле алмайтын өлімімен әйгілі.

Құстардың құпия өлімі

Муссондық айлардың соңында, әсіресе айсыз және тұманды қараңғы түндерде, әдетте қыркүйек пен қазан айларында, құстар жергілікті тұрғындарға бөгет болмайды, бірақ түнгі солтүстік аспаннан жарықтарға тартылып түсе бастайды. Осы бағдарсыз құстарды жергілікті тұрғындар бамбук таяқтарымен аулайды. Жергілікті тайпалар бастапқыда осы табиғи құбылысты аспаннан ұшып келіп, оларды қорқытатын рухтар деп есептеген. Бұл құбылыс тек бір түрге ғана қатысты емес, жолбарыс қаз, қара қаз, кішкентай аққу, көлдік балықшыл, үнді питтасы, балықшылдар, сондай-ақ таулық бөдене, жасыл көгершін, жасыл мойынды көгершін, мойынды күлкілі торғай, қара дронго да зардап шегеді. Белгілі натуралист Э. П. Ги бұл құбылысты 1960 жылдары әлемдік назарға түсірді. Ол әйгілі орнитолог, қайтыс болған Салим Әлимен бірге Джатингаға сапар шекті. Бұл құбылыстың себебі, осы кездегі кең таралған тұманға байланысты, биіктіктегі дезориентация және жоғары жылдамдықты жел болуы мүмкін. Үндістанның зоологиялық қоғамы осы құпияны ашу үшін Судир Сенгуптаны жіберді. Құбылыстың ең соңғы сипаттамасы және оны Малайзия, Филиппин және Мизорамдағы ұқсас оқиғалармен салыстыру Анваруддин Чоудхуридің "Ассам құстары" кітабында кездеседі. Ол құстардың көпшілігі, әсіресе жастар мен жергілікті көшпенділер, ұяларында жоғары жылдамдықты желдің әсеріне ұшырайтынын айтты. Бағдарсыз құстар жарыққа қарай ұшқанда, олар бамбук таяқтарымен соғылып, өлтіріледі немесе жарақаттанады. Үндістандағы табиғатты қорғау ұйымдары мен жануарлар дүниесінің мамандары құстарды салғандықтан өлтірудің алдын алу үшін шаралар қабылдады. Дима Хасоу облысының орман шаруашылығының бас консерваторы Бикаш Брахма соңғы жылдары ауылға келетін құстардың саны азайып бара жатқанын мәлімдеді. Бұл көбінесе "дами және қоршаған ортаның нашарлауына" байланысты тіршілік ортасының жойылуының салдарынан болып отыр.