Кіріспе

Хонорат де Бюэль, Ракан графы (кейде қате түрде "Ракан маркизі" деп аталады, бірақ ол бұл атаққа ие болған емес) (5 ақпан 1589 – 21 қаңтар 1670) – француз аристократы, әскербасы, ақын, драматург және (алғашқы) Француз академиясының мүшесі.

Өмірбаян

Ракан Сарта облысының Аубигне-Ракан жерінде (Тур аймағынан, Ракан феодалы мен Ла-Рош-Ракан шатосы орналасқан жерден), Мэн және Анжу аймақтарынан шыққан беделді ақсүйек отбасында (тегі итальяндық) дүниеге келді. 13 жасында әкесі мен ағасы соғыста қаза болғаннан кейін жетім қалған Ракан, граф де Бельгардың (патшаның жеке кеңсесінің бірінші адамы) қамқорлығына ілесіп, Франция королі Генрих IV-тің пажын болды. Оның білімі шектеулі болды, тіпті өзінің мойндағанынша, латынның негіздерін ғана білді, ал көптеген пәндер оны жалықтырды, француз өлеңінен басқа. Раканның сарайдағы мансабы оның сыртқы келбеті мен сөйлеу кемшілігімен (әсіресе "р" және "с" әріптерін айтуда қиындықтар тудырды) шектелді. 1605 жылы ол сарайда әйгілі ақын Франсуа де Мальгербен танысты, ол Ракан үшін әкелік бейне және ұстаз болды. 1621 жылы Ракан діни соғыстарға қатысты, ал оның әскери мансабы келесі онжылдықтар бойына жалғасты (Сансерді қоршау және Ла-Рошельді қоршау соның ішінде). Шамамен 1619 жылы Раканның Вергилий, Тассоның "Аминта" шығармалары, Джамбаттиста Гуаринидің "Il pastor fido", Оноре д'Урфенің "Астра" және белгілі бір дәрежеде Сен-Франсуа де Сальстың еңбектерінен шабыттанған "Лес Бержери" (алғашқы атауы – "Артеніс") атты пасторальдық пьесасы зор табысқа ие болды. Ракан 1618 жылғы "Stances de la retraite", 1631 жылғы Забурлардың алғашқы аудармасы, сондай-ақ 1651 жылғы "Odes sacrées (tirées des psaumes de David)" және 1660 жылғы "Dernières œuvres et poésies chrétiennes" шығармаларымен де сәттілікке жетті, осымен қатар Мальгербенің өміріне арналған естеліктерін жазды (1651). Еврей тілін білмейтін Ракан киелі мәтіндердің француз тіліндегі дәл түсіндірмелеріне (мысалы, Клемент Маронікі) сүйенді, бірақ поэзиялық көркемдік үшін сөзбе-сөз аудармалардан бас тартты. Раканның 1635 жылы Франция Ғылым академиясына қабылдау сөзі "ережелерге" және әсершілдікке қарсы, ал "табиғилықты" мадақтады (бұл Жан-Жак Руссоның жүз жылдан астам уақыт бұрынғы идеяларын болжады). Раканның поэзиясы қатаң болды (ол өлеңдерін өмір бойы қайта өңдеді және оның шығармалары көбінесе соңғы сәтте түзетулермен жарық көрді), бірақ ол Ренессанс авторларын толығымен қабылдамады (Мальгербеден айырмашылығы, Ракан Пьер де Ронсар мен Мишель де Монтенді бағалады) және үш бірлік қағидасына қатысты кем икемді болды. Оның элегиялары мен пасторальдық шығармалары туған өлкесінің табиғатына деген сезімталдығын көрсетеді, ал поэзиясы көбінесе жастық шағындағы махаббаттағы көңіл көшірулер мен өміріндегі қаржылық және жеке трагедиялардан туған меланхолиямен толы. Ол 1670 жылы Парижде қайтыс болды.