Кіріспе

Джозеф Октав Плессис (3 наурыз 1763 - 4 желтоқсан 1825) – Квебек қаласынан шыққан канадалық рим-католик дін қызметкері. Ол діоцез архиепископтық мәртебеге көтерілгеннен кейін Квебек Рим-католик архиепископиясының алғашқы архиепископы болды. Плессис Төменгі Канада көтерілісіне дейінгі қиын кезеңде Жан-Батист Антуан Ферланд, Нарцисс Чарльз Фортье, Жан-Батист Келли, Томас Магуайр және Пьер Антуан Табо сияқты жаңа дін қызметкерлер буынын тәрбиеледі.

Өмірбаян

Апплетонның Америкалық биографиялық энциклопедиясында Плессис туралы былай делінген: «Ол Монреаль колледжінде классикалық білім алған, бірақ оқуын жалғастырудан бас тарған. Әкесі, темірші болған ол, оны балқыту пешінде жұмыс істеуге жіберген. Жұмыспен аз ғана тәжірибе жинаған соң, 1780 жылы Квебек кіші семинариясына оқуға келіскен. Оқуын аяқтағаннан кейін Монреаль колледжінде әдебиет пен риторика пәндерін оқытқан. Жасы келмесе де, епископ Брианның хатшысы болған. 1786 жылдың 29 қарашасында дін қызметкері болып тағайындалды». Діни қызметке кіріскеннен кейін ол епископ Жан Франсуа Губердің хатшысы болып тағайындалды және осы епископқа оның ықпалы соншалық, ол көмекші епископтың міндеттерін де атқарды. 1792 жылы Квебек қаласындағы Нотр-Дам шіркеуінің пасторы болып тағайындалды. Губердің ізбасары Пьер Дено 1797 жылы Плессисті өзінің бас викарийі етіп тағайындады және оны көмекші епископ етіп тағайындау ниетін білдірді. Плессистің француз канадалықтары арасындағы танымалдылығы ағылшын партиясының наразылығын тудырды. Провинцияның губернаторы генерал Прескотт тағайындауға қарсы болды, бірақ ақырында халық пікіріне көнді. Плессис 1801 жылдың 21 қаңтарында Квебек соборында губернатор мен провинцияның шенеуніктерінің қатысуымен епископ болып киеленді. 1806 жылы епископ Деноның қайтысы оны Квебек епископтығына көтерді. Ол билікті қиын жағдайларда бастады. Иезуиттер мен Монреаль семинариясының мүліктерін мемлекеттік мұқтаждарға беруге, тек протестанттық білім беру жүйесін құруға, сондай-ақ дін қызметкерлерін тағайындау және шіркеулер құру мәселелерінде Англия королінің вето құқығын орнатуға тырысты. Оны Квебек епископы ретінде адал серт беруіне кедергі келтіруге әрекет жасалды. 1810 жылы губернатор Крейг епископтың әрекеттеріне наразылық білдіру үшін Англияға елші жіберді, бірақ билік келісімдік саясатты қабылдады, Крейг қайта шақырылды және оның орнына сэр Джордж Превост жіберілді. Жаңа губернатор епископпен бірнеше рет кездесті, бірақ ол ешқандай ұступтар жасауға келіспеді. Ақырында, Канададағы Рим-католик шіркеуінің мүддесін қорғау үшін оның барлық талаптары қабылданды. 1812 жылғы соғыс кезінде француз канадалықтарының адалдығы мен соғысқа дайындығын арттырудағы рөлі оған Англияның құрметін әкелді. Ол үкіметтен Квебек Рим-католик епископы ретіндегі лауазымы мен құқығын мойындаған хаттарды алды, сонымен қатар Төменгі Канаданың Заңнамалық кеңесіндегі орынмен бірге жылына мың луи зейнетақысын алды.

Мұра

Епископ Плессис христиан дінін алғаш рет Қызыл өзеннің кең аумағына енгізді және Жоғарғы Канадада және Сент-Лоуренс шығанағы бойындағы провинцияларда діни және білім беру мекемелерін құрды. 1815 жылы ол барлық теңіз жағалау колонияларын ұзақ сапармен аралап шықты. Оның ең маңызды еңбегі – Канададағы шіркеуін ұйымдастыру болды. 1818 жылы ол Квебек архиепискобы болып тағайындалды, ал Британдық Американың қалған бөлігі төрт тәуелді епископтық округке бөлінді. Заң шығару кеңесінде ол өз дінтастарының діни және азаматтық құқықтарын ынталы түрде қорғады. 1822 жылы, Англия үкіметі Үстіңгі және Төменгі Канаданы біріктіруге тырысқанда, оның қарсылығының күші жоспаптың сәтсіз аяқталуына үлкен үлес қосты. Канада білімін реформалау және дамыту – оның өмірінің басты мақсаты болды. Ол француз канадалық ұлттық ерекшелікті әлсіретуге бағытталған, халықтық білім беру жүйесі арқылы жасалған әрекеттерге қарсы тұрды. Николе және Сент-Гиацинт колледждері оның ынтасымен құрылды, ал мектептер мен академиялар кең аумақта ашылды. Ол уақытын және қаржысын жас адамдарды іздеуге, оларды өз есебінен оқытуға жұмсады. Канаданың ең көрнекті тұлғаларының көптегені оның тәрбиесін алды. 1824 жылғы білім беру заңының қабылдануы оның еңбегінің нәтижесі болды, ал Лорд Батерстпен осы мәселе жөніндегі хат алмасуы оның зор дипломатиялық қабілетін көрсетті.