Кіріспе
Афинитеттік алаяқтық – белгілі бір топтардың мүшелеріне, мысалы діни немесе этникалық қауымдастықтарға, тілдік азшылықтарға, егде жастағы адамдарға немесе кәсіби топтарға қатысты инвестициялық алаяқтықтың бір түрі. Афинитеттік алаяқтықпен айналысатын алаяқтар көбінесе сол топтың мүшесі болады немесе өзін солай көрсетуге тырысады. Олар жиі сол топтың ішіндегі беделді қоғамдық немесе діни қайраткерлерді схема туралы кеңінен тарату үшін пайдаланады, осылайша оларды алаяқтық инвестицияның заңды және тиімді екеніне көндіреді. Көп жағдайларда, осы қайраткерлердің өзі алаяқтың алдамшылығының құрбаны болады. Мұндай алаяқтықтар ортақ мүдделері бар адамдар арасындағы сенім мен достықты пайдалануға негізделген. Көптеген топтардың жақын байланыста болуының салдарынан, реттеуші органдар мен құқық қорғау ведомстволары үшін афинитеттік алаяқтықты анықтау қиын болуы мүмкін. Жәбірленушілер көбінесе билік органдарына хабарламайды немесе заңдық шаралар қолданбайды, оның орнына мәселені топтың ішінде шешуге тырысады. Бұл әсіресе, алаяқтар беделді қоғамдық немесе діни қайраткерлерді пайдаланып, басқаларды инвестицияға қатысуға көндірген жағдайларда жиі кездеседі. Көптеген афинитеттік алаяқтықтар Понци схемалары немесе пирамида тәрізді схемаларды қамтиды, онда жаңадан түскен инвестор ақшасы алаяқтар бұрынғы инвесторларға төлем жасау үшін қолданылады, бұл инвестицияның табысты екенін көрсету үшін жасалады. Бұл амал жаңа инвесторларды схемаға инвестиция салуға және бар инвесторларды өздерінің инвестициялары қауіпсіз екеніне сендіруге бағытталған. Шындығында, алаяқтар инвестор ақшасын дерлік әрқашан жеке пайдалану үшін ұрлайды. Екі түрдегі схема да жаңа инвесторлардың үздірілмейтін ағынына тәуелді; инвесторлар ағыны сөзсіз тоқтағанда, схема құлайды және инвесторлар өз ақшаларының көп бөлігін немесе барлығын жоғалтқанын біледі.
Affinity fraud is a form of investment fraud in which the fraudster preys upon members of identifiable groups, such as religious or ethnic communities, language minorities, the elderly, or professional groups. The fraudsters who promote affinity scams frequently are – or successfully pretend to be – members of the group. They often enlist respected community or religious leaders from within the group to spread the word about the scheme, by convincing those people that a fraudulent investment is legitimate and worthwhile. Many times, those leaders become unwitting victims of the fraudster's ruse. These scams involve exploitation of the trust and friendship that exist in groups of people who have something in common. Because of the tight knit structure of many groups, it can be difficult for regulators or law enforcement officials to detect an affinity scam. Victims often fail to notify authorities or pursue legal remedies, and instead try to work things out within the group. This is particularly true where the fraudsters have used respected community or religious leaders to convince others to join the investment. Many affinity scams involve Ponzi schemes or pyramid schemes, where newly received investor money is used by the fraudster to make payments to earlier investors to give the illusion that the investment is successful. This ploy is used to trick new investors to invest in the scheme and to lull existing investors into believing their investments are safe and secure. In reality, the fraudster almost always steals investor money for personal use. Both types of schemes depend on an unending supply of new investors; when the supply of investors inevitably dries up, the whole scheme collapses and investors discover that most or all of their money is gone.
Мысалдар
Туыстық алаяқтықтар кез келген адамдар тобын нысанаға алуы мүмкін, олардың ортақ ерекшеліктерімен мақтанады, олар діни, этникалық немесе кәсіби болсын. АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржалар жөніндегі комиссиясы сияқты агенттіктер көптеген топтарды нысанаға алған туыстық алаяқтықтарды тергеп, шаралар қабылдады. Кейбір жағдайлар мыналар: 2007 жылдың 16 қарашасында Флорида штатының Брэдэнтон қаласында тұратын Майкл Оуэн Трейнор, шіркеуі мен жеке мектептегі әлеуметтік байланыстары арқылы көптеген клиенттерін тапқан инвестициялық брокер, бірінші дәрежелі қылмыс бойынша 6,5 миллион доллар ұрлағаны үшін тұтқындалды. Трейнор 2001 жылдан 2007 жылдың ақпанына дейін Сарасота, Манати және Хиллсбороу округтеріндегі кем дегенде 34 клиенттен ақша ұрлаған деп күдіктеледі. Кейіннен Трейнор Флорида штатының түрмесінде 12 жылға сотталды. "Армениялық америкалық қауымдастық 19 миллион доллар жоғалтты": SEC-тің шағымында бұл туыстық алаяқтық инвестициялық тәжірибесі аз армениялық америкалықтарды нысанаға алғаны, олардың кейбіреулері үшін ағылшын тілі екінші тіл болғаны айтылады. "Оңтүстік Флоридадағы адам 51,9 миллион долларлық алаяқтыққа қатысты қылмыстық айыптаулар": Осы инвестициялық схеманың афроамерикалық құрбандарына олардың инвестициялары 30% тәуекелсіз және салықсыз жылдық табыс әкелетініне кепілдік берілді. "'Шіркеуді қаржыландыру жобасы' адал инвесторларға 3 миллион доллардан астам шығын келтірді": Бұл бүкіл ел бойынша жасалған жоба негізінен афроамерикалық шіркеулерді нысанаға алды және АҚШ-тың барлық жерінде орналасқан 1000-нан астам инвестициялаған шіркеулерден кем дегенде 3 миллион доллар жинады. Инвестициялардан үлкен сома ақша алатындарын сенген шіркеу құрбандарының көптегені құрылыс жобаларын бастады, жаңа қарыз алды, құрылыс қаражатын жұмсады және құрылысшылармен келісім жасады. "Баптист инвесторлары 3,5 миллион доллардан астам ақша жоғалтты": Бұл алаяқтың құрбандары негізінен афроамерикалық баптистер болды, олардың көптегені қарт және мүгедек болды, сондай-ақ бірқатар баптист шіркеулері мен бірнеше штаттарда орналасқан діни ұйымдар. Жобаны ұйымдастырушы (Рендольф, ол өзі де пастор болған және қазір түрмеде отыр) 7 мен 30% аралығында кіріс әкелетінін уәде етті, бірақ шын мәнінде Понци схемасын жүргізді. Рендольфке түрме жазасынан басқа, SEC азаматтық іс бойынша 1 миллион доллар төлеуге бұйырылды. "1000-нан астам латын америкалық инвестор 325 миллион доллардан астам ақша жоғалтты": Жәбірленушілер аз тәуекелді инвестициялар іздеді. Оның орнына, жобаны ұйымдастырушы (ол 12 жылға бас бостандығынан айырылды) олардың қаражатын жымқырып, олардың шоттарында қанша ақша бар екені туралы жалған мәлімдеме жасады. "Әртүрлі христиан шіркеулерінің 125 мүшесі 7,4 миллион доллар жоғалтты": Алаяқтар шіркеу мүшелеріне көптеген Киелі кітапқа сілтемелер жасайтын және шіркеу қауымдастығының мүшелерін жалған инвестиция туралы білмейтіндей тарататын "негізгі банк" сауда бағдарламаларын сатқан деп күдіктеледі. "Тексастың 100 қарт азаматынан 2,5 миллион доллар ұрланды": Алаяқтар қарт құрбандардың активтері мен қаржылық жағдайы туралы ақпарат алды, оларды зейнетке шығу үшін жинаған ақшаларын сатуға және жоғары табыс әкелетін бағалы қағаздарға инвестициялауға итермеледі. Шын мәнінде, алаяқтар ақшаны инвестицияламады және қаражатты ұрлады. 2008 жылдың 11 желтоқсанында америкалық бизнесмен Бернард Мэдофф бағалы қағаздарды алаяқтықпен айыпталып тұтқындалды, оның ұлдары бизнесінің "үлкен Понци схемасы" екенін айтқаннан кейін. The New York Post газетінің хабарлауынша, Мэдофф Лонг-Айленд пен Палм-Бичтегі клубтарда кездескен бай яһудилердің "жақын тобында" жұмыс істеді. Сонымен қатар, Мэдоффтың делдалдарының бірі Ascot Partners компаниясының J. Ezra Merkin болды. The New York Times газетінің Сэмюэл Г. Фридманның айтуынша, Меркин қазіргі православие қауымдастығында беделді тұлға болған. Бұл оған Йешива университеті, Кехилат Ешурун синагогасы, Маймонид мектебі, Рамаз және SAR академиясы сияқты мекемелерді алдауға мүмкіндік берді. 2009 жылдың 27 шілдесінде Эрл Джонс Монреальде алаяқтық үшін тұтқындалды. Оның клиенттері - Квебектегі ағылшын тілінде сөйлейтін қарттар, олардың көпшілігі француз тілін ана тілі ретінде біледі. 2009 жылдың 14 тамызында CTV және CBC Radio One News Hershey Rosen-нің инвесторлары да алаяқтыққа күдікті деп хабарлады. Джонс инвесторлары сияқты, олар да ағылшын тілінде сөйлейтін квебектер. 2012 жылы The Economist журналында жарияланған мақалада Юта штатында туыстық алаяқтықтың ең жоғары көрсеткіші бар деп есептеледі, себебі штат тұрғындарының шамамен екі үшін бір бөлігі LDS шіркеуінің мүшелері болып табылады, олардың арасында мұндай қылмыстар гүлденеді. Билік өкілдері туыстық алаяқтық Юта тұрғындарына 2010 жылы ғана шамамен 1,4 миллиард доллар, яғни бір тұрғынға орта есеппен 500 доллар шығын келтіргенін айтады. Солт-Лейк-Ситидің адвокаты Марк Пэгсли (ақ жағалы алаяқтық жағдайларына маманданған) Юта округі штаттың қаржылық алаяқтықтың ошағы екенін, әсіресе Альпиннен Провоға дейінгі шамамен 25 шақырымдық дәліз екенін хабарлады. Пэгсли Ютадағы туыстық алаяқтықтың жоғары деңгейін бірнеше факторлармен түсіндіреді, соның ішінде LDS шіркеуінің мүшелері (сонымен қатар мормондар) шіркеу басшылығының мүшелері немесе олардың рөлін атқаратындарға тым сенімді болып, инвестициялар үшін стандартты тиісті тексеруді жүргізбейді. 2017 жылы ФБР-дің мәлімдемесінде Юта штаты "ең маңызды ақ жағалы қылмыстық істері" бойынша тұрақты түрде жоғары көрсеткіштерге ие екені және Юта штатының заң шығарушы органы сотталған алаяқтардың тізімін құрды, қайталанудың алдын алуға және халықты хабардар етуге үміттенеді.
On November 16, 2007, Michael Owen Traynor a Bradenton, Florida, investment broker who found many of his clients through his church and private school social circles, was arrested on a first degree felony grand theft charge that he had stolen $6.5 million from his investors. It is believed Traynor stole funds from at least 34 clients in Sarasota, Manatee and Hillsborough counties between 2001 and February 2007. Traynor was subsequently sentenced to 12 years in Florida state penitentiary. "Armenian American community loses $19 Million": The SEC's complaint alleges that this affinity fraud targeted Armenian Americans with little investment experience, for some of whom English was a second language. "Criminal charges against South Florida man for $51.9 million fraud": African American victims of this investment scheme were guaranteed that their investments would generate a 30% risk free and tax free annual return. "'Church Funding Project' costs faithful investors over $3 Million": This nationwide scheme primarily targeted African American churches and raised at least $3 million from over 1000 investing churches located throughout the U. S. Believing they would receive large sums of money from the investments, many of the church victims committed to building projects, acquired new debt, spent building funds, and contracted with builders. "Baptist investors lose over $3.5 Million": The victims of this fraud were mainly African American Baptists, many of whom were elderly and disabled, as well as a number of Baptist churches and religious organizations located in a number of states. The promoter (Randolph, who was a minister himself and who is currently in jail) promised returns ranging between 7 and 30%, but in reality was operating a Ponzi scheme. In addition to a jail sentence, Randolph was ordered to pay $1 million in the SEC's civil action. "More than 1,000 Latin American investors lose over $325 Million": The victims sought low risk investments. Instead, the promoter (who has been sentenced to 12 years in prison) misappropriated their funds and lied about how much money was in their accounts. "125 members of various Christian churches lose $7.4 million": The fraudsters allegedly sold members non existent "prime bank" trading programs by using a sales pitch heavily laden with Biblical references and by enlisting members of the church communities to unwittingly spread the word about the bogus investment. "$2.5 million stolen from 100 Texas senior citizens": The fraudsters obtained information about the assets and financial condition of the elderly victims who were encouraged to liquidate their safe retirement savings and to invest in securities with higher returns. In reality, the fraudsters never invested the money and stole the funds. On December 11, 2008, Bernard Madoff, an American businessman, was arrested on charges of securities fraud, having been turned in by his sons after allegedly telling them his business was a "giant ponzi scheme". According to the New York Post, Madoff "worked the so called 'Jewish circuit' of well heeled Jews he met at country clubs on Long Island and in Palm Beach." Additionally, one of Madoff's middlemen was J. Ezra Merkin of Ascot Partners. According to Samuel G. Freedman of The New York Times, Merkin was prominent in the Modern Orthodox community. This allowed him to defraud institutions such as Yeshiva University, Kehilath Jeshurun Synagogue, the Maimonides School, Ramaz and the SAR Academy. On July 27, 2009, Earl Jones was arrested for fraud in Montreal. His clients were English speaking elderly in Quebec where the majority speak French as their first language. On August 14, 2009, CTV and CBC Radio One News reported that investors with Hershey Rosen are also suspected of being defrauded. Like the Jones investors, they too are English speaking Quebeckers. A 2012 article in The Economist reports that Utah is believed to have the highest per capita rate of affinity fraud in the U. S. due to about two thirds of the state's residents being members of the LDS Church among whom such crimes tend to flourish. Authorities estimate affinity fraud cost Utahns an estimated $1.4 billion in 2010 alone, an average of about $500 per resident. Salt Lake City attorney Mark Pugsley (who specializes in representing white collar fraud cases) reports that Utah County is the hotbed of financial fraud in the state, particularly the roughly 25 mile corridor from Alpine through Provo. Pugsely suggests a number of factors explain the high rates of affinity fraud in Utah, including members of the LDS Church (also known as Mormons) tending to be overly trusting of those who are or present themselves as members of the church's leadership and thus failing to conduct standard due diligence for investments. In 2017, a statement from the FBI noted that Utah consistently ranked high in the states with "the most significant white collar crime cases" and that Utah state legislature established an online registry for convicted fraudsters, hoping to prevent repeat offenses and inform the public.