Паниала – Пәкістанның Хайбер-Пахтунва провинциясындағы ежелгі шағын қала. Су көздерінен аты шыққан, D.I. Хан ауданында орналасқан. Географиясы, тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паниала – Хайбер-Пахтунхва провинциясының Д.И. Хан ауданының солтүстігінде орналасқан шағын қала. Паниалаға дейін негізгі Индус тас жолынан (Пешавар жолы) салып жеткен жол (сонымен қатар Ғилоти жолы деп те аталады) шамамен 18 шақырымды құрайды. Бұл Пакистанның Хайбер-Пахтунхва провинциясындағы ең көне елді мекендердің бірі. Паниала атауы "Панж Наала" сөзінен туындаған, яғни "5 арна", ол пашту тіліндегі "Ообо Сир" (су бастауы) сөзінен шыққан және бірігіп бір атауға айналған. Бұл су барша ауыл мен жақын жердегі қалаларды сумен қамтамасыз етеді, ал егістік жерлерді суаруға қолданылады. Уақыт өте келе "Панж Наала" атауы Паниалаға өзгерген. Паниала атауының тағы бір түбірі – урду тіліндегі "пани" (су) және "вала" (иесі) сөздерінің бірігуінен пайда болған. "Пани вала" дегеніміз – "сулы жер". Бұл шамамен 30 шақырымдық шөлді аймақтағы жалғыз оазис болған, мұнда ауыл тұрғындарының тіпті ауыз суға да қол жеткізе алмайтын жағдайы болды. Сондықтан, жергілікті халық ішуге арналған суды Паниаланың табиғи бұлақтары мен қазба суарналарынан (карездер) алып отырған. Осылайша, уақыт өте келе "Пани вала" атауы Паниалаға айналды. Дегенмен, қазірге дейін Паниаладан құбырлар арқылы шығыс, батыс және оңтүстік жақтардағы көптеген ауылдар сумен қамтамасыз етілуде. Жасыл жайлау құмды алқаптан тұрады және 120 000 азаматқа мекендейді. Тұрғындары – Марваттар, Хелдер, Хашмилер, Джанжуалар және Курешилер. Жергілікті тіл – пашту тілі, оның диалектісі жұмсақ әрі әдемі. Мұнда Хажи Бабаның құрметті қасиетті орны мен сахабалардың екі маңызды қабірі орналасқан. Блюч тайпасы Паниалада кеңінен танымал. Блюч және Ниази тайпаларының арасында айырмашылық бар. Екеуі де патан тайпаларына жатады, бірақ олардың тегі әртүрлі. Бірақ Пәнджабта тұратын патандықтар көбінесе пашту тілінде сөйлей алмайды. Олар өз ата-бабаларының паштун болғанын, ал қазір ата-бабаларының тілін ұмытып қалғанын айтады. Олар жергілікті Пәнджаб тілінде сөйлейді, яғни сарики, пәнджаби, урду және т.б. Қаланың жемістеріне манго және хурма кіреді. "Дхакки" экспорттың маңызды бөлігін құрайды. Жақын жердегі демалыс орындары – TOY (табиғи су курорты және ойын алаңы) және Шейх Бадиннің таулы аймағы, онда жасыл ормандар, ескі, жұмыс істемейтін британдық пошта кеңсесі және полиция бөлімі орналасқан.
Paniala is a small town located in the north of district D. I. Khan of Khyber Pakhtunkhwa about 55 km away from D I Khan and approx 300 km from provincial capital Peshawar. The Link Road (also known as Gilloti Road) from main Indus Highway (Peshawar Road) that connects with Paniala is of about 18 km. It is a submontane settlement and one of the oldest in Khyber Pakhtunkhwa Province in Pakistan. The name Paniala originated from "Panjh Naala", which means 5 Naalas, stemming from Oobo Sir (in Pashto), which means "head of water", and then combines into one form. The water is then supplied to whole of the village and nearby towns for feeding and cultivating the fields. And then from passage of time the name Panjh Naala changed into Paniala. Another origin of the name Paniala is attributed to the meaning of combination of Urdu words, pani and wala. Pani wala thus meant "a place with water". This was the only oasis town in the surrounding desert area of about 30 km radius where even drinking water was not available to the population around, and the habitat around would fetch drinking water from the natural fountains/springs and KAREZs of Paniala. Thus the name Pani wala became Paniala with the passage of time. Water is, nonetheless, still supplied to numerous villages on the east, west and south from Paniala even now through pipelines, though. The green grassland comprises sandy area and a population of 120,000 citizens. The inhabitant comprises Marwats, Khels, Hashmis, Janjua and Qureshis. The local language spoken is Pashto with a soft and sweet dialect. The prominent shrine of Haji Baba and two important graves of Sahabis are also situated. The bluch tribe is well known tribe in Paniala. There is difference between bluch and niazi tribes. Both are Pathans but having different origin. But Pathans living in Punjab mostly can not speak pashto. They say their ancestors were pashtoons and now they have forgotten their ancestors languages. And speak local Punjab Language i. e sariki, Punjabi, Urdu etc. Fruits of the town include mangoes and dates. "Dhakki" is a major part of export. The nearby picnic spots are TOY (a natural water resort and play ground) and the mountainous hilly region of Sheikh Badin that comprises lush green forest, an old nonfunctioning post office and police station of British time.
Мекемелер
Паниала қаласында мемлекеттік аурухана, ерлерге арналған жоғары колледж, ерлер мен қыздарға арналған орта мектептер және қыздарға арналған жоғары орта мектеп бар. Бес жекеменшік білім беру мекемесі бар: Аль Хира үлгілік орта мектебі, Пәкістан кампусы мектебі және колледжі, Мұсылман мемлекеттік орта мектебі, Қалалық грамматикалық мектебі және Паниала ғылым мектебі және колледжі. Сонымен қатар, 2017 жылы ашылған The Guardian Montessori School Paniala аталған Монтессори мектебі де бар. 3 ұлдарға арналған және 3 қыздарға арналған бастауыш мектептер жұмыс істейді. Паниалада пошта бөлімі, HBL (Habib Bank Limited) банкі, ауыл шаруашылығы басқармасы және Lari Adda (لاری اڈہ) да бар. Паниалада бір футбол стадионы және көптеген танымал футбол клубтары бар, олар Жаффар Хан (Пәкістан Ұлттық футбол құрамасының бұрынғы капитаны) сияқты көптеген талантты ойыншыларды тәрбиеледі.
Paniala town is facilitated with a government hospital, a degree College for male and high schools for both male and female and higher secondary school for girls. There are Five private institutions, Al Hira Model High School, Pakistan Campus School & College, Muslim Public High School, City Grammar School and Paniala Science School & College. Also there is a Montessori School named The Guardian Montessori School Paniala started in 2017. There are 3 primary schools for boys and 3 primary schools for girls. A post office, a bank HBL (Habib Bank Limited), an agriculture office and Lari Adda (لاری اڈہ) are also in Paniala. There is one football stadium & many popular football clubs in Paniala, which produced many talented players like Jaffar Khan (Former Captain Pakistan National Football Team.)
Орны
Қаланың төңірегіндегі биік тауларда көптеген көркем жерлер бар, сонымен қатар қала Хажи Баба мазарымен де әйгілі. Мазарат Саадат және Мансур Кхельдің жерлері кішкентай таудың үстінде орналасқан. Кот-Гунди – Паниаланың ғажайып көрінісін тамашалауға болатын жер. Той – күн сайын түстен кейін жастардың, ересектердің және балалардың ойнайтын жері. Убо Сар – қаланың жанынан су ағып өтетін жер. Кач Джароба Саги Кот Гунди, Хасини Вала, Тора Гунди, Спинай Гари, Жалар, Пахле және Пати Баг – фотосуретке түсіруге арналған ең үздік орындар. Паниала қаласының айналасын манго және құрма бақтары қоршап тұр; бұл бақтар Карез деп аталатын табиғи арналар арқылы суарылады. Паниала тұрғындарының бұл аймақта кең жерлері бар, бірақ олар құнарсыз.
The town has many scenic places in the surrounding peaks and the town is also famous for the Shrine of Haji Baba. Mazarate Saadat and Mansoor khel's are at the top of a little mountain. Kot Ghundi is also a place form where a glorious scene of Paniala can be viewed. Toy is a place where young, old and little kids play after noon daily. Ubo Sar is a place from where water are flowing beside the town. Kach Jaroba Sagi Kot Ghundi, Hasini Wala, Tora Ghundi, Speenay Ghari, Jalar, Pahle, and pathi bagh are best places for photography. Paniala town is surrounded by layers of mango and date farms; these gardens are irrigated through natural streams called Karez. The inhabitants of Paniala have large land holdings in the area, which are arid.