Кіріспе
Таксонның атауы, түрден төмен санаттағы өсімдіктер мен саңырауқұлақтың ғылыми атаулары. Ботаникада инфравидолық атау – түр дәрежесінен төмен кез келген таксонның ғылыми атауы, яғни инфравидолық таксон немесе инфравид. "Таксон", көпше түрі "такса" – белгілі бір атау берілетін организмдер тобы. Ботаникалық таксондардың ғылыми атаулары балдырлар, саңырауқұлақтар және өсімдіктер үшін Халықаралық номенклатура кодексімен (ICN) реттеледі. Ол инфравидолық таксондар үшін үш бөліктен тұратын атауды, сондай-ақ атау санын көрсету үшін қосымша терминді белгілейді. Мұндай атаудың мысалы – Astrophytum myriostigma subvar. glabrum, Astrophytum myriostigma (епископтың шляпасы кактусы) түрінің субвариантының атауы. Егілген өсімдіктер мен жануарлардың түрлерінен төменгі атаулар басқа номенклатуралық кодекстермен реттеледі және сәл өзгеше құрылымға ие.
the scientific names of plants and fungi
In botany, an infraspecific name is the scientific name for any taxon below the rank of species, i. e. an infraspecific taxon or infraspecies. A "taxon", plural "taxa", is a group of organisms to be given a particular name. The scientific names of botanical taxa are regulated by the International Code of Nomenclature for algae, fungi, and plants (ICN). This specifies a three part name for infraspecific taxa, plus a connecting term to indicate the rank of the name. An example of such a name is Astrophytum myriostigma subvar. glabrum, the name of a subvariety of the species Astrophytum myriostigma (bishop's hat cactus). Names below the rank of species of cultivated kinds of plants and of animals are regulated by different codes of nomenclature and are formed somewhat differently.
Инфратүрлік атаулардың қысқартуы
Ерекше епітеттер сияқты, инфратүрлі епітеттер де атау ретінде жеке қолданыла алмайды. Сондықтан, Acanthocalycium-ның нақты бір түрінің атауы – Acanthocalycium klimpelianum, оны контекст тұқымдастықты анық көрсететін жағдайда A. klimpelianum деп қысқартуға болады. Тек klimpelianum деп түрді атауға болмайды. Сол сияқты, Acanthocalycium klimpelianum түрінің белгілі бір сорты Acanthocalycium klimpelianum var. macranthum деп аталады, оны контекст түрді анық көрсететін жағдайда A. k. var. macranthum деп қысқартуға болады. Тек macranthum деп сортты атауға болмайды. Кейде үштен астам бөлік берілуі мүмкін; қатаң айтқанда, бұл атау емес, классификация. ICN мысалы ретінде Saxifraga aizoon var. aizoon subvar. brevifolia f. multicaulis subf. surculosa келтіреді; бұл жағдайда субформаның атауы – Saxifraga aizoon subf. surculosa болады.
Заңды инфратүрлік атаулар
Ұсынылған инфравидтік атаудың заңды болуы үшін ол Халықаралық ботаникалық номенклатура кодексінің (МКЖ) барлық ережелеріне сәйкес болуы керек. Мұнда тек негізгі тұстар ғана сипатталған. Ботаникалық атаулардағы маңызды ұғым – тип. Көп жағдайда тип – гербарийде сақталған нақты сақталған үлгі, бірақ типтің басқа да түрлері бар. Басқа атаулар сияқты, инфравидтік атау да типке байланысты болады. Өсімдікке нақты инфравидтік атау беру қажеттігін анықтау үшін оны типпен салыстыру қажет. Бір түрді қандай да бір деңгейдегі инфравидтік таксондарға бөлу міндетті емес; яғни, түрдің кіші түрлері, вариациялары, формалары болуы шарт емес. Дегенмен, егер инфравидтік деңгейлер құрылса, түрдің типінің атауы инфравидтік эпитет ретінде түрлік эпитетті қайталауы керек. Типке бұл атау кез келген инфравидтік деңгей құрылғанда автоматты түрде беріледі. Мысалы, Висконсин штатының гербариясында сақталған Poa secunda J. Presl түрін қарастырайық. Poa secunda түрінің кіші түрі құрылғаннан кейін, P. secunda түрінің типі бірден Poa secunda subsp. secunda түрінің типіне айналды. "Poa secunda subsp. secunda" атауы автоматты түрде құрылды (ол "автоним" болып табылады). Соренг Poa secunda subsp. juncifolia кіші түрін жасады (оның типтік үлгісі де Висконсин штатының гербариясында сақталған).
Авторларды көрсету
Инфратүрлі атаулардың авторларын көрсету кезінде, соңғы инфратүрлі эпитеттің авторларын ғана немесе түрлік және инфратүрлі эпитеттердің екеуінің де авторларын көрсету мүмкін. Мысалдар:
Adenia aculeata subsp. inermis de Wilde
Бұл де Уайльдты осы кіші түрдің атауын жариялаған автор ретінде анықтайды (яғни inermis эпитетін жасаған). Атап өту керек, түр үшін авторлық көрсетілмеген. Pinus nigra J. F. Arnold subsp. salzmannii (Dunal) Franco
Мұнда, J. F. Арнольд – Еуропалық қара қарағайына Pinus nigra ботаникалық атауын берген автор; Дунал – осы таксон үшін salzmanii эпитетін (Pinus salzmanii түрі ретінде) алғаш рет жариялаған автор; Франко – осы таксонды Pinus nigra түрінің кіші түріне төмендеткен автор.
Adenia aculeata subsp. inermis de Wilde
This identifies de Wilde as the author who published this name for the subspecies (i. e. who created the epithet inermis). Note that here it was decided not to indicate authority for the species. Pinus nigra J. F. Arnold subsp. salzmannii (Dunal) Franco
Here, J. F. Arnold is the author who gave the species, European black pine, its botanical name Pinus nigra; Dunal is the author who was the first to publish the epithet salzmanii for this taxon (as the species Pinus salzmanii); Franco is the author who reduced the taxon to a subspecies of Pinus nigra.
Зоологиялық номенклатурадан айырмашылығы
Зоологиялық номенклатурада түр деңгейінен төменгі таксондардың атаулары триномен немесе "триномиалдық атау" арқылы сәл өзгеше құрастырылады. Түрден төмен бір ғана дәреже бар, ол – түрше.
Прокариоттар номенклатурасынан айырмашылығы
Прокариоттық код 1975 жылы ICN-нен бөлінді. Бұл номенклатура тек бір инфраспецификалық санатты – кіші түрді ғана реттейді, бірақ бірнеше инфраспецификалық кіші бөлімдерді пайдалануға рұқсат береді. Авторлық көрсету "Bacillus subtilis subsp. spizizenii Nakamura et al. 1999 ж.", яғни тек инфраспецификалық авторлармен көрсетілуі тиіс.
Өсірілетін өсімдіктер
МКК өсірілетін өсімдіктердің, яғни ауыл шаруашылығы немесе бағбандалыққа арнап жасанды түрде өсірілген сорттардың атауларын реттемейді. Мұндай атаулар Халықаралық өсімдіктер номенклатурасының кодексімен (ICNCP) реттеледі. Логикалық тұрғыдан алғанда түр деңгейінен төмен болғанымен ("инфраспецификалық"), сорт атауы туыс деңгейінде немесе одан төменгі ғылыми атауға қоса беріле алады. Міндетті талап – туыс атауын көрсету. Мысалы, Achillea 'Cerise Queen' – сорт; Pinus nigra 'Arnold Sentinel' – P. nigra түрінің сорты (олар вегетативтік жолмен, клондау арқылы көбейтіледі).