Кіріспе
Рахимуддин Хан (21 шілде 1926 – 22 тамыз 2022) – Пәкістан армиясының генералы, 1978–1984 жылдары Белуджистанның 7-ші губернаторы болғаннан кейін 1984–1987 жылдары Біріккен штабтар комитетінің 4-ші төрағасы қызметін атқарды. 1988 жылы Синд провинциясының 16-шы губернаторы болды. Үндістанның бөлінісі кезінде Пәкістанды таңдап, Пәкістан әскери академиясының алғашқы курсанты болып тіркелді. 1953 жылғы Пәнджабтағы аласапыран кезінде әскери операцияларға қатысты, кейін Равалпиндидегі 111-ші бригадаға және Мултан қаласындағы II корпуске командир болды. Біріккен штабтар комитетінің төрағасы ретінде Каргил қақтығысы үшін болашақ әскери жоспарды қабылдамады. Белуджистанның ең ұзақ қызмет еткен губернаторы ретінде Рахимуддин жалпы кешірім жариялап, провинциядағы барлық әскери операцияларды тоқтатты. Оның қызмет ету кезеңінде кең ауқымды даму орын алды, оның ішінде Кветтаға Суй газ кен орындары ашылды, Чагайда ядролық сынақ полигондары салынып, балучтардың көтерілісі тоқтатылды. Ол білім беруші Закир Хусейннің туысы, кейіннен Үндістан Президенті болды, және Хусейннің інісі, Пәкістан қозғалысының қайраткері және бірінші Конституциялық жиналыстың мүшесі Махмуд Хусейннің күйеуі болды. Закир Хусейн құрған Делидегі Джамия Миллиа Исламия университетін бітірді. 1947 жылы тәуелсіздік алған кезде Пәкістанды таңдап, Пәкістан әскери академиясының бірінші курсанты болып тіркелді. Оның қызы генерал Зия-ұл-Хактың ұлына үйленді.
Rahimuddin Khan (21 July 1926 – 22 August 2022) was a general of the Pakistan Army who served as the 4th Chairman Joint Chiefs of Staff Committee from 1984 to 1987, after serving as the 7th governor of Balochistan from 1978 to 1984. He also served as the 16th governor of Sindh in 1988. Opting for Pakistan during the Partition, Rahimuddin enrolled as the first cadet of the Pakistan Military Academy. He was part of military action during the 1953 Punjab disturbances, and later commanded 111 Brigade in Rawalpindi and II Corps in Multan. As Chairman Joint Chiefs, he rejected the future military plan for the Kargil Conflict. As the longest serving governor of Balochistan, Rahimuddin declared a general amnesty and ended all military operations in the province. His tenure saw widespread development, including the opening of Sui gas fields to Quetta, the construction of nuclear test sites in Chaghai, and the halting of the Baloch insurgency. He was credited with financial honesty, He was the nephew of educationist Zakir Husain, later the President of India, and the son in law of Husain's brother, Pakistan Movement figure and member of the first Constituent Assembly Mahmud Husain. He attended Jamia Millia Islamia University in Delhi, founded by Zakir Husain. He opted for Pakistan during independence in 1947, enrolling as Gentleman Cadet 1 of the Pakistan Military Academy. His daughter married a son of General Zia ul Haq.
Әскери қызмет
Капитан ретінде Рахимуддин 1953 жылғы Лахор қырқыны кезінде Азамат хан басқарған әскери операцияға қатысты. Ол 1965 жылы Канзас штатындағы Форт Ливенворттағы Командалық және штабтық колледжіне, содан кейін Кветтадағы Командалық және штабтық колледжіне оқуға түсті, ал 1969 жылы Хайдарабадқа тағайындалды. 1970 жылы Равалпиндиде 111-бригаданың алғашқы командирі болды. Рахимуддин 1975 жылға дейін Равалпиндидегі Ұлттық қорғаныс колледжі жанындағы Қарулы күштер соғыс колледжінің бас нұсқаушысы қызметін атқарды. Премьер-министр Зұлфиқар Әли Бхутто Рахимуддиннен жаңа Атом энергиясы комиссиясы мен ядролық бағдарламаны басқаруды сұрады, бірақ ол бас тартты. Генерал-лейтенант ретінде 1976 жылы Мултан қаласындағы II корпусқа қолбасшы болып тағайындалды. 1984 жылғы 22 наурызда генерал Зыя әл-Хақ оны Бірлескен штабтар комитетінің төрағасы етіп тағайындады, ол 1987 жылғы 29 наурызға дейін осы лауазымда қызмет етті.
Каргил жоспарын қабылдамау
Бірлескен штабтар төрағасы ретінде Рахимуддинге 1986 жылы Кашмирдегі Каргилдегі шабуылға арналған әскери жоспарды мақұлдау сұралды.
Ұзартудан бас тарту
Рахимуддин зейнеткерлік жасына жеткенде қызмет мерзімін ұзартудан бас тартып, 1987 жылы зейнетке шықты. Ол уақытында зейнетке шыққаннан кейін премьер-министр Мұхаммед Хан Джунежо Зияның Бас штабтың вице-басшысы генерал КМ Арифтің қызмет мерзімін ұзарту туралы ұсынысын қабылдамады, бұл Зияны ұятқа қалдырды. Арифтің орнына Мирза Аслам Бег вице-басшы болып тағайындалды.
Пайдаланудың аяқталуы және шығарылуы
1973 жылы премьер-министр Зұлфиқар Әли Бхутто мен армия бастығы Тика Хан басшылығымен Белуджистанда сепаратистерге қарсы әскери операция басталды, нәтижесінде мыңдаған адам қаза тапты. Рахимуддин 1978 жылдың 16 қыркүйегінде Белуджистанның губернаторы болып тағайындалды. Ол операцияны аяқтады және қаруларын тастауға дайын болған жауынгерлерге жалпы кешірім жариялады. Әскерлердің толықтай шығарылуы 1979 жылы аяқталды. Балуж сепаратистік қозғалысы тоқтап қалды. Рахимуддиннің кезінде Сыртқы саясат орталығы "алғаш рет провинцияның тайпалық сардарлары саяси аренадан тыс қалды" деген тұжырым жасады. Ол сыбайлас жемқорлық режимдерде адал адам ретінде танылды.
Даму
Рахимуддин Суй газ кенін ашып, алғаш рет Кветта және басқа да Балуж қалаларын тікелей газбен қамтамасыз етті. Кветтадан Лоралаиге дейінгі электр қуатының таралуы жер асты сулары бар кең аумақтарды құнарлы жерлерге айналдырды. Сонымен қатар, ол 1977 жылы аудан болып жарияланған Гвадардың Балужистанға қосылуын бекітті. Қаржы министрі Ғұлам Исхақ Ханның қарсылығына қарамастан, Рахимуддин ірі масштабты өндіріс пен инфрақұрылымға инвестицияларды белсенді түрде ілгерілетті, нәтижесінде провинциялық ЖІӨ өсімі Балужистан тарихындағы ең жоғары көрсеткішке жетті. Провинциядағы ең төменгі сауаттылық деңгейін көтеру мақсатында, ол білім беруге қаржыны бағыттап, қыздарды оқуға ынталандыру бағдарламаларын құрды және Дера Бугти ауданында бірнеше қыздар мектебі салынды. Ол сондай-ақ 1998 жылы сынақтар өткізілген Чағайдағы ядролық сынақ полигондарының құрылысын қадағалады. Бұл оқиғада ол жолаушы капитан Тарик Рахимді генерал Рахимуддин Ханның ұлы деп жаңылысып, атып өлтірді. Рахимді өлтіру туралы шешім Муртаза Бхутто KHAD басшысы Мұхаммед Наджибулламен кеңескеннен кейін қабылданды.
consolidated the then contentious integration of Gwadar into Balochistan, notified as a district in 1977. Despite opposition from finance minister Ghulam Ishaq Khan, Rahimuddin heavily promoted large scale manufacturing and investment in infrastructure, leading to provincial GDP growth rising to the highest in Balochistan's history. Addressing the province's literacy rate, the lowest in the country, he administered the freeing up of resources towards education, created girls' incentive programs, and had several girls' schools built in Dera Bugti District. He also oversaw the construction of nuclear test sites in Chaghai where tests were conducted in 1998. and shot and killed passenger Captain Tariq Rahim, mistakenly believing him to be the son of General Rahimuddin Khan. The decision to kill Rahim was taken after Murtaza Bhutto consulted KHAD chief Mohammad Najibullah.
Синдх губернаторы
1988 жылы мамыр айында Зия өз үкіметін таратып жіберді. Хан Синд провинциясының азаматтық губернаторы болды, төтенше жағдай жарияланғаннан кейін губернаторлық билік орнатылды. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күресте Хан көптеген полиция қызметкерлерін және мемлекеттік қызметшілерді жұмыстан босата бастады. Хан сондай-ақ жер мафиясына қарсы қатыгез полицейлік шабуылды бастады, бұл Карачидегі ең кең ауқымды шабуылдардың бірі болды және оның қатал тактикасы үшін PPP де, Зия режимі де сынға алды. Ол отставкаға кеткеннен кейін үкімет дереу тоқтатты. Хан қала және ауылдық аймақтар үшін жеке полиция күштерін құруға тырысты, бірақ Синдхи-Мухаджир қарым-қатынасын ушықтыру қаупінен ол отставкаға кеткеннен кейін бұл да қарсылыққа ұшырады. Этникалық тәртіпсіздіктермен күресу үшін арнайы тәртіп сақшылары дайындалды, сондай-ақ қарақшылыққа қарсы күресу үшін өзен және орман полициясы құрылды. 17 тамыздағы авиаапатта Зияның қазасынан кейін Ғұлам Исхақ Хан Президент міндетін атқарушы болды және Синд бас министрі лауазымын қайта енгізді. Хан губернаторлық өкілеттіктерін шектеу әрекетіне жауап ретінде отставкаға кетті. Зейнетке шыққаннан кейін ол бұрынғы штаб бастығы Асиф Навазды Армия Бас штабының бастығы лауазымына тағайындауға қолдау көрсетті.
Өлім
Хан 2022 жылғы 22 тамызда Пәкістанның Лахор қаласында 96 жасында дүние салды.